Dergiler / Akdeniz Tıp Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Yoğun Bakım Ünitesinde Deliryum ve Ortalama Trombosit Hacmi (MPV) İlişkisi: Güncel Bulgular ve Klinik Önemi

Relationship Between Delirium and Mean Platelet Volume (MPV) in the Intensive Care Unit: Current Findings and Clinical Significance

Muhammed Nasrullah Er(İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ)0000-0001-8115-4770
Hanife Betül Korkmaz(İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ)0009-0007-5324-8527
Buse Talu(ISTANBUL AYDIN UNIVERSITY)0009-0000-2626-5873
Merve Bat Tonkuş(YENİ YÜZYIL ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-1046-6862
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelenen çalışmalarda, MPV'nin yüksek değerlerinin deliryum gelişimi ile ilişkili olduğu ve yoğun bakım ünitelerindeki hastaların prognozunun etkileyebileceği yönünde bulgular elde edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZ Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) yatmakta olan hastalarda sıklıkla görülen geçici nörodejeneratif bir bozukluk olan deliryum, yüksek morbidite ve mortalite oranları ile ilişkilendirilen kritik bir durumdur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu gözden geçirme çalışmasında çeşitli veri tabanlarında yer alan Ortalama Trombosit Hacmi, deliryum ve yoğun bakım üniteleri ile ilgili araştırmalar taranmış ve MPV ile deliryum arasındaki ilişkiyi inceleyen ve 2024'e kadar yapılmış güncel çalışmalar Scopus, Taylor & Francis, Science Direct, TÜBİTAK ULAKBİM, PubMed veri tabanları aracılığıyla derlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:İncelenen çalışmalarda, MPV'nin yüksek değerlerinin deliryum gelişimi ile ilişkili olduğu ve yoğun bakım ünitelerindeki hastaların prognozunun etkileyebileceği yönünde bulgular elde edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Yoğun bakım üniteleri · Deliryum · Platelet Aktivasyonu

Özet

ÖZ Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) yatmakta olan hastalarda sıklıkla görülen geçici nörodejeneratif bir bozukluk olan deliryum, yüksek morbidite ve mortalite oranları ile ilişkilendirilen kritik bir durumdur. Deliryum tablosunu erken teşhis etmek ve yönetmek, hasta prognozunu iyileştirmek için oldukça önemli ve gereklidir. Ortalama Trombosit Hacmi (Mean Platelet Volume-MPV), trombosit aktivasyonu ve inflamasyonun bir göstergesi olarak kabul edilmektedir. Bu gözden geçirme çalışmasında çeşitli veri tabanlarında yer alan Ortalama Trombosit Hacmi, deliryum ve yoğun bakım üniteleri ile ilgili araştırmalar taranmış ve MPV ile deliryum arasındaki ilişkiyi inceleyen ve 2024'e kadar yapılmış güncel çalışmalar Scopus, Taylor & Francis, Science Direct, TÜBİTAK ULAKBİM, PubMed veri tabanları aracılığıyla derlenmiştir. İncelenen çalışmalarda, MPV'nin yüksek değerlerinin deliryum gelişimi ile ilişkili olduğu ve yoğun bakım ünitelerindeki hastaların prognozunun etkileyebileceği yönünde bulgular elde edilmiştir. Sonuç olarak, mevcut literatür MPV'nin yoğun bakım ünitelerindeki hastalarında deliryumun prognostik bir belirteci olarak potansiyel değer taşıdığını öne sürmektedir. Ancak, bu ilişkinin kesin olarak belirlenmesi ve klinik uygulamalarda standart bir ölçüt olarak kabul edilmesi için daha geniş kapsamlı ve prospektif çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract

ABSTRACT Delirium, a transient neurodegenerative disorder frequently observed in patients hospitalized in Intensive Care Units (ICUs), is a critical condition associated with high morbidity and mortality rates. Early diagnosis and management of delirium are very important and necessary to improve patient prognosis. Mean Platelet Volume (MPV) is considered an indicator of platelet activation and inflammation. In this review, studies on Mean Platelet Volume, delirium, and intensive care units in various databases were examined, and current research investigating the relationship between MPV and delirium up to 2024 was compiled from Scopus, Taylor & Francis, Science Direct, TÜBİTAK ULAKBİM, and PubMed databases. The reviewed studies found that high MPV values were associated with the development of delirium and may affect the prognosis of patients in intensive care units. In conclusion, the current literature suggests that MPV has potential value as a prognostic marker of delirium in patients in intensive care units. However, more comprehensive and prospective studies are needed to definitively determine this relationship and to establish it as a standard measure in clinical practice.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Er, M. N., Korkmaz, H. B., Talu, B., Tonkuş, M. B. (2026). Yoğun Bakım Ünitesinde Deliryum ve Ortalama Trombosit Hacmi (MPV) İlişkisi: Güncel Bulgular ve Klinik Önemi. Akdeniz Tıp Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1. https://doi.org/10.53394/akd.1526108

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Ersoy S, Özkahraman Koç Ş, Topuz S. Yoğun Bakım Ünitelerinde Deliryum Durumu ve Hemşirelik Bakımı. In: Karakurt P, editor. Sağlık Bilimleri Araştırması: Hemşirelik ve Ebelik-III. Özgür Yayınları; 2023.
  2. Wilson JE, Mart MF, Cunningham C, Shehabi Y, Girard TD, MacLullich AM, Slooter AJC, Ely EW. Delirium. Nat Rev Dis Primers. 2020;6(1):90.
  3. Kukreja D, Günther U, Popp J. Delirium in the elderly: Current problems with increasing geriatric age. Indian J Med Res. 2015;142(6):655–62.
  4. Temiz Z, Aydın AS. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Deliryum Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Turk Klin Hemşirelik Bilimleri Derg. 2021;13(4):751–8.
  5. Kaya E, Sönmez S, Barlas F. Deliryum. Okmeydanı Tıp Dergisi. 2013;29(Ek sayı 2):70–74.
  6. Redelmeier DA, Thiruchelvam D, Daneman N. Delirium after elective surgery among elderly patients taking statins. CMAJ. 2008;179(7):645–52.
  7. van Eijk MMJ, Slooter AJC. Delirium in intensive care unit patients. Semin Cardiothorac Vasc Anesth. 2010;14(2):141–7.
  8. Hepkarşı A, Bor C, Demirağ K, Çankayalı İ, Uyar M. The comparison of Ramsay and Richmond scales for intensive care unit sedation, the consistency between doctors and nurses. J Turk Soc Intens Care. 2015;13:112–6.
  9. Erbay Ö, Girgin NK. Deliryumun Değerlendirilmesinde Sık Kullanılan Ölçüm Araçlarının İncelenmesi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fak Derg. 2020;46(1):113–121.
  10. Williams ST, Dhesi JK, Partridge JSL. Distress in delirium: causes, assessment and management. Eur Geriatr Med. 2020;11:63–70.
  11. Bounds M, Kram S, Speroni KG, Brice K, Luschinski MA, Harte S, Daniel MG. Effect of ABCDE bundle implementation on prevalence of delirium in intensive care unit patients. Am J Crit Care. 2016;25(6):535–44. doi: 10.4037/ajcc2016209
  12. Calabrese J, Al Khalili Y. Psychosis. In: StatPearls. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing; 2023.
  13. Hong N, Park JY. The Motoric Types of Delirium and Estimated Blood Loss during Perioperative Period in Orthopedic Elderly Patients. Biomed Res Int. 2018;2018:9812041.
  14. Inouye SK, Westendorp RG, Saczynski JS. Delirium in elderly people. Lancet. 2014;383(9920):911–22.
  15. Avelino-Silva TJ, Campora F, Curiati JAE, Jacob-Filho W. Prognostic effects of delirium motor subtypes in hospitalized older adults: A prospective cohort study. PLoS One. 2018;13(1):e0191092.
