KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2025 / Cilt: 13 Sayı: 3

İletişim Becerileri Eğitimi ve Yapay Zekâ Okuryazarlığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Nicel Bir Araştırma

Communication Skills Education and Artifıcial Intelligence Literacy: A Quantitative Study On University Students

Ayşe Amine Tuğ Kızıltoprak(ANKARA YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4929-4391
Sayfa
1904–1952
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, iletişim eğitiminin teknolojik gelişmeler doğrultusunda yeniden yapılandırılmasına yönelik öneriler sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde yükseköğretim kurumları, öğrencilerini yalnızca akademik bilgiyle donatmakla kalmayıp, eleştirel düşünme, teknolojik okuryazarlık ve etkili iletişim becerileri gibi çok yönlü yetkinliklerle geliştirmeyi hedeflemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yapay zekâ teknolojilerinin eğitimde artan kullanımı, öğrencilerin dijital araçlarla etkileşimlerinde belirli bir yapay zekâ okuryazarlığı düzeyine sahip olmalarını zorunlu kılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, iletişim eğitiminin teknolojik gelişmeler doğrultusunda yeniden yapılandırılmasına yönelik öneriler sunmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yapay zekâ okuryazarlığı · iletişim becerileri eğitimi · üniversite öğrencileri

Özet

Günümüzde yükseköğretim kurumları, öğrencilerini yalnızca akademik bilgiyle donatmakla kalmayıp, eleştirel düşünme, teknolojik okuryazarlık ve etkili iletişim becerileri gibi çok yönlü yetkinliklerle geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda iletişim eğitimi, öğrencilerin akademik, sosyal ve mesleki gelişimlerine katkı sağlayan temel bir alan olarak öne çıkmaktadır. Yapay zekâ teknolojilerinin eğitimde artan kullanımı, öğrencilerin dijital araçlarla etkileşimlerinde belirli bir yapay zekâ okuryazarlığı düzeyine sahip olmalarını zorunlu kılmaktadır. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin iletişim eğitimi bağlamındaki yapay zekâ okuryazarlığı düzeylerini inceleyerek, yapay zekâ okuryazarlığı ile iletişim eğitimi arasındaki ilişkiyi hem kuramsal hem de ampirik düzeyde tartışmayı amaçlamaktadır. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi görsel iletişim tasarımı ve grafik tasarım öğrencileri üzerinde yürütülen çalışmada, geçerli ve güvenilir bir ölçek aracılığıyla veri toplanmış ve Daft ve Lengel’in (1986) medya zenginliği kuramı çerçevesinde öğrencilerin yapay zekâ ile iletişimde anlama, analiz ve etik karar verme yeterlilikleri analiz edilmiştir. Bulgular, iletişim eğitiminin teknolojik gelişmeler doğrultusunda yeniden yapılandırılmasına yönelik öneriler sunmaktadır.

Abstract

In today’s digitalized world, higher education institutions aim not only to equip students with academic knowledge but also to develop multifaceted competencies such as critical thinking, technological literacy, and effective communication skills. Within this context, communication education emerges as a fundamental domain supporting students’ academic, social, and professional development. The increasing integration of artificial intelligence (AI) technologies in education necessitates that students possess a certain level of AI literacy in their interactions with digital tools. This study examines university students’ AI literacy within the scope of communication education and explores the relationship between AI literacy and communication education at both theoretical and empirical levels. Conducted with visual communication and graphic design students at Kütahya Dumlupınar University, the research collected data through a valid and reliable scale and analyzed students’ comprehension, analytical, and ethical decision-making skills in AI-mediated communication within the framework of Daft and Lengel’s (1986) media richness theory. The findings offer valuable insights for restructuring communication education in line with technological developments.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kızıltoprak, A. A. T. (2025). İletişim Becerileri Eğitimi ve Yapay Zekâ Okuryazarlığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Nicel Bir Araştırma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 3, 1904–1952. https://doi.org/10.18506/anemon.1802689

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (42)

