Dergiler / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 3 Sayı: 4 Özel Sayı

Nedim’in Berây-ı Sitâyiş-i Sa’dâbâd Adlı Kasidesine Metinlerarası Bir Yaklaşım: Gönderge ve Anıştırmalar

Munise Koç(ERZİNCAN BİNALİ YILDIRIM ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3579-8414
Sayfa
377–389
Yayın Tarihi
2019-12-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada söz konusu kasidenin teşbib bölümünde tasvir edilen Sa’dâbâd bölgesi hakkında kısaca bilgi verildikten sonra kasidenin şekil ve muhteva özelliklerine değinilip, gönderge ve anıştırmalar yönünden metinlerarası bir incelemesi yapılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Birçok araştırmacı tarafından tanımlanan ve farklı adlandırılmalarda bulunulan metinlerarasılık kavramı, özünde bir metnin bir ya da birçok metinle “söyleşmesi”dir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sözlükte “kastetmek, bir şeye doğru yönelmek” gibi anlamlara gelen kaside terim olarak “belli bir amaçla söylenmiş, üzerinde düşünülmüş şiir” demektir. 18. yüzyıl şairlerinden Nedim Berây-ı Sitâyiş-i Sa’dâbâd adlı kasidesinde Sa’dâbâd bölgesinin güzelliğini tasvir ederken esasen mekân üzerinden III.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada söz konusu kasidenin teşbib bölümünde tasvir edilen Sa’dâbâd bölgesi hakkında kısaca bilgi verildikten sonra kasidenin şekil ve muhteva özelliklerine değinilip, gönderge ve anıştırmalar yönünden metinlerarası bir incelemesi yapılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Divan şiiri · Nedim · Sadabad

Özet

Birçok araştırmacı tarafından tanımlanan ve farklı adlandırılmalarda bulunulan metinlerarasılık kavramı, özünde bir metnin bir ya da birçok metinle “söyleşmesi”dir. Metinler birbirleriyle çeşitli şekillerde söyleşir. Bunlardan ikisi gönderge ve anıştırmadır. Gönderge, bir metinden alıntı yapılmadan o metinden bahsedilmesidir. Daha geniş anlamı ile gönderge, bir metinde bir çağın, bir türün (yazınsal olsun ya da olmasın), bir geleneğin, yazar veya şair adlarının ya da bir şiir veya hikâye kişisinin, tarihî bir kahramanın, kutsal kitaplardan birinin adının açıkça anılmasıdır. Anıştırma ise göndergeye göre daha ketumdur. İlk anda anlaşılması kolay değildir. Anıştırma, bir metne birkaç kelime ya da yarım bilgiyle sezdirim yoluyla göndermede bulunmadır. Anıştırmaların anlaşılması çoğu zaman zordur ve belli bir bilgi birikimini gerektirir. Bu birikimin gerekliliği metinlerarasılıkta okurun önemini vurgulayan kuramcıları doğrular niteliktedir. Zira okur göndergeleri ve anıştırmaları anlayacak bilgi ve birikime sahip değilse metnin metinlerarasılığı ortaya çıkamaz. Sözlükte “kastetmek, bir şeye doğru yönelmek” gibi anlamlara gelen kaside terim olarak “belli bir amaçla söylenmiş, üzerinde düşünülmüş şiir” demektir. 18. yüzyıl şairlerinden Nedim Berây-ı Sitâyiş-i Sa’dâbâd adlı kasidesinde Sa’dâbâd bölgesinin güzelliğini tasvir ederken esasen mekân üzerinden III. Ahmed’in saltanatına dikkat çekmek istemiştir. Bu çalışmada söz konusu kasidenin teşbib bölümünde tasvir edilen Sa’dâbâd bölgesi hakkında kısaca bilgi verildikten sonra kasidenin şekil ve muhteva özelliklerine değinilip, gönderge ve anıştırmalar yönünden metinlerarası bir incelemesi yapılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Koç, M. (2019). Nedim’in Berây-ı Sitâyiş-i Sa’dâbâd Adlı Kasidesine Metinlerarası Bir Yaklaşım: Gönderge ve Anıştırmalar. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 4 Özel Sayı, 377–389. https://doi.org/10.34083/akaded.646552

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. AKTULUM, Kubilay (2014),
  2. Metinlerarası İlişkiler, Ankara:
  3. Kanguru.AKTULUM, Kubilay (2011), Metinlerarasılık//Göstergelerarasılık, Ankara:
  4. Kanguru.AKÜN, Ömer Faruk (1994), “Divan Edebiyatı”, İslâm Ansiklopedisi, C. 9. İstanbul:
  5. Türkiye Diyanet Vakfı.BİLGEGİL, M. Kaya (1989), Edebiyat Bilgi ve Teorileri (Belâgât), İstanbul:
  6. Enderun.İPEKTEN, Halûk (1994), Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz, İstanbul: Dergâh.KIRAN, Zeynel, (EZİLER) KIRAN, Ayşe (2010),
  7. Dilbilime Giriş, Ankra: Seçkin.KUTLAR, Fatma Sabiha (2005), “Sa’dâbâd Şiirlerinde Mekân”, İlmî Araştırmalar - Dil ve Edebiyat İncelemeleri-, S. 19, s. 93-118.MACİT, Muhsin (1994),
  8. Nedim Divanı, Yayımlanmış Doktora Tezi. Ankara.PALA, İskender (2009), Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü, İstanbul:
  9. Kapı.VARDAR, Berke (2007), Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul:
  10. Multilingual.YILDIRIM, Nimet (2008),
  11. Fars Mitolojisi Sözlüğü, İstanbul: Kabalcı.