Dergiler / Adalet Dergisi / 2026 / Sayı: 76

PAYLI MALIN SÜREKLİ AMACA ÖZGÜLENMESİ

Fatih Gündoğdu(İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0003-1422-565X
Sayfa
115–148
Yayın Tarihi
2026-03-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada paylı mülkiyete tabi eşyanın bir amaca özgülenmesinden ne anlaşılması gerektiği, hangi hallerde bir amaca özgülemenin bulunabileceği ve bu özgülemenin hangi durumlarda süreklilik arz edeceği meseleleri üzerinde durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Paylı mülkiyet sisteminde paydaşlara kural olarak istedikleri zaman ortaklık ilişkisini sona erdirme hakkı tanınmıştır (TMK m.698).
📊
Temel Bulgular & Veri:Paylı mülkiyet konusu malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması halinde, paydaşlar bu amaç ortadan kalkıncaya kadar TMK m.698’de verilen hakkı kullanamayacaklardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada paylı mülkiyete tabi eşyanın bir amaca özgülenmesinden ne anlaşılması gerektiği, hangi hallerde bir amaca özgülemenin bulunabileceği ve bu özgülemenin hangi durumlarda süreklilik arz edeceği meseleleri üzerinde durulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:paylı mülkiyet · paylaşmayı isteme hakkı · sürekli amaç

Özet