  1. Ansari,N. Kumar, P., Jain,V. & Singh, G.N. (2022).Communication skills among university students. World Journal of English Language, 12(3),103-109.https://doi.org/10.5430/wjel.v12n3p103.
  2. Atabek, Ü. & Şendur Atabek, G. (2014). Different perspectives in communication education: attitudes of students, academicians and professionals on communication education issues. Journal of Communication Theory and Research. 38,148-163.
  3. Bozkurt, A. (2023). ChatGPT, generative artificial intelligence andalgorithmic paradigm shift. CRES Journal: Critical Reviews in Educational Sciences, 4(1), 63-72. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1283282
  4. Çeber, B. (2022). Yapay zekâ uygulamalarının halkla ilişkiler aracı olarak kullanımı(The use of artificial intelligence applications as a public relations tool.), [Basılmamış Doktora Tezi(Unpublished Doctoral Thesis)] Marmara Üniversitesi(Marmara University).
  5. Çelebi, C., Yılmaz, F., Demir, U. & Karakuş, F. (2023). Artificial intelligence literacy: An adaptation study. Instructional Technology and Lifelong Learning, 4(2), 291-306. https://doi.org/10.52911/itall.1401740
  6. Çelik, N. (2018). Kamusal alanda sosyal taklit: sosyal medyada yeni gelin evi imgesi(Social imitation in the public sphere: the image of a newlywed's home on social media.). [Basılmamış Doktora Tezi(Unpublished Doctoral Thesis)], Selçuk Üniversitesi(Selcuk University).
  7. Çetin, M., Karakuş, A., & Geçgel, Ş. (2024). An emerging paradigm: artificial intelligence literacy, International Journal of Active Learning, 8(1), 50-63. https://doi.org/10.48067/ijal.1422876
  8. Daft, R. L. & Lengel, R. H. (1986). Organizational information requirements, media richness and structural design, Management Science, 32(5), 554-571.https://doi.org/10.1287/mnsc.32.5.554
  9. Daft, R. L., Lengel, R. H. & Trevino, L. K. (1987). Message equivocality, media selection and manager performance: implications for information systems. MIS Quarterly, (11), 355-366. https://doi.org/10.2307/248682
  10. Dawes, J. (2008). Do data characteristics change according to the number of points used? International Journal of Market Research, 50(1), 61-77. https://doi.org/10.1177/147078530805000106
  11. Deryl, M.D., Verma, S. & Srivastava, V. (2023). How does AI drive branding? Towards an integrated theoretical framework for AI-driven branding, International Journal of Information Management Data Insights, 3(2),100205, 1-17.https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2023.100205
  12. Erdoğdu, F. & Çakır, O. (2024). Determining teacher candidates' artificial intelligence literacy and their perceptions of artificial intelligence, International Journal of Social Sciences in Turkish Cultural Geography, 9(2), 63-95. https://doi.org 10.55107/turksosbilder.1594635
  13. Finstad, K. (2010). Response interpolation and scale sensitivity: Evidence against 5-point scales. Journal of Usability Studies, 5(3), 104-110.
  14. Haenlein, M., Kaplan, A. (2019). A brief history of artificial intelligence: on the past, present, and future of artificial intelligence. California Management Review. 61(4), 5-14. https://doi.org/10.1177/0008125619864925
  15. Iksan, Z. H., Zakaria, E., Meerah,T. S. M., Osman, K., Lian, D. K. C., Mahmud, S. N. D. & Krish, P. (2012). Communication skills among university students, Procedia - Social and Behavioral Sciences, (59), 71-76. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.09.247
  16. Ishii, K., Lyons, M. M. & Carr, S. A. (2019). Revisiting media richness theory for today and future. Human Behavior and Emerging Technologies, 1(2), 124-131. https://doi.org/10.1002/hbe2.138
  17. Kaul, V., Enslin, S. & Gross, S. A. (2020). History of artificial intelligence in medicine. Gastrointestinal Endoscopy, 92(4), 807-812. https://doi.org/10.1016/j.gie.2020.06.040
  18. Koloğlu, T. F. & Özkanal, B. (2023). Evaluation of massive open online courses in the line of media richness theory:the example of ACADEMA, Journal of Social Sciences Research, 13(2), 2207-2236. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1247861
  19. Kong, S. C., Cheung, W. M. Y. & Zhang, G. (2021). Evaluation of an artificial intelligence literacy course for university students with diverse study backgrounds. Computers and Education: Artificial Intelligence, 2, 1-12. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2021.100026
  20. Kurt, M. C. (2023). Yapay zekâ ve ı̇letı̇şı̇m(Artificial intelligence and communication), M.A.Günay(Edt.), İletişim bilimlerinde yapay zekâ(Artificial intelligence in communication studies) (1-10). Eğitim Yayınevi (Education Publishing House.).
