AVRUPA KONSEYİ PERSPEKTİFİNDEN ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERİN YORUMUNDA AÇIKLAYICI RAPORLARIN ANLAM VE DEĞERİ

Özet

Bilindiği üzere egemen devletlerden müteşekkil uluslararası toplum, henüz üst bir yasama merciine sahip değildir. Bu nedenle, uluslararası andlaşmalar, modern zamanlarda devletlerin birbirleriyle ilişkilerini düzenlemekte başvuracakları başat yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Esasen, uluslararası andlaşmaların yorumu o kadar önemlidir ki, devletler arasında andlaşmalardan doğan haklar ve yükümlülüklere ilişkin farklılıklar, savaş dahil ciddi anlaşmazlıklara yol açabilmektedir. Dolayısıyla, andlaşmaların yorumu, uluslararası ilişkilerde önemli bir yer işgal etmektedir. Konuyla ilgili temel sözleşme olan 1969 tarihli Viyana Andlaşmalar Hukuku Sözleşmesinin birçok hükmü ise günümüzde birer uluslararası örf ve adet hukuku kaidesi olarak kabul edilmektedir. Bu noktada, çalışmada öncelikle genel olarak Avrupa Konseyi’nin ve sözleşmelerinin tanıtımı yapılmış, daha sonra, uluslararası hukuk bakımından andlaşmaların yorum ve uygulamasında esas alınan prensiplere değinilmiştir. Konunun Viyana Sözleşmesi düzenlemeleri çerçevesinde nasıl ele alındığı hususu ise ayrıntılı olarak incelenmiştir. Devamla, uluslararası hukukta andlaşmaların hazırlık çalışmaları ile Açıklayıcı Raporlarının yorum bakımından önem ve değerine işaret edilmiştir. Son olarak Türk hukukunda sıklıkla kendilerine başvurulan, dolayısıyla Türkiye bakımında n yalnızca teorik değil pratik bakımdan da önemi bulunan Avrupa Konseyi sözleşmelerine dikkat çekilmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca, Türkiye’nin tarafı olduğu Avrupa Konseyi sözleşmelerinin hüküm ve sonuçlarının tam ve doğru olarak anlaşılması, uygulayıcı makamlarca hazırlanış amacına uygun ve yeknesak bir şekilde uygulanması bakımlarından hayati önem taşıyan Açıklayıcı Raporların öneminin altının çizilmesi amaçlanmıştır.