Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 1

Enerji İthalatı ve Cari Açık İlişkisi: Türkiye Örneği

THE RELATIONSHIP BETWEEN ENERGY IMPORT AND CURRENT ACCOUNT DEFICIT: THE CASE OF TURKEY

Sayfa
63–78
Yayın Tarihi
2015-03-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Anahtar Kelimeler: Eşbütünleşme, Cari Açık, Enerji Tüketimi, Büyüme JEL Sınıflandırması: O40, Q43

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Son yıllarda, Türkiye’nin makroekonomik sorunların başında cari açık gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada 1980-2012 yıllarına ait büyüme, enerji tüketimi ve cari açık verileri kullanılarak kurulan VAR(vektör otoregresyon) modelinden hareketle, Johansen eşbütünleşme analizi uygulanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Anahtar Kelimeler: Eşbütünleşme, Cari Açık, Enerji Tüketimi, Büyüme JEL Sınıflandırması: O40, Q43
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2012 Verileri
⚙️Değişkenler:Eşbütünleşme · Cari Açık · Enerji Tüketimi

Özet

Son yıllarda, Türkiye’nin makroekonomik sorunların başında cari açık gelmektedir. Sürdürülebilir ve istikrarlı bir büyüme için ödemeler dengesinin kontrol altında olması gerekir. Türkiye için bu kontrol mekanizması cari açığın azaltılmasından geçmektedir. Türkiye’nin cari açık vermesinin temel sebebini enerji ithalatıdır. Bu çalışmada 1980-2012 yıllarına ait büyüme, enerji tüketimi ve cari açık verileri kullanılarak kurulan VAR(vektör otoregresyon) modelinden hareketle, Johansen eşbütünleşme analizi uygulanmıştır. Ayrıca değişkenlere etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması yapılmıştır. Analiz sonucunda değişkenlerin uzun dönemde birlikte hareket ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eşbütünleşme, Cari Açık, Enerji Tüketimi, Büyüme JEL Sınıflandırması: O40, Q43

Abstract

In recent years, the main macroeconomic problem of Turkey is current deficits. In order to realize sustainable growth, the balance of payment should be kept under control. This control system is directly depends on minimization of current deficits. One of the main reasons of Turkey’s current account deficits is energy imports. By applying the Johansen co-integrated analysis, this paper aims to identify the relationship between current account deficits, energy consumption and economic growth by using the data set between the years 1980-2012 with reference to VAR (Vector Auto Regression). Furthermore, impulse response analysis and variance decompositions had been applied to the variables. According to the results of the analysis, we reached that there is a strong relationship between energy consumption and current account deficits. Keywords: Co-integration, Current Account Deficits, Energy Consumption, Growth JEL Classifications: O40,Q43

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uysal, D., Yılmaz, K., Taş, T. (2015). Enerji İthalatı ve Cari Açık İlişkisi: Türkiye Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 1, 63–78. https://doi.org/10.18506/anemon.22254