  21. Long, D. ve Magerko, B. (2020). What is AI literacy? Competencies and design considerations. Honolulu, HI, USA. In Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems. https://doi.org/10.1145/3313831.3376727
  22. Luttrell, R., Wallace, A., McCollough, C., Lee, J. (2020). The Digital divide: addressing artificial intelligence in communication education. Journalism & Mass Communication Educator, 75(4), 470-482. https://doi.org/10.1177/10776958209252
  23. Mammadov, R. (2022). Media choice in tines of uncertainity media richness theory in context of media choice in times of political and economic crises. Advances in Journalism and Communication, 10, 53-69. doi: 10.4236/ajc.2022.102005
  24. Mondal, B. (2020). Artificial intelligence: state of the art. V. E. Balas, R. Kumar & R. Srivastava (Eds.), Recent trends and advances in artificial intelligence and internet of things, 389-424. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-32644-9_32
  25. Okuyucu, Ç., Ramazanoğlu, F. & Tel, M. (2006). Relationship between technological development with leisure activities, Fırat University Region of Eastern Anatolian Region, 4(3), 58-60.
  26. Osei Mensah, B., Asiamah, E. O. & Sackey, R. (2023). Strategic communication and artificial ıntelligence: reviewing emerging innovations and future directions. Archives of Business Research, 11(1), 85-102.https://doi.org/10.14738/abr.111.13616
  27. Özkaya, M. & Pala, F., K., (2020). Yapay zekâ (Artificial intelligence). Bakırtaş, H., ve Çavuş, S., (Edt.), Yapay zekâ disiplinleri dönüştürüyor. Değişime hazır mıyız?(Artificial intelligence is transforming disciplines. Are we ready for change?), 97-119. Ekin Yayınevi(Ekin Publishing House).
  28. Öztürk, K. ve Şahin, M. E. (2018). A general view of artificial neural networks and artificial intelligence. Takvim-i Vekâyi, 6(2), 25-36.
  29. Polatgil, M. & Güler, A. (2023). Adaptation of artificial ıntelligence literacy scale into turkish. Journal of Quantitative Research in Social Sciences., 3(2),99-114.
  30. Preston, C. C., & Colman, A. M. (2000). Optimal number of response categories in rating scales: Reliability, validity, discriminating power, and respondent preferences. Acta Psychologica, 104(1), 1-15. https://doi.org/10.1016/S0001-6918(99)00050-5
  31. Raptou, E., Stamatis, P., J., & Raptis, N. (2017). Communication as an educational skill in school units of the 21st century: A survey research. Asian Education Studies, 2(2), 1. https://doi.org/10.20849/aes.v2i2.153
  32. Reimers, F. M. & Chung, C. K. (2016). Teaching And Learning For The Twenty-First Century. Educational Goals, Policies And Curricula From Six Nations. Harvard Education Press.
  33. Robinson, S. C. (2020). Trust, transparency, and openness: how inclusion of cultural values shapes nordic national public policy strategies for artificial ıntelligence (AI). Technology in Society,63 (1),1. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101421
  34. Russell. S. & Norvig, P. (2016). Artificial intelligence: A Modern Approach (3rd edition), Pearson.
  35. Say, C. (2018). 50 Soruda yapay zekâ (Artificial Intelligence in 50 Questions). Bilim ve Gelecek Kitaplığı (Science and Future Library).
  36. Seiler, W. J. & Beall, M. L. (2005). Communication: Making Connections (6th. ed). Allyn & Bacon.
  37. Şen, Y., Şen, Ş., Garip, K., Dağlı, K. (2024). Examination of the critical thinking skills of the teaching profession in the context of the historical rootsof education. Journal of Social Research and Behavioral Sciences,10(21),738. https://doi.org/10.52096/jsrbs.10.21.23
  38. Topa Çiftçi, G. (2011). Uzaktan eğitimde ıptv'nin kullanılabilirliğine ilişkin bir delphi çalışması(A Delphi study on the usability of IPTV in distance education), [Basılmamış Yüksek Lisans Tezi(Unpublished Master's Thesis)], Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü(Anadolu University Institute of Social Sciences).
  39. Wang, B., Rau, P., & Yuan, T. (2023). Measuring user competence in using artificial intelligence: validity and reliability of artificial intelligence literacy scale. Behaviour & Information Technology, 42(9), 1324–1337. https://doi.org/10.1080/0144929X.2022.2072768
  40. Yılmaz, O. G. (2021). Using AI in judicial proceedings – will AI be able to wear the judge robe Journal of Justice,66, 379-415.
  41. Atabek, Ü. & Şendur Atabek, G. (2014). Different perspectives in communication education: attitudes of students, academicians and professionals on communication education issues. Journal of Communication Theory and Research. 38,148-163.
  42. Çelik, N. (2018). Kamusal alanda sosyal taklit: sosyal medyada yeni gelin evi imgesi(Social imitation in the public sphere: the image of a newlywed's home on social media.). [Basılmamış Doktora Tezi(Unpublished Doctoral Thesis)], Selçuk Üniversitesi(Selcuk University).