KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Akdeniz Tıp Dergisi / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Olumsuz Yaşam Olayları Bağlamında Somatizasyon ve Paranoyanın Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma

An Examination of Somatization and Paranoia in the Context of Adverse Life Events: A Cross-Sectional Study

Mehmet İsmail Kirazoğlu(SIVAS CUMHURIYET UNIVERSITY)0009-0009-3889-308X
Merve Medine Bıçkıcı(SIVAS CUMHURIYET UNIVERSITY)0009-0008-0967-4446
Aslı Enzel Koç(SIVAS CUMHURIYET UNIVERSITY)0000-0002-9853-745X
Ezgi Selçuk Özmen(Trabzon Fatih Devlet Hastanesi)0000-0002-2057-4947
Yavuz Sarı0000-0001-5049-0106
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-09-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Robust regresyon analizleri, olumsuz yaşam olaylarına maruz kalan bireylerde paranoid düşünce ile somatizasyon arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Olumsuz yaşam olayları, çeşitli psikiyatrik belirtiler için önemli bir risk faktörü olarak görülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntemler: Olumsuz yaşam olayı öyküsü bildiren 200 yetişkinle çevrim içi, kesitsel bir anket çalışması yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Robust regresyon analizleri, olumsuz yaşam olaylarına maruz kalan bireylerde paranoid düşünce ile somatizasyon arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Paranoid düşünce · Ruhsal belirtiler · Somatizasyon

Özet

Amaç: Olumsuz yaşam olayları, çeşitli psikiyatrik belirtiler için önemli bir risk faktörü olarak görülmektedir. Ancak bu tür deneyimlere maruz kalan bireylerde paranoid düşünceler ile somatizasyon belirtileri arasındaki ilişki yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmanın amacı, klinik dışı ve olumsuz yaşam olayı bildiren yetişkin bir örneklemde, bu iki belirti kümesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntemler: Olumsuz yaşam olayı öyküsü bildiren 200 yetişkinle çevrim içi, kesitsel bir anket çalışması yürütülmüştür. Katılımcılara Küçük “t” Travma Yaşantıları Envanteri ile SCL-90-R’ın Somatizasyon ve Paranoid düşünce alt ölçekleri uygulanmıştır. Somatizasyon ve paranoid düşünceyi yordayan değişkenleri belirlemek için robust regresyon analizleri yapılmıştır. Bulgular: Robust regresyon analizleri, olumsuz yaşam olaylarına maruz kalan bireylerde paranoid düşünce ile somatizasyon arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bu yaşantıların farklı boyutları, özellikle bedensel duyumlara ve duygu, düşünce ve davranışlara yönelik olumsuz etkiler, bu belirti kümelerini anlamlı şekilde yordamıştır. Dikkat çekici olarak, kadın cinsiyeti hem somatizasyon hem de paranoid düşünce için bağımsız bir yordayıcı olarak bulunmuştur. Sonuç: Olumsuz yaşam olaylarına maruz kalmış bireylerde somatizasyon ve paranoid düşünceler birbirleriyle güçlü biçimde ilişkili olup farklı yaşantı boyutlarıyla belirgin şekilde ilişkilidir. Bu bulgular, söz konusu semptomların hem klinik hem de araştırma bağlamında birlikte değerlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır.

Abstract

Objective: Adverse life events are recognized as significant risk factors for various psychiatric symptoms. However, the relationship between paranoid ideation and somatization in individuals exposed to such experiences remains underexplored. This study aims to examine the association between these two symptom domains in a non-clinical adult sample reporting adverse life events. Material and Methods: A cross-sectional online survey was conducted with 200 adults who reported at least one significant adverse life event. Participants completed the Small ‘t’ Trauma Experiences Inventory and the Somatization and Paranoid Ideation subscales of the SCL-90-R. Robust regression analyses were performed to identify predictors of somatization and paranoid ideation. Results: Robust regression analyses revealed a strong association between somatization and paranoid ideation among individuals exposed to adverse life events. Additionally, different dimensions of these experiences, particularly the negative effects on bodily sensations and on emotions, thoughts, and behaviors, significantly predicted these symptom domains. Notably, female gender independently predicted both somatization and paranoid ideation. Conclusion: Somatization and paranoid ideation were strongly correlated and predicted by distinct dimensions of adverse life events. These findings highlight the importance of jointly assessing these symptoms in both research and clinical contexts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kirazoğlu, M. İ., Bıçkıcı, M. M., Koç, A. E., Özmen, E. S., Sarı, Y. (2026). Olumsuz Yaşam Olayları Bağlamında Somatizasyon ve Paranoyanın Değerlendirilmesi: Kesitsel Bir Çalışma. Akdeniz Tıp Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 1. https://doi.org/10.53394/akd.1760526

