Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 1

Hesenê Metê’nin Eserlerinde Yapısöküm

Deconstruction in Hesenê Metê’s Works

Zülküf Ergün(Mardin Artuklu Üniversitesi)0000-0001-8784-5636
Sayfa
1–19
Yayın Tarihi
2022-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yönüyle Hesenê Metê’nin eserleri açık metin özelliği taşıyıp edebi metin anlamlarının yaratılmasında aktif okuyucuyu teşvik etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kürt göçmen yazarlarından biri olan Hesenê Metê kendine has bir üslup ve yönteme sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Postmodernizmin etkisinde kalan yazar Kürt Edebiyatı ve toplumunun büyük anlatılarına ve siyasi ve ideolojik yapılarına karşı yapısökümcü yöntemi ile öne çıkmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yönüyle Hesenê Metê’nin eserleri açık metin özelliği taşıyıp edebi metin anlamlarının yaratılmasında aktif okuyucuyu teşvik etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hesenê Metê · Yapı · Yapısöküm

Özet

Kürt göçmen yazarlarından biri olan Hesenê Metê kendine has bir üslup ve yönteme sahiptir. Postmodernizmin etkisinde kalan yazar Kürt Edebiyatı ve toplumunun büyük anlatılarına ve siyasi ve ideolojik yapılarına karşı yapısökümcü yöntemi ile öne çıkmaktadır. Hesenê Metê bu yönü ile Kürt Edebiyatında özgün bir yere sahiptir. Bu makale, Hesenê Metê’nin bu yönünü ortaya koymak amacıyla yazılmıştır. Bu amaçla yazarın dört öykü kitabı ve beş roman ve kısa romanı incelenmiştir. Bu incelme sonucunda yazarın çoğu öykü ve romanlarında marksist söylem, otoriter parti ve başkanlarını, mağrur, angaje ve başarısız yazarları, aydınlanmacı karakterleri ve dini söylem gibi yapıları yapısöküme tabi tuttuğu ve bu yaklaşımı ile Kürt Edebıyatına yeni bir perspektif sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Metê bunu yaparken bu olgulara her zaman ironik bir üslupla yönelmekte ve rüya tekniği, tarihi karakterlerin ters okunması, gerçeğin ve rüyanın iç içe geçirilmesi tekniklerinden yararlanmaktadır. Bu yönüyle Hesenê Metê’nin eserleri açık metin özelliği taşıyıp edebi metin anlamlarının yaratılmasında aktif okuyucuyu teşvik etmektedir.

Abstract

Hesenê Metê who is one of migrant writers has a unique literary style and method. He distinguishes with his desconstructive method under the effects of postmodernism against big narratives and political and ideological structures of both Kurdish society and literature. With this respect, he has a unique placein Kurdish literature. This article aims to reveal this aspect of him. For this purpose, four story books and five novels of him are analysed. As a result of the analysis, it is found that he deconstructs structures of Marxist discourse as well as otoriterian leader and political parties; arrogant, affiliated and useless writers; enlightened character and religious discourse, by doing these he opens a new page for Kurdish literature. When doing this, Metê always handle these phenomena with a ironical style and he takes advantage of dream technique, upturning historical characters and mixing dream and facts. In this perspective Hesenê Metê’s works are open and they lead active reader to take part in creating meanings of literary texts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ergün, Z. (2022). Hesenê Metê’nin Eserlerinde Yapısöküm. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 1, 1–19. https://doi.org/10.18506/anemon.466164

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Belsey, C. (2013). Postyapısalcılık. (N. Örge, Çev.). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  2. Best, S. – Kellner, D. (2011). Postmodern teori. (M. Küçük, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  3. Calinescu, M. (2010). Modernliğin beş yüzü. (S. Gürses, Çev.). İstanbul: Küre Yayınları.
  4. Connor, S. (2005). Postmodernist kültür-çağdaş olanın kuramlarına bir giriş. (D. Şahiner, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  5. Derrida, J. (2007). Marx’ın hayaletleri. (A. Tümertekin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  6. Derrida, J. (2010). Edebiyat edimleri. (M. Erkan, & A. Utku, Çev.). İstanbul: Otonom Yayıncılık.
  7. Eagleton, T. (2014). Tanrı’nın ölümü ve kültür. (S. Dingiloğlu, Çev.). İstanbul: Yordam Kitap.
  8. Ergün, Z. (2015). Netewetîya kurdî û rengvedana wê di helbesta kurdî ya nû de. Nûbihar Akademî, 4, 11-40.
  9. Ergün, Z. (2017). Nerît û helbest. İstanbul: Weşanxaneya Nûbiharê.
  10. Foucault, M. (2007). İktidarın gözü. (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  11. Foucault, M. (2011). Entelektüelin siyasi işlevi. (I. Ergüden, & O. Akınbay, & F. Keskin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. Hollinger, R. (2005). Postmodernizm ve sosyal bilimler. (A. Cevizci, Çev.). İstanbul: Paradigma.
  12. Koçakoğlu, B. (2012). Anlamsızlığın anlamı postmodernizm. Ankara: Hece Yayınları.
  13. Lyotard, J. F. (2014). Postmodern durum. (İ. Birkan, Çev.). Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
  14. Metê, H. (2000a). Smîrnoff. İstanbul: Avesta.
  15. Metê, H. (2000b). Labîrenta cinan. Stenbol: Avesta.
  16. Metê, H. (2000c). Epîlog. Stenbol: Avesta.
  17. Metê, H. (2013a). Tofan. Stenbol: Weşanên Peywend.
  18. Metê, H. (2013b). Gotinên gunehkar. Stenbol: Weşanên Peywend.
  19. Metê, H. (2014a). Pêsîrên dayê. Stenbol: Weşanên Peywend.
  20. Metê, H. (2015). Li dêrê. İstanbul: Weşanên Peywend.
  21. Metê, H. (2014b). Îşev û çîroka dawîn. İstanbul: Weşanên Peywend.
  22. Metê, H. (2018). Hefsar. İstanbul: Weşanên Peywend.
  23. Nietzsche, F. (2005). Putların batışı. (M. Tüzel, Çev.). İstanbul: İthaki.
  24. Sarup, M. (2004). Post-yapısalcılık ve postmodernizm. (A. Güçlü, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat.
  25. Sim, S. (2006). Postmdern düşüncenin eleştirel sözlüğü. (M. Erkan, & A. Utku, Çev.). Ankara: Ebabil.
  26. Paz, O. (2011). Şiir ve modernite. M. Küçük (Haz.) (N. Tutal, Çev.). Modernite versus postmodernite (r. 207-227). İstanbul: Say Yayınları.
  27. Robinson, D. (2000). Nietzsche ve postmodernizm. (K. H. Ökten, Çev.). İstanbul: Everest Yayınları.
  28. Zîyab, E. (2013). Rengvedana postmodernîzmê di huzana kurdî da. Hewlêr: Billawkirawey Ekadîmyay Kurdî.