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Akova, D. (2008), Yenilenebilir Enerji Kaynakları, Nobel Yayınları, No:1229, Ankara.
  2. BP (2014), Dünya Enerji İstatistikleri Raporu - 2013, http://www.bp.com/content/dam/ bp/pdf/Energy-economics/statistical-review-2014/BP-statistical-review-of-world-e- nergy-2014-full-report.pdf. (Erişim Tarihi: 26.12.2014)
  3. Bahar, O. (2005), “Türkiye’de Enerji Sektörü Üzerine Bir Değerlendirme”, Muğla Üni- versitesi SBE Dergisi, (14), 35-59.
  4. Bayrak, M. ve Esen, Ö. (2014), “Türkiye’nin Enerji Açığı Sorunu ve Çözümüne Yönelik Arayışlar”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 28(3), 139-158.
  5. Damodar, G. (2004), Basic Econometrics, Newyork, The McGraw- Hill Companies.
  6. Demir, M. (2013), “Enerji İthalatı Cari Açık İlişkisi, Var Analizi ile Türkiye Üzerine Bir İnceleme”, Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi, 5(9), 2-27.
  7. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (2013), 2013 Yılı Enerji İstatistikleri Raporu. (19.12.2014), http://www.enerji.gov.tr/File/?path=ROOT/1/Documents/E%C4%- B0GM%20Periyodik%20Rapor/2013_Yili_Enerji_Istatistikleri_Raporu.pdf.
  8. Erdal, G., Erdal, H. ve Esengün, K. (2008), “The Causality Between Energy Consump- tion and Economic Growth in Turkey”, Energy Policy, 36(10), 3838-3842. http:// dx.doi.org/10.1016/j.enpol.2008.07.012
  9. Hondroyiannis, G., Lolos, S. ve Papapetrou, E. (2002), “Energy Consumption and Eco- nomic Growth: Assessing The Evidence from Greece”, Energy Economics, 24(4), 319-336. http://dx.doi.org/10.1016/S0140-9883(02)00006-3
  10. Johansen, S. (1988), “Statistical Analysis of Cointegration Vectors”, Journal of Eco- nomic Dynamic and Control, 12(2-3), 231-254. http://dx.doi.org/10.1016/0165- 1889(88)90041-3
  11. Kar, M. ve Kınık, E. (2008), “Türkiye’de Elektrik Tüketimi Çeşitleri ve Ekonomik Bü- yüme Ekonometrik Bir Analizi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F Dergisi, 10(2), 333-353.
  12. Kraft, J. ve Kraft, A. (1978), “On the Relationship Between Energy and GNP”, Journal of Energy and Development, 3, 401-403.
  13. Lise, W. ve Montfort, K. V. (2007), “Energy Consumption and GDP in Turkey: Is There A Co-Integration Relationship?”, Energy Economics, 29(6), 1166-1178. http://dx. doi.org/10.1016/j.eneco.2006.08.010
  14. Mucuk, M. ve Uysal, D. (2009), “Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme”, Maliye Dergisi, 157, 105-115.
  15. Murray, D. A. ve Nan, G. D. (1992), “The Energy Consumption and Employment Relati- onship: A Clarification”, Journal of Energy and Development, 16, 121-231.
  16. Paul, S. ve Bhattacharya, R. N. (2004), “Causality Between Energy Consumption and Economic Growth In India: A Note on Conflicting Results”, Energy Economics, 26(6), 977-983. http://dx.doi.org/10.1016/j.eneco.2004.07.002
  17. Recep, T. (2005), Ekonometri, İstanbul: Avcı Ofset.
  18. TCMB (2014), Elektronik Veri Dağıtım Sistemi. (19.12.2014), http://www.tcmb.gov.tr/
  19. Telatar, Osman M. ve Terzi, Harun (2009), “Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve Cari İş- lemler Dengesi İlişkisi”, Atatürk Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(23), 119-134.
  20. Tsani, Z. S. (2010), “Energy Consumption and Economic Growth: A Causality Analysis for Greece”, Energy Economics, 32(3), 582-590. http://dx.doi.org/10.1016/j.ene- co.2009.09.007
  21. TÜİK (2014), İstatistikler. (29.11.2014), http://www.tuik.gov.tr
  22. Uysal, Özge (2009), “Türkiye’de Mali Disiplinin Uzun Dönem Makroekonomik Etkile- ri”, Basılmamış Tez, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Ensti- tüsü.
  23. Yanar, R. ve Kerimoğlu, G. (2011), “Energy Consumption, Economic Growth and Current Account Deficit Relations in Turkey” Ekonomi Bilimleri Dergisi, 3 (2), 191–201.
  24. Yüksel, D. ve Kaygusuz, K. (2011), “Renewable energy sources for clean and sustainab- le energy policies in Turkey”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(8), 4132-4144. http://dx.doi.org/10.1016/j.rser.2011.07.007