Dergiler / Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

Sağlık Çalışanına Yönelik Şiddetin Cinsiyet Temelli Boyutları: Kadın ve Erkek Hemşirelerin Deneyimleri

Gendered Dimensions of Violence Against Healthcare Workers: Experiences of Female and Male Nurses

Nalan Nuhoğlu(OKAN ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0009-0000-0316-2695
Özen İnam(MALTEPE ÜNİVERSİTESİ, MESLEK YÜKSEKOKULU, SAĞLIK PROGRAMLARI BÖLÜMÜ)0000-0002-6463-2432
Sayfa
156–178
Yayın Tarihi
2026-05-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şiddetin kadın hemşirelerde mesleki tatmin ve motivasyon üzerinde daha olumsuz etkiler bıraktığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, sağlık şiddetini ve şiddetin cinsiyetçi yönünü derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla acil serviste çalışan hemşirelerin beyaz kod bildirimleri ve şiddetin cinsiyet temelli dinamikleri hakkındaki görüşleri mülakat yöntemiyle değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Şiddetin kadın hemşirelerde mesleki tatmin ve motivasyon üzerinde daha olumsuz etkiler bıraktığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sağlıkta Şiddet · Toplumsal Cinsiyet · Hemşire

Özet

Bu çalışma, sağlık şiddetini ve şiddetin cinsiyetçi yönünü derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla acil serviste çalışan hemşirelerin beyaz kod bildirimleri ve şiddetin cinsiyet temelli dinamikleri hakkındaki görüşleri mülakat yöntemiyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırma deseninde yürütülen bu çalışma, kartopu örnekleme yöntemiyle İstanbul’da görev yapan 22 acil servis hemşiresi (11 kadın, 11 erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmış, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğu fiziksel, sözel ve psikolojik şiddet deneyimlerini aktarmıştır. Kadın hemşireler daha çok sözel şiddet ve cinsiyet temelli hakaretlere maruz kaldıklarını belirtirken, erkek hemşireler fiziksel görünümlerinin caydırıcı bir rol oynadığını vurgulamıştır. Şiddetin kadın hemşirelerde mesleki tatmin ve motivasyon üzerinde daha olumsuz etkiler bıraktığı tespit edilmiştir. Güvenlik önlemlerinin ve kurumsal desteğin yetersizliği her iki cinsiyet için de ortak bir sorun olarak öne çıkmıştır. Araştırma, sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin yalnızca bireysel değil, toplumsal cinsiyet normları ve yapısal yetersizliklerle şekillendiğini göstermektedir. Kadın sağlık çalışanları daha yüksek oranda şiddete maruz kalmakta ve bu durum mesleki motivasyonlarını ve ruhsal sağlıklarını olumsuz etkilemektedir. Şiddetle mücadelede caydırıcı hukuki düzenlemeler, kurumsal destek sistemlerinin güçlendirilmesi ve toplumsal farkındalık çalışmaları gerekmektedir.

Abstract

This study aims to explore healthcare violence and its gendered dimensions in depth. To achieve this aim, the views of emergency department nurses regarding "white code" reports and the gender-based dynamics of violence were evaluated through interviews. Designed as a qualitative study, data were collected through semi-structured in-depth interviews with 22 emergency nurses (11 women and 11 men) working in Istanbul, selected via snowball sampling. The data were analyzed using thematic analysis. The majority of participants reported experiencing physical, verbal, and psychological violence. Female nurses primarily reported verbal abuse and gender-based insults, while male nurses emphasized that their physical appearance played a deterrent role. Violence had a more negative impact on job satisfaction and motivation among female nurses. Inadequate security measures and institutional support emerged as common issues across both genders. The study reveals that violence against healthcare workers is shaped not only by individual factors but also by gender norms and structural deficiencies. Female healthcare professionals are more frequently exposed to violence, adversely affecting their professional motivation and mental well-being. Effective legal regulations, strengthened institutional support systems, and increased public awareness are essential for combating violence in healthcare settings.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Nuhoğlu, N., İnam, Ö. (2026). Sağlık Çalışanına Yönelik Şiddetin Cinsiyet Temelli Boyutları: Kadın ve Erkek Hemşirelerin Deneyimleri. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 1, 156–178. https://doi.org/10.33708/ktc.1740247

