Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 6

Türkiye’ de Fark Ödemesi Desteklemelerinin Bazı Hububat Ürünlerinin Üretici Kararlarına Etkilerinin Değerlendirilmesi

Evaluation of the Effect of Deficiency Payment Supports on the Producer’s Decisions of the Some Cereal Crops in Turkey

Hasan Gökhan Doğan(Ahi Evran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Kırşehir)0000-0002-5303-1770
Mustafa Kan(Ahi Evran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Kırşehir)0000-0001-9198-5906
Arzu Kan(Ahi Evran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, Kırşehir)0000-0003-0788-6281
Sayfa
945–951
Yayın Tarihi
2018-12-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Politika yapıcıların ve uygulayıcıların bu yönlü politikaları oluşturulurken, ürün, bölge, ekonomik yapı, sosyal ve demografik özellikleri dikkate alarak oluşturması söz konusu kaynakların dağılımı ve etkisi açısından daha verimli olabileceği söylenebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, Türkiye’ de hububat grubu içerisinden seçilmiş buğday, arpa ve mısır ekiliş alanları üzerinde fark ödemesi desteklerinin etkileri araştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın değişkenleri ekiliş alanları, cari fiyatların bir gecikmeli değeri ve fark ödemesi destekleridir.
💡
Sonuç & Katkı:Politika yapıcıların ve uygulayıcıların bu yönlü politikaları oluşturulurken, ürün, bölge, ekonomik yapı, sosyal ve demografik özellikleri dikkate alarak oluşturması söz konusu kaynakların dağılımı ve etkisi açısından daha verimli olabileceği söylenebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:Fark Ödemesi Destekleri · Tarımsal Destekler · Hububat

Özet

Bu araştırmada, Türkiye’ de hububat grubu içerisinden seçilmiş buğday, arpa ve mısır ekiliş alanları üzerinde fark ödemesi desteklerinin etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın değişkenleri ekiliş alanları, cari fiyatların bir gecikmeli değeri ve fark ödemesi destekleridir. Elde edilen sonuçlara göre, arpa ve mısır ekiliş alanları üzerinde fark ödemesi desteklerinin etkili olduğu belirlenmiştir. Buğday’ da ise istatistiksel olarak böyle bir etki görülmemiştir. Ancak, cari fiyatlar ile fark ödemesi desteklerinin etkileşimi ele alınan ürünlerde önemli görülmüştür. Buradan hareketle, fark ödemesi desteklerinin sürdürülmesi gerektiği söylenebilir. Bu süreklilik sağlanırken, 2000’ li yıllar öncesinde ortaya çıkan desteklerin bütçe yükü, hedef kitleye ulaşamama, etkinlik vb. hususlar açısında dikkatli olunması gerekmektedir. Politika yapıcıların ve uygulayıcıların bu yönlü politikaları oluşturulurken, ürün, bölge, ekonomik yapı, sosyal ve demografik özellikleri dikkate alarak oluşturması söz konusu kaynakların dağılımı ve etkisi açısından daha verimli olabileceği söylenebilir.

Abstract

In this study, we investigated effects of deficiency payment supports for wheat, barley and maize cultivation areas selected from the cereal group in Turkey between 1994-2016. Variables of the study are cultivation areas, one lag value of the current prices and deficiency payment support. According to the results obtained, it was determined that deficiency support supports are effective on the barley and corn cultivation areas. In wheat, no such effect was observed statistically. However, in the products considered, the interaction between current prices and deficiency payment support is considered important. Moving from this point, it can be said that the support for deficiency payment should be maintained. When this continuity is achieved, it is necessary to be careful about issues such as the budget burden, the failure to reach the target group, the activities, etc. It can be said that policymakers and practitioners are more productive in terms of distribution and influence of resources when they formulate these policies, considering product, region, economic structure, social and demographic characteristics.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Doğan, H. G., Kan, M., Kan, A. (2018). Türkiye’ de Fark Ödemesi Desteklemelerinin Bazı Hububat Ürünlerinin Üretici Kararlarına Etkilerinin Değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 6, 945–951. https://doi.org/10.18506/anemon.402461