  16. Collet MO, Caballero J, Sonneville R, Bozza FA, Nydahl P, Schandl A, Wøien H, Citerio G, van den Boogaard M, Hästbacka J, Haenggi M, Colpaert K, Rose L, Barbateskovic M, Lange T, Jensen A, Krog MB, Egerod I, Nibro HL, Wetterslev J, Perner A; AID-ICU cohort study co-authors. Prevalence and risk factors related to haloperidol use for delirium in adult intensive care patients: The multinational aid-ICU inception cohort study. Intensive Care Med. 2018;44(7):1081–89. doi: 10.1007/s00134-018-5204-y.
  17. Velthuijsen E, Zwakhalen S, Mulder W, Verhey F, Kempen G. Detection and management of hyperactive and hypoactive delirium in older patients during hospitalization: A retrospective cohort study evaluating daily practice. Int J Geriatr Psychiatry. 2018;33(11):1521–9.
  18. Bayindir S, Koçyiğit F. Gilles De La Tourette Sendromlu Hastaya Anestezik Yaklaşım Ve Erken Dönem Postoperatif Deliryum. Pamukkale Med J. 2017;10(2):212.
  19. Schubert M, Schürch R, Boettger S, Garcia Nuñez D, Schwarz U, Bettex D, Jenewein J, Bogdanovic J, Staehli ML, Spirig R, Rudiger A. A hospital-wide evaluation of delirium prevalence and outcomes in acute care patients-a cohort study. BMC Health Serv Res. 2018;18:1–12.
  20. Tomakin FN, Kaçmaz ED, Alcan AO. Yaşlı kardiyak cerrahi hastalarında deliryum riskini arttıran faktörler: Sistematik derleme. Izmir Democracy Univ Health Sci J. 2020;3(2):157–66.
  21. Raats JW, Steunenberg SL, de Lange DC, van der Laan L. Risk factors of post-operative delirium after elective vascular surgery in the elderly: a systematic review. Int J Surg. 2016;35:1–6.
  22. Tutak FN, Doğan F, Vural A. Investigation of Mean Platelet Volume as a Prognostic Criterion in Non-Healing Wounds. Acta Medica. 2022;53(1):15–23.
  23. Korniluk A, Koper-Lenkiewicz OM, Kamińska J, Kemona H, Dymicka-Piekarska V. Mean Platelet Volume (MPV): New Perspectives for an Old Marker in the Course and Prognosis of Inflammatory Conditions. Mediators Inflamm. 2019;2019:9213074.
  24. May JE, Marques MB, Reddy VV, Gangaraju R. Three neglected numbers in the CBC: The RDW, MPV, and NRBC count. Cleve Clin J Med. 2019;86(3):167–74.
  25. Erden EŞ, Yengil E, Tuncel E, Bilgiç HK, Demirköse M, Sebahat G. Obstrüktif uyku apne sendromu ile ortalama trombosit hacmi arasındaki ilişkinin incelenmesi. J Clin Exp Investig. 2013;4(4):492–6.
  26. Hekimsoy Z, Payzin B, Ornek T, Kandoğan G. Mean platelet volume in Type 2 diabetic patients. J Diabetes Complications. 2004;18(3):173–76.
  27. Altun Y, Demircan F, Mengeloğlu FZ, Namuslu M. Yoğun bakım hastalarında ortalama trombosit hacminin mortalite ile ilişkisi. Klin Deneysel Araştırmalar Dergisi. 2011;4:408–11.
  28. Dönmezler S, Uysal A, Kurt İ, Özmen D, Güçlü O, Altunkaynak Y. Common biomarkers associated with delirium in hospitalized patients with COVID-19 at the epicentre of Turkish coronavirus outbreak: A case-control study. Arch Neuropsychiatry. 2023;60:17–22.
