Dergiler / Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

Eski Türkçede “Konuşma” Kavramı: Türkleriŋ Temişin Ayur

The Concept of “Speaking” in The Old Turkish: Türkleriŋ Temişin Ayur

Ezgi Demirel(Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi)0000-0003-1530-8828
Sayfa
232–269
Yayın Tarihi
2021-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu nedenle her ne kadar dil incelemelerinde yazınsal metinlerle ortaya koyulan ve söz varlığını oluşturan bütün sözcükler ayrı ayrı ele alınsa da sözlü iletişimi sağlayan ve “konuşma” kavramına giren sözcüklerin de yine yazınsal metinler aracılığıyla tespiti büyük önem arz etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumsal bir varlık olan insanın en önemli sosyalleşme aracı dildir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dil ise konuşma yoluyla gerçekleştirilen bir süreçtir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu nedenle her ne kadar dil incelemelerinde yazınsal metinlerle ortaya koyulan ve söz varlığını oluşturan bütün sözcükler ayrı ayrı ele alınsa da sözlü iletişimi sağlayan ve “konuşma” kavramına giren sözcüklerin de yine yazınsal metinler aracılığıyla tespiti büyük önem arz etmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Konuşma · kavram · kavram alanı

Özet

Toplumsal bir varlık olan insanın en önemli sosyalleşme aracı dildir. Dil ise konuşma yoluyla gerçekleştirilen bir süreçtir. Bu nedenle her ne kadar dil incelemelerinde yazınsal metinlerle ortaya koyulan ve söz varlığını oluşturan bütün sözcükler ayrı ayrı ele alınsa da sözlü iletişimi sağlayan ve “konuşma” kavramına giren sözcüklerin de yine yazınsal metinler aracılığıyla tespiti büyük önem arz etmektedir.

Abstract

As a social being, the most critical socialization tool of human is language. Besides, language is a process carried out through speaking. Hence, although all the words that are revealed with literary texts in language studies and and that constitute the vocabulary are handled separately, determination of words that provide verbal communication and which are included in the concept of “speaking” through literary texts is also of great importance.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Demirel, E. (2021). Eski Türkçede “Konuşma” Kavramı: Türkleriŋ Temişin Ayur. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 232–269. https://doi.org/10.34083/akaded.893437

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (28)

  1. Akar, Ali. (2005). Türk Dili Tarihi, İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  2. Aksan, Doğan. (2004). Dilbilim ve Türkçe Yazıları, İstanbul: Multilingual.
  3. Aksan, Doğan. (2005). Anlambilim Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi, Ankara: Engin Yayın Evi.
  4. Arat, Reşit Rahmeti. (2006). Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki Atebetü’l-Hakayık, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. Arat, Reşit Rahmeti. (2008). Kutadgu Bilig Yusuf Has Hacip, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  6. Aydın, Erhan. (2012). Orhon Yazıtları (Köl Tegin, Bilge Kağan, Tonyukuk, Ongi, Küli Çor), Konya: Kömen Yayınları.
  7. Barutçu, Özönder F. S. (1996). Muhâkemetü’l-Luġateyn, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları (656).
  8. Clauson, Sir Gerard. (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth Century Turkish, Oxford: Clarendon Press.
  9. Dankoff, Robert, Kelly, James. (1982-85). Compendium Of The Turkic Dialect I-III, Washington: Harvard Üniversitesi Yayınları.
  10. Demirci, Ümit Özgür. (2014). Eski Uygurca Dört Çatik, İstanbul: Kesit Yayınları.
  11. Ercilasun, Ahmet Bican, Akkoyunlu, Ziyat, (2014). Dîvânu Lugât’it-Türk Giriş-MetinÇeviri-Notlar-Dizin, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  12. Guiraud, Pierre, (1999). Anlambilim La Sémantique, (çev. Berke Vardar), İstanbul: Multilingual.
  13. Gulcalı, Zemire. (2015). Eski Uygurca Altun Yaruk Sudur’dan “Aç Bars” Hikâyesi, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  14. Gülensoy, Tuncer. (2007). Türkiye Türkçesindeki Türkçe Sözcüklerin Köken Bilgisi Sözlüğü –Etimolojik Sözlük Denemesi-, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  15. Hamilton, James Russell. (1998). Dunhuang Mağarası’nda Bulunmuş Buddhacılığa İlişkin Uygurca El Yazması İyi ve Kötü Prens Öyküsü, (çev. Vedat Köken), Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları (682).
  16. İmer, Kâmile, Kocaman, Ahmet, Özsoy, Sumru, A. (2011). Dilbilim Sözlüğü, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  17. Kaya, Ceval. (1994). Uygurca Altun Yaruk Giriş, Metin ve Dizin, Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu Yayınları (607).
  18. Nadyelyayev, V. M., Nasilov, D.M., Tenişev, E. R., Şçerbak, A. M. (1969). Drevnetyurkskiy Slovar’ (Akademiya Nauk SSSR), Leningrad.
  19. Ölmez, Mehmet. (1991). Altun Yaruk III. Kitap (=5. Bölüm) (Suvarṇaprabhâsasûtra), Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi I, Ankara: Odak Offset.
  20. Özbay, Betül. (2014). Huastuanift Manihaist Uygurların Tövbe Duası, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  21. Porzig, Walter. (1985). Dil Denen Mucize I, (çev. Vural Ülkü), Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  22. Saussure, Ferdinand de. (1998).Genel Dilbilim Dersleri, (çev. Berke Vardar), İstanbul: Multilingual.
  23. Şen, Serkan, (2017). Körüm Bitig Eski Uygurca Fal Kitabı, İstanbul: Kesit Yayınları.
  24. Tekin, Şinasi. (2019). Uygurca Metinler I Kuanşi İm Pusar (Ses İşiten İlâh), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  25. Tekin, Talat. (2013). Irk Bitig, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  26. Tekin, Talat. (2014). Orhon Yazıtları, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  27. Trier, Jost. (1973). Das sprachliche Feld. Eine Auseinandersetzung, “Aufsätze und Vorträge zur Wortfeldtheorie”. (hrsg. v. Anthony van der Lee und Oskar Reichmann), Paris: The Hague, s. 150–151.
  28. Vardar, Berke.(2002). Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü, İstanbul: Multilingual.