KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 6

Faiz Oranları, Döviz Kurları ve Çekirdek Fiyat Endeksleri Arasındaki Dinamik İlişkiler: Türkiye Örneği

Dynamics Relationship among Interest Rates, Exchange Rates and Core Price Indexes: The Case of Turkey

İsmail Hakkı Kofoğlu0000-0002-1548-017X
Yakup Küçükkale(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9724-3388
Rahmi Yamak(KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2604-1797
Sayfa
1111–1118
Yayın Tarihi
2018-12-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nedensellik analizine göre USD’den Faize doğru tek yönlü ve EURO ile Faiz arasında ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada çekirdek fiyat endeksleri (A, B, C, D) ve TÜFE ile Faiz, USD ve EURO arasındaki dinamik ilişkiler Türkiye’nin 2003Q1-2016Q4 dönemi için araştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda değişkenler arasındaki ilişki, birim kök, eş-bütünleşme ve nedensellik testleri ile analiz edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Nedensellik analizine göre USD’den Faize doğru tek yönlü ve EURO ile Faiz arasında ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çekirdek Fiyat Endeksleri · Faiz Oranları · Döviz Kurları

Özet

Bu çalışmada çekirdek fiyat endeksleri (A, B, C, D) ve TÜFE ile Faiz, USD ve EURO arasındaki dinamik ilişkiler Türkiye’nin 2003Q1-2016Q4 dönemi için araştırılmıştır. Bu bağlamda değişkenler arasındaki ilişki, birim kök, eş-bütünleşme ve nedensellik testleri ile analiz edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçlarına göre çekirdek fiyat endeksi A ile Faiz-USD ve Faiz-Euro; Çekirdek Fiyat endeksi C ile Faiz-USD ve Faiz-Euro; çekirdek fiyat endeksi D ile Faiz-EURO arasında eşbütünleşme ilişkisi belirlenmiştir. Nedensellik analizine göre USD’den Faize doğru tek yönlü ve EURO ile Faiz arasında ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca, Euro’dan çekirdek fiyat endeksi A, C ve D’ye tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmüştür. Sonuç olarak EURO’dan çekirdek fiyat endeksi A, C ve D’ ye geçişkenlik olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

In this study, the dynamic relationships between the core price index (A, B, C, D) and CPI and between the interest rate and USD and EURO were investigated for Turkey's 2003Q1-2016Q4 period. In this context, the relationship between variables is analyzed by unit root, cointegration and causality tests. A cointegration relation was determined between the Core price index A and interest-USD and interest-EURO; Core Price Index C and Interest-USD and Interest-EURO; the core price index D and interest-EURO. According to the analysis of causality, from USD to interest rate unidirectional and from EURO to interest rate bi-directional causality were determined. Moreover, it is seen that there is a one-way causality relationship from the EURO to the core price index, A, C and D. As a result, it has been reached that the changes in EURO pass through to the core price index, A, C and D.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kofoğlu, İ. H., Küçükkale, Y., Yamak, R. (2018). Faiz Oranları, Döviz Kurları ve Çekirdek Fiyat Endeksleri Arasındaki Dinamik İlişkiler: Türkiye Örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 6, 1111–1118. https://doi.org/10.18506/anemon.444755

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (42)