  29. Yan M, Wang Z, Qiu Z, Cui Y, Xiang Q. Platelet signaling in immune landscape: comprehensive mechanism and clinical therapy. Biomark Res. 2024;12:164.
  30. Fan YY, Luo RY, Wang MT, Yuan CY, Sun YY, Jing JY. Mechanisms underlying delirium in patients with critical illness. Front Aging Neurosci. 2024;16:1446523.
  31. Aydın A, Kaçmaz O, Öterkuş M, Miniksar ÖH. MPV, RDW, lactate, Na ve albumin düzeyleriyle yoğun bakım hasta mortalitesi arasındaki ilişki. Dicle Tıp Dergisi. 2022;49(1):168–75.
  32. Gençay I, Büyükkoçak Ü, Ateş G, Çağlayan O. Mean platelet volume and platelet distribution width as mortality predictors in intensive care unit. J Health Sci Med. 2020;3(1):51–5.
  33. Yarkıcı H, Peker A, Yıldırım SG, Özalp FR, Sezer SD, Akar H. Yoğun bakım hastalarında artmış ortalama trombosit hacmi yüksek mortaliteyi öngörebilir mi? İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Tıp Dergisi. 2016;2(3):177–80.
  34. Deveci Ş, Çelebi A, Aşkın S, Gürsoy AE, Kolukısa M, Hakyemez A. Akut iskemik inme ile ortalama trombosit hacmi ilişkisi. Ege Tıp Dergisi. 2014;1:1–6.
  35. Uçar, M., Vatansever, F., Tanık, N., Çebiçci, M., Sütbeyaz, S., Sarp, Ü. ve Gürbüz, K. Karpal tünel sendromu olan hastalarda ortalama trombosit hacmi ve diğer hemogram sonuçlarının karşılaştırılması. J Clin Exp Investig. 2015;6(2):154–8. doi:10.5799/ahinjs.01.2015.02.0508
  36. Akgul O, Uyarel H, Pusuroglu H, Gul M, Isiksacan N, Turen S, Erturk M, Surgit O, Cetin M, Bulut U, Baycan OF, Uslu N. Prognostic value of elevated mean platelet volume in patients undergoing primary angioplasty for ST-elevation myocardial infarction. Acta Cardiol. 2013;68:307–314.
  37. Tajarernmuang P, Phrommintikul A, Limsukon A, Pothirat C, Chittawatanarat K. The role of mean platelet volume as a predictor of mortality in critically ill patients: A systematic review and meta-analysis. Crit Care Res Pract. 2016;2016:4370834.
  38. Öztürk S, Doğan İ, Karaman K, Erdem A, Özlü MF, Ayhan SS. Ortalama trombosit hacmi; Akut ST elevasyonlu miyokard enfarktüsünde infarkt büyüklüğünün öngördürücüsü değildir. Abant Med J. 2012;1(3):120–4.
  39. Balta O, Altınayak H, Aytekin K, Balta MG, Demir O, Zengin EÇ. Mean platelet volume to platelet count ratio as a predictor of mortality in unstable pertrochanteric fracture treated with short proximal femoral anterograde nail. Indian J Orthop. 2022;56(7):1181–91.
  40. Doğan K, Yeşil A, Babaoğlu B, Yaşar L. Tam kan sayımı parametrelerinin pre-eklampsi riskini öngörmedeki rolünün değerlendirilmesi. Jinekoloji-Obstetrik Neonatol Tıp Dergisi. 2016;13(3):99–102.
  41. Kurt M, Onal IK, Sayilir AY, Beyazit Y, Oztas E, Kekilli M, Turhan N, Karaman K, Akdogan M. The role of mean platelet volume in the diagnosis of hepatocellular carcinoma in patients with chronic liver disease. Hepatogastroenterology. 2012;59(117):1580–82.