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Hogg B, Gardoki-Souto I, Valiente-Gómez A, Rosa AR, Fortea L, Radua J, Amann BL, Moreno-Alcázar A. Psychological trauma as a transdiagnostic risk factor for mental disorder: an umbrella meta-analysis. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci. 2023;273(2):397-410.
  2. Bremner JD, Wittbrodt MT. Stress, the brain, and trauma spectrum disorders. Int Rev Neurobiol. 2020;152:1-22.
  3. Benjet C, Bromet E, Karam EG, Kessler RC, McLaughlin KA, Ruscio AM, Shahly V, Stein DJ, Petukhova M, Hill E, Alonso J, Atwoli L, Bunting B, Bruffaerts R, Caldas-de-Almeida JM, de Girolamo G, Florescu S, Gureje O, Huang Y, Lepine JP, Kawakami N, Kovess-Masfety V, Medina-Mora ME, Navarro-Mateu F, Piazza M, Posada-Villa J, Scott KM, Shalev A, Slade T, ten Have M, Torres Y, Viana MC, Zarkov Z, Koenen KC. The epidemiology of traumatic event exposure worldwide: results from the World Mental Health Survey Consortium. Psychol Med. 2016;46(2):327-43.
  4. Soyer MK, Şekerci Ş, Tonğuç G. Küçük travma yaşantılarının psikolojik belirtileri yordama gücü. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Derg. 2025;12(1):230-44.
  5. Thongrakyoo K, Laurujisawat P, Chandarasiri P. Prevalence of small t trauma in depressed adolescent and early adulthood patient in King Chulalongkorn Memorial Hospital. Chula Med J. 2024;67(3):Article 2.
  6. Hassanzadeh A, Heidari Z, Feizi A, Hassanzadeh Keshteli A, Roohafza H, Afshar H, Adibi P. Association of stressful life events with psychological problems: A large-scale community-based study using grouped outcomes latent factor regression with latent predictors. Comput Math Methods Med. 2017;2017:3457103.
  7. Sayar K, Ak I. The predictors of somatization: A review. Bull Clin Psychopharmacol. 2001;11(4):266-71.
  8. Humphrey C, Bucci S, Varese F, Degnan A, Berry K. Paranoia and negative schema about the self and others: A systematic review and meta-analysis. Clin Psychol Rev. 2021;90:102081.
  9. Oxman TE, Rosenberg SD, Schnurr PP, Tucker GJ. Somatization, paranoia, and language. J Commun Disord. 1988;21(1):33-50.
  10. Brink TL, Capri D, DeNeeve V, Janakes C, Oliveira C. Hypochondriasis and paranoia:similar delusional systems in an institutionalized geriatric population. J Nerv Ment Dis. 1979;167:224-28.
  11. McKenna PJ. Disorders with overvalued ideas. Br J Psychiatry. 1984;145:579-85.
  12. Freeman D, Thompson C, Vorontsova N, Dunn G, Carter LA, Garety P, Kuipers E, Slater M, Antley A, Glucksman E, Ehlers A. Paranoia and post-traumatic stress disorder in the months after a physical assault: A longitudinal study examining shared and differential predictors. Psychol Med. 2013;43(12):2673-84.
  13. Freeman D, Fowler D. Routes to psychotic symptoms: Trauma, anxiety and psychosis-like experiences. Psychiatry Res. 2009;169(2):107-12.
  14. Elklit A, Christiansen DM. Predictive factors for somatization in a trauma sample. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2009;5:1.
  15. Yılmaz Dinç S, Sapmaz F. Küçük ‘t’ travma etkisini belirleme ölçeğinin geliştirilmesi. Pamukkale Univ Educ Fac J. 2023;57:225-51.
  16. Derogatis LR. SCL-90 administration, scoring and procedures manual-I for the revised version. Baltimore: Johns Hopkins University School of Medicine; 1977.
  17. Dağ İ. Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R)’nin üniversite öğrencileri için güvenirliği ve geçerliği. Turk Psikiyatri Derg. 1991;2(1):5-12.
  18. Frost R, Collier O, Hardy A. Are trauma-related beliefs associated with psychosis symptoms? A systematic review and meta-analysis. Psychol Med. 2024;54(16):4475-84.