  1. Akdi, Yılmaz (2010), Zaman Serileri Analizi (Birim Kökler ve Kointegrasyon), 1. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
  2. Atgür, Musa &Altay, N. Oğuzhan (2015) “Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013), Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 521-533.
  3. Atuk, Oğuz & Özmen, M. Utku (2009), “Design and Evaluation of Core Inflation Measures for Turkey (No. 0903) ”, Central Bank of The Republic of Turkey, 1-43.
  4. Berkmen, Pelin (2002), “Measuring Core Inflation for Turkey-Trimmed Means Approach”, Central Bank Review, 2(2), 1-18.
  5. Bolatoğlu, Nasip (2006), “Türkiye’de Enflasyon ve Nominal Faiz Oranları Arasındaki Uzun Dönemli İlişki: Fisher Etkisi”, H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 24, Sayı 2, 2006, s. 1-15
  6. Campa, Jose Manuel & Goldberg, Linda S. (2006), “Exchange rate Pass-Through into Import Prices”, The Review of Economcs and Statistic” Exchange, 87(4).
  7. Ceylan, Servet (2006), “ Dışlama Yöntemi ve Türkiye’de Çekirdek Enflasyon”, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, (1), 41-56.
  8. Ceylan, Servet (2010), “ Türkiye Ekonomisi İçin Alternatif Çekirdek Enflasyon Ölçütleri”, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 19-34.
  9. Charemza, Wojciech ve Shah Imran Husssain (2013). Stability Price Index, Core Inflation and Output Volatility. Applied Economics Letters, 20(8), 737-741.
  10. Cogley, Timothy (2002), “A Simple Adaptive Measure Of Core Inflation”, Journal of Money, Credit, and Banking, 34(1), 94-113.
  11. Çil Yavuz, Nilgün (2015), Finansal Ekonometri, 2. Baskı, İstanbul: Der Yayınevi.
  12. Doğan, Bahri; Eroğlu, Ömer & Değer, Osman (2016), “Enflasyon ve Faiz Oranı Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği”, Çankırı Karatekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(1), 405-425.
  13. Doğan, İbrahim; Afsal M. Şaban; Aydın, Bayram ve Gürbüz, Süleyman (2017). “Faiz Oranları ve Döviz Kuru Dönemsel Analizi; Türkiye Örneği”, International Journal of Academic Value Studies. Vol:3, Issue:13; pp:199-205 (ISSN:2149-8598)
  14. Eckstein, Otto (1981), “ Core inflation”, Prentice Hall.
  15. Erdem, Havvanur Feyza & Yamak, Nebiye (2016), “ Döviz Kurunun Fiyatlar Genel Düzeyi Üzerindeki Geçişkenlik Etkisi: Gecikmesi Dağıtılmış Yaklaşım “, Kafkas University. Faculty of Economics and Administrative Sciences. Journal, 7(13), 303.
  16. Gujarati, Domador N. (2011), Temel Ekonometri, 8. Baskı, İstanbul: Literatür Yayınları.
  17. Hahn, Elke (2003), “Pass-Through of External Shocks To Euro Area Inflation”, ECB Working Paper, No. 243
  18. Hill, R. Carter, Griffiths, William E. & Lim, Guay C. (2011), Principles of Econometrics. USA, Wiley.4th.edition
  19. Kara, Hakan & Öğünç, Fethi (2012), “ Döviz Kuru Ve İthalat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Etkisi “, İktisat İşletme ve Finans, 27(317), 09-28.
  20. Karaca, Orhan (2005), “Türkiye'de Faiz Oranı ile Döviz Kuru Arasındaki Ilişki: Faizlerin Düşürülmesi Kurları Yükseltirmi” Discussion Paper, Turkish Economic Association. No. 2005/14).
  21. Karamustafa, Osman & Küçükkale, Yakup (2002), “Türkiye’de Kriz Döneminde Kur-Faiz-Borsa İlişkilerinin Dinamik Analizi “, Banka, Mali ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, (11), 47-56.
  22. Knotek, Edward S. & Zaman, Saeed (2014), “ Nowcasting US Headline and Core Inflation”, Federal Reserve Bank of Cleveland, Working Paper, 14(03), 1-55.
  23. Kulaksizoğlu, Tamer (2015), “Measuring the Core Inflation in Turkey with The SM-AR Model”, MPRA Paper No. 62653,1-12.
  24. Landau, Bettina (2000), “ Core Inflation Rates: A Comparison of Methods Based on West German Data”, Discussion Paper Series 1 / Volkswirtschaftliches Forschungszentrum der Deutschen Bundesbank, No. 2000(04), 1-61.
  25. Mamak Ekinci, Elmas Burcu; Alhan, Aslıhan & Ergör, Zeynep Birce (2016), “ Parametrik Olmayan Regresyon Analizi: Faiz oranı, Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Örneği“,Bankacılık ve Sigortacılık Araştırmaları Dergisi, 2(9).
  26. Martel, Sylvain (2008), “A Structural VAR Approach to Core Inflation in Canada” (No.2008-10), Bank of Canada Discussion Paper, 2008-10, PP. 1-29.
  27. Parkin, Michael (1984), “On Core Inflation By Otto Eckstein: A Review Essay”, Journal of Monetary Economics, 14(2), 251-264.
  28. Peker, Osman & Görmüş, Şakir (2008), “Türkiye'de Döviz Kurunun Enflasyonist Etkileri”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2).
  29. Phillips, Peter C. B. & Perron Pierre (1988), “Testing For A Unit Root in Time Series Regression”, Biometrika, 335-346.
  30. Quah, Danny & Vahey, Shaun P. (1995), “Measuring Core Inflation”. The Economic Journal, 105(432), 1130-1144.
  31. Sever, Erşan & MIZRAK, Zekeriya (2007), “ Döviz Kuru, Enflasyon Ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkiler: Türkiye Uygulaması “, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 1(13), 264-283.
  32. Stock, James H. & Watson, Mark W. (2016), “Core Inflation and Trend Inflation”, Review of Economics and Statistics, 98(4), 770-784.
  33. Şentürk, Mehmet & Dücan, Engin (2017), “ Enflasyon Dinamikleri ve Döviz Kuru Geçişkenliği: Bir Makro İktisadi Sarmal”, V. Anadolu International Conference in Economics, May 11-13, 2017, Eskişehir, Turkey.
  34. Tanrıöver, Banu &Yamak, Nebiye (2015), “Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi”, Maliye Dergisi, 168, 186-200.
  35. Tekatli, Necati (2010), “A New Core Inflation Indicator for Turkey”, Central Bank Review, 10(2), 9.
  36. Telatar, Erdinç (2002), “Çekirdek Enflasyon: Tanım ve Ölçüm Yöntemleri” Ekonomik Yaklaşım, 13(42-43), 105-124.
  37. TÜİK (2008), Fiyat Endeksleri ve Enflasyon, Yayın No: 3128.
  38. Türk, Emrah & Çetinkaya, Ahmet Turan (2015), “Döviz Kurundan Fiyatlara Geçiş Etkisinin Granger Nedensellik Testi İle İncelenmesi “Türkiye Örneği”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1).
  39. Wojciech, Charemza & Shah, Imran Hussain (2013), “Stability Price Index, Core Inflation and Output Volatility”, Applied Economics Letters, 20(8), 737-741
  40. Yamak, Rahmi & Erdem, Havvanur Feyza (2017), Uygulamalı Zaman Serileri Analizleri: E Views Uygulamalı, 1.Baskı, Trabzon: Celepler Matbaası
  41. Yiğit, Özlem & Gökçe, Atilla (2012), “Türkiye’de Çekirdek Enflasyon: Ekonometrik Bir Yaklaşım”, Central Bank Review, 12(1), 37.
  42. Hahn, Elke (2003), “Pass-Through of External Shocks To Euro Area Inflation”, ECB Working Paper, No. 243