  42. Yang Y, Zhang W, Liu Y, Liu X, Xie J, Xu R, Huang Y, Hao J, Sun Y, Gu X, Ma Z. Mitochondrial dysfunction of peripheral platelets as a predictive biomarker for postoperative delirium in elderly patients. Ann Neurol. 2024;96(1):74–86.
  43. Yıldırım Akan Ö, Demir İ. Deliryum ve yoğun bakım skorlama sistemleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi. 2020;24(1):29–34.
  44. Maclullich AM, Ferguson KJ, Miller T, de Rooij SE, Cunningham C. Unravelling the pathophysiology of delirium: a focus on the role of aberrant stress responses. J Psychosom Res. 2008;65(3):229–38.
  45. Işık AT, editor. Geriatrik olgularda deliryum. İzmir: Güven Kitabevi; 2014.
  46. Thom RP, Levy-Carrick NC, Bui M, Silbersweig D. Delirium. Am J Psychiatry. 2019;176(10):785–93.
  47. Bülbüloğlu S, editor. Deliryum: Akut beyin işlev bozukluğu ve bakım. Çukurova: Nobel Tıp Kitabevi; 2020.
  48. Bilge E, Kaya M, Şenel G, Ünver S.Erişkin Hastalarda Postoperatif Yoğun Bakım Ünitesinde Deliryum İnsidansı. Turkish Journal of Anaesthesiology and Reanimation. 2015; 43(4): 232 - 9.
  49. Ulus M, Durmaz Eder A. Açık kalp cerrahisi sonrası yoğun bakım hastalarında deliryumun önlenmesi. Kardiyovasküler Hemşirelik Dergisi. 2022;13(30):43–9.
  50. Jayaswal AK, Sampath H, Soohinda G, Dutta S. Delirium in medical intensive care units: Incidence, subtypes, risk factors, and outcome. Indian J Psychiatry. 2019;61(4):352–8.
  51. Özer KB, Ulusoy ZG, Kanlı İ, Tamam L. Deliryum. Çukurova Tıp Öğrenci Dergisi. 2021;1(2):61–8.
  52. American Psychiatric Association. Desk reference to the diagnostic criteria from DSM-5. Arlington, VA: American Psychiatric Association; 2013.
  53. Mart MF, Williams Roberson S, Salas B, Pandharipande PP, Ely EW. Prevention and management of delirium in the intensive care unit. Semin Respir Crit Care Med. 2021;42(1):112–26.
  54. Sarı N, Yavuz Van Giersbergen M. Sağlık çalışanlarının yoğun bakımlarda deliryum yönetimlerinin incelenmesi. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 2023;27(3):128–37.
  55. Stollings JL, Kotfis K, Chanques G, Pun BT, Pandharipande PP, Ely EW. Delirium in critical illness: clinical manifestations, outcomes, and management. Intensive Care Med. 2021;47(10):1089–1103.
  56. Rodin MB, Flaherty JH. Delirium prevention: Update on multidisciplinary, non-drug prevention of delirium among hospitalized elderly. Delirium in Elderly Patients. 2018:111–23.
  57. Sanabria E, Cuenca RE, Esteso MÁ, Maldonado M. Benzodiazepines: Their use either as essential medicines or as toxics substances. Toxics. 2021;9(2):25.
  58. Aslangül S, Ayhan F, Terzioğlu C. Deliryum yönetiminde farmakolojik olmayan hemşirelik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Sağlık Bilimleri Dergisi. 2022;15(2):273–91.
  59. Doğu Ö, Kaya H. Yoğun bakımda deliryum ve hemşirelik bakımı. J Hum Rhythm. 2017;3(2):80–4.
  60. Bilge E, Kaya M, Şenel G, Ünver S.Erişkin Hastalarda Postoperatif Yoğun Bakım Ünitesinde Deliryum İnsidansı. Turkish Journal of Anaesthesiology and Reanimation. 2015; 43(4): 232 - 9.