  19. Burns Loeb T, Joseph NT, Wyatt GE, Zhang M, Chin D, Thames AD, Aswad Y. Predictors of somatic symptom severity: The role of cumulative history of trauma and adversity in a diverse community sample. Psychol Trauma. 2018;10(5):491-8.
  20. Gracie A, Freeman D, Green S, Garety PA, Kuipers E, Hardy A, Ray K, Dunn G, Bebbington PE, Fowler D. The association between traumatic experience, paranoia and hallucinations: a test of the predictions of psychological models. Acta Psychiatr Scand. 2007;116(4):280-9.
  21. Ravn I. The existential challenges of stress, trauma, and psychopathology and their integration to the self: A self-determination theory perspective. Trends Psychol. 2024.
  22. Barsky AJ, Wyshak G. Hypochondriasis and somatosensory amplification. Br J Psychiatry. 1990;157:404-9.
  23. Teicher MH, Samson JA. Annual research review: Enduring neurobiological effects of childhood abuse and neglect. J Child Psychol Psychiatry. 2016;57(3):241-66.
  24. Lüönd AM, Ayas G, Bachem R, Carranza-Neira J, Eberle DJ, Fares-Otero NE, Hashim M, Iqbal N, Jenkins D, Kamari Songhorabadi S, Ledermann K, Makhashvili N, Martin-Soelch C, Nebioğlu E, Oe M, Olayinka JN, Olff M, Picot L, Seedat S, Tandon T, Wadj DL, Womersley JS, Schnyder U, Sar V, Pfaltz MC, Ceylan D. Childhood maltreatment and somatic symptoms in adulthood: Establishing a new research pathway. Neuropsychobiology. 2025;84(2):113-20.
  25. Johnson R, Galbraith E, Gibson RC, Coley TA. Silent scars: Understanding interpersonal sensitivity, paranoid ideation, and hostility from adverse childhood experiences in Jamaica. Front Psychol. 2025;16:1547926.
  26. Gayer-Anderson C, Knowles G, Beards S, Turner A, Stanyon D, Davis S, Blakey R, Lowis K, Dorn L, Ofori A, Rus-Calafell M, Morgan C, Valmaggia L. Immersive virtual reality as a novel approach to investigate the association between adverse events and adolescent paranoid ideation. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 2025;60:305-18.
  27. Barreto Carvalho C, da Motta C, Pinto-Gouveia J, Peixoto E. Psychosocial roots of paranoid ideation: The role of childhood experiences, social comparison, submission, and shame. Clin Psychol Psychother. 2018;25(5):650-61.
  28. Seo J, Choi JY. Social defeat as a mediator of the relationship between childhood trauma and paranoid ideation. Psychiatry Res. 2018;260:48-52.
  29. Shakoor S, Zavos HMS, Haworth CMA, McGuire P, Cardno AG, Freeman D, Ronald A. Association between stressful life events and psychotic experiences in adolescence: Evidence for gene-environment correlations. Br J Psychiatry. 2016;208(6):532-8.
  30. Çolak TS. Somatic expression of psychological problems somatization: examination with structural equation model. Int J Psychol Educ Stud. 2014;1(1):8-14.
  31. Moldofsky H, Rothman L, Kleinman R, Rhind SG, Richardson JD. Disturbed EEG sleep, paranoid cognition and somatic symptoms identify veterans with post-traumatic stress disorder. BJPsych Open. 2016;2(6):359-65.
  32. Chiu LPW, Rimón R. Relationship of migration to paranoid and somatoform symptoms in Chinese patients. Psychopathology. 1987;20(3-4):203-12.
  33. Morujão C, Leite ÂMT. Somatization and embodiment. Philos Psychol. 2025;38(4):1318-45.
  34. Carrillo de Albornoz CM, Gutiérrez B, Ibanez-Casas I, Cervilla JA. Paranoia and suicidality: a cross-sectional study in the general population. Arch Suicide Res. 2022;26(3):1587-99.
  35. Brivio E, Lopez JP, Chen A. Sex differences: transcriptional signatures of stress exposure in male and female brains. Genes Brain Behav. 2020;19(3):e12643.
  36. Li AJ, McGraw M, Landsparger H, Benjamin L, Qualls-Creekmore E. Sex-specific neural adaptations to acute and chronic restraint stress in mice. bioRxiv. Physiol Behav. 2026;312:115334.