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Abay C., O., Emine, U., Y., Yavuz F., Türkekul B., (2005). Türkiye’de Tarım Politikalarında Değişim, VI. Teknik Kongre, TMMOB Türkiye Ziraat Mühendisleri Odası, Ankara.
  2. Acar, M. (2003). Fiyat Desteğinden Doğrudan Desteğe: Dünyada Tarımsal Destekleme Politikalarında Yeni Yönelimler.
  3. Acar, M., & Bulut, E. (2009). Türkiye’de Ve Dünyada Tarımsal Destekleme Politikalarında Son Gelişmeler. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (17), 1-19.
  4. Aktaş, E., Altıok, M., Songur, M. (2015). Farklı ülkelerdeki tarımsal destekleme politikalarının tarımsal üretim üzerine etkisinin karşılaştırmalı analizi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(4):55-74.
  5. Akpolat, A. G., & Altıntaş, N. (2013). Enerji Tüketimi İle Reel Gsyih Arasındaki Eşbütünleşme Ve Nedensellik İlişkisi: 1962010 Dönemi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 8(2).
  6. Anonim, (2016). www.tuik.gov.tr
  7. Anonim, (2017). www.tuik.gov.tr
  8. Artukoğlu, M., (2001). Türkiye Ziraat Odaları Birliği,Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara, 75s.
  9. Civan, A. (2010). Türkiye'de tarımsal destek politikaları, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1):127-146.
  10. Dickey, D.A., W.A. Fuller, (1981). “Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with A Unit Root”, Econometrica, 49, pp.1057-1072.
  11. Doğan, H. G., Gürler, A. Z. (2015). Türkiye Tarım Havzaları Üretim Ve Destekleme Modeli Kapsamında Yeşilırmak Tarım Havzasında Yetiştirilen Tarım Ürünlerinin Arz Duyarlılığı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 231-243.
  12. Erdal, G., & Erdal, H. (2008). Türkiye’de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, (1).
  13. Engle, Robert F., Granger, C.W.J., (1987). Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing. Econometrica, 55, 251–276.
  14. Göçer, İ., Mercan, M., Peker, O., & Şahin Bulut (2013). Türkiye’de Cari Açığın Nedenleri, Finansman Kalitesi ve Sürdürülebilirliği: Ekonometrik Bir Analiz, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Nisan 2013, 8(1),213-242
  15. Işık, H.B., Bilgin, O., (2016). The effects of agricultural support policies on agricultural production: The case of Turkey, RSEP International Conferences on Social Issues and Economic Studies, 2nd Multidisciplinary Conference, 2-4 November 2016, Madrid, Spain, p. 111-119.
  16. Johansen, S. (1988), “Statistical Analysis Of Cointegration Vectors”, Journal of Economic Dynamics and Control, 12 (2-3), 231-254.
  17. Korkmaz, V., (2015). Tarım Ürünleri Destekleme Politikaları: Türkiye ve AB Karşılaştırması, Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, s. 192.
  18. MacKinnon, J. G. (1996). Numerical Distribution Functions for Unit Root and Cointegration Tests, J. Applied Econm. 11, 601-618.
  19. Onurlubaş, H.E., Kızılaslan, H., 2007. ‘Türkiye’de Bitkisel Yağ Sanayindeki Gelişmeler ve Geleceğe Yönelik Beklentiler’ Tarımsal Ekonomi Araştırma Enstitüsü (TEAE), ISBN:978-975-407-228-0, Yayın No:157, Ankara.
  20. Semerci, A., Kaya, Y., Şahin, İ., & Çıtak, N. (2012). Türkiye’de yağlı tohumlar üretiminde uygulanan destekleme politikalarının ayçiçeği ekim alanları ve üretici refahı üzerine etkisi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26(2), 55-62.
  21. Songur, M. (2015). Farklı ülkelerdeki tarımsal destekleme politikalarının tarımsal üretim üzerine etkisinin karşılaştırmalı analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(4).
  22. Tan, S., Everest, B. (2015). Türkiye’de tarımsal destekleme politikaları, International Conference on Eurasian Economies 2015, Session 4B: Tarım Ekonomisi, s. 266-270.
  23. Tarı, R. (2010). "Ekonometri, 6." Baskı., Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
  24. Türkekul B., (2006). Türkiye’de Makroekonomik Değişkenlerin Tarım Sektörüne Kısa ve Uzun Dönem Etkileri Üzerine bir Araştırma, Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Basılmamış Doktora Tezi, İzmir
  25. Yavuz, F., Tan, S., Tunalıoğlu, R. ve Dellal, İ., (2004). Tarımsal Destekleme Politikalarının FEOGA Çerçevesinde OTP Uyumu Üzerine Bir Çalışma. Türkiye VI. Tarım Ekonomisi Kongresi, 16-18 Eylül, Tokat, 44-52 s.
  26. Yıldız, F. (2017). Türkiye’de Merkezi Yönetim Bütçesinden Yapılan Tarımsal Destekleme Ödemelerinin Tarımsal Üretim Üzerindeki Etkisi: 2006–2016 Dönemi. Sayıştay Dergisi.
  27. Yılmaz, H. İ., & Çobanoğlu, F. (2017). Türkiye'de Tarım Sektörünü Desteklemeye Yönelik Sağlanan Çeşitli Araçların Tarımsal Üretim Değeri Üzerine Etkilerinin Analizi. Turkish Journal of Agricultural Economics, 23(2).
  28. Göçer, İ., Mercan, M., Peker, O., & Şahin Bulut (2013). Türkiye’de Cari Açığın Nedenleri, Finansman Kalitesi ve Sürdürülebilirliği: Ekonometrik Bir Analiz, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, Nisan 2013, 8(1),213-242