Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightYapısal analiz, deyimlerin %69,6’sının fiil merkezli, %30,4’ünün ise isim ya da cümle temelli olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Zazaki deyimlerin yapısal, anlamsal ve kültürel boyutlarını işlev temelli bir çözümleme aracılığıyla incelemektedir. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan çalışmada betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Veri seti, Zazaca üzerine hazırlanmış sözlükler, tezler ve akademik çalışmalardan ölçüt örnekleme yoluyla seçilen 56 deyimden oluşmaktadır. Yapısal analiz, deyimlerin %69,6’sının fiil merkezli, %30,4’ünün ise isim ya da cümle temelli olduğunu göstermektedir. Anlamsal bulgular, deyimlerin %94,6’sının mecaz anlam taşıdığını ortaya koymaktadır. Tematik dağılım ise deyimlerin ağırlıklı olarak kolektif belleği ve değer aktarımını (%37,5), toplumsal olarak onaylanmayan davranışları (%26,8), sosyal sorumluluk ve dayanışmayı (%23,2), bölgeye özgü kültürel unsurları (%12,5) ve dinî göndermeleri (%8,9) yansıttığını göstermektedir. Bulgular, Zazaca deyimlerin yalnızca sözcüksel birimler olmadığını, aynı zamanda kültürel belleğin ve toplumsal normların önemli taşıyıcıları olduğunu göstermektedir. Çalışma, Zazaca deyimlerin sınıflandırılmasına yönelik işlev temelli bir çerçeve önererek salt betimleyici yaklaşımların ötesine geçmekte ve alanyazına analitik bir katkı sunmaktadır. Sonuçlar, deyimlerin kültürel aktarım, dil öğretimi ve kültürlerarası çeviri çalışmaları açısından önemini vurgulamaktadır.
Abstract
This study investigates the structural, semantic, and cultural dimensions of Zazaki idioms through a function-based analytical framework. Designed as a qualitative study, this study employed descriptive and content analysis. The dataset consisted of 56 idioms selected through criterion sampling from dictionaries, theses, and academic studies on Zazaki. Structural analysis showed that 69.6% of the idioms were verb-centered, whereas 30.4% were noun- or sentence-based. Semantic analysis indicated that 94.6% of the idioms are figurative. The thematic distribution showed that the idioms predominantly reflected collective memory and value transmission (37.5%), socially disapproved behaviors (26.8%), social responsibility and solidarity (23.2%), region-specific cultural elements (12.5%), and religious references (8.9%). The findings demonstrated that Zazaki idioms were not merely lexical units but also important carriers of cultural memory and social norms. By proposing a function-based framework for classifying Zazaki idioms, this study moved beyond purely descriptive approaches and made an analytical contribution to the literature. The results underscored the importance of idioms for cultural transmission, language teaching, and intercultural translation studies.