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. Al-Qadi, M. M. (2021). Workplace violence in nursing: A concept analysis. Journal of Occupational Health, 63(1), e12226. https://doi.org/10.1002/1348-9585.12226
  2. BraunV. & Clark V. (2006). Using thematic analysis in psychology: Qualitative Research in Psychology 3(6) doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  3. Danışık, D. M. Y. (2023). Ankara’da iki üçüncü basamak hastanenin acil servisinden verilen beyaz kodların karşılaştırmalı incelenmesi [Tıpta uzmanlık tezi, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi].
  4. Devebakan, N. (2018). Sağlık kurumlarında işyeri şiddeti ve Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi’nde Beyaz Kod başvurularının değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 383–399.
  5. Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59–82. https://doi.org/10.1177/1525822X05279903
  6. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe – yöntem – analiz (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.
  7. Güven, O., & Kurt, B. F. (2023). Sağlıkta şiddetin Beyaz Kod verileri ile değerlendirilmesi: Kırklareli ili örneği. Karya Journal of Health Science. https://www.semanticscholar.org/paper/522ae7a75612950bf5c1dd243eec5f2f3eba9741
  8. Kaya, O. (2017). 2014–2015 Şubat-Ağustos dönemleri Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesinde verilen beyaz kod vakalarının incelenmesi ve şiddete maruz kalan sağlık personeline olan etkisinin incelenmesi [Uzmanlık tezi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi].
  9. Kumar, R. P., Verghese, W., & Hegde, D. (2025). Workplace violence in the healthcare setting and its psychological impact on healthcare workers. Industrial Psychiatry Journal. https://journals.lww.com/inpj/fulltext/9900/workplace_violence_in_the_healthcare_setting_and.105.aspx
  10. Ordu, Y., & Acun, A. (2023). 18-65 Yaş Arası Bireylerin Sağlık Çalışanlarına Şiddet Uygulama Niyetleri ve Etkileyen Faktörler: Kesitsel Tanımlayıcı Bir Çalışma. Health Care Academician Journal. Retrieved from https://www.semanticscholar.org/paper/29d6dafb1a9b40de751d82e9565f2fe68e193a5d.
  11. Polat, Ö., & Çırak, M. (2019). Evaluation of violence in the health with White Code Data. Bakırköy Tıp Dergisi, 15(4), 393–398. https://doi.org/10.4274/BTDMJB.galenos.20190918115436
  12. Revue, E., Boyle, A., Chauvin, A., & Atkinson, P. (2022). Violence in emergency care: Can we do better? Canadian Journal of Emergency Medicine, 24(1), 107–108. https://doi.org/10.1007/s43678-021-00216-6
  13. Sönmez, F. (2021). Hatay ilinde 2015–2018 yılları arasında hasta hakları birimleri ile hasta hakları kurullarına yansıyan başvurular özelinde sağlık çalışanlarına şiddet olguları ile bu olguların beyaz kod başvurusuna dönüşme durumlarının değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Üniversite adı belirtilmemiş].
  14. Terkes, N., İlter, S., & Zorlu, E. (2022). The status of violence of health workers and reasons of violence from the perspective of health workers. Izmir Democracy University Health Sciences Journal (IDUHES), 5(2), 620–634. https://doi.org/10.52538/iduhes.1037787
  15. Torabi, M., Afshari, A., Salimi, R., & Khazaei, A. (2025). Balancing triggers: A comprehensive content analysis of factors contributing to physical violence in emergency medical services. BMC Emergency Medicine, 25, 22. https://doi.org/10.1186/s12873-025-01181-4
  16. Yılmaz, C., & Onan, N. (2021). Acil servis hasta yakını örnekleminde öfke ifadesi ve sağlık çalışanlarına yönelik şiddete bakışın incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 231–242. https://doi.org/10.30569/adiyamansaglik.957584
  17. Yılmaz, K. (2020). Adana ilinde sağlık çalışanlarının şiddete uğrama sıklığı ve sağlıkta şiddet konusundaki düşünceleri [Yayımlanmamış doktora tezi, Çukurova Üniversitesi].
  18. Zhang, L., Wang, A., Xie, X., Zhou, Y., Li, J., Yang, L., & Zhang, J. (2017). Workplace violence against nurses: A cross-sectional study. International Journal of Nursing Studies, 72, 8–14. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2017.04.002
  19. Zhao, S., Shi, Y., Sun, Z., Xie, F., Wang, J., Zhang, S., Han, X., & Fan, L. (2019). Impact of workplace violence against nurses’ thriving at work, job satisfaction and turnover intention: A cross-sectional study. Journal of Clinical Nursing, 27(13–14), 2620–2630. https://doi.org/10.1111/jocn.14311
  20. Zheng, Y., Li, X., Sun, Y., Mao, C., Huang, J., Li, J., Zhang, G., Wei, N., Wang, X., & Teng, Y. (2024). Association between workplace violence from patients and the mental health status of healthcare workers in Zhuhai, China: A cross-sectional study. Frontiers in Public Health, 12, Article 1441389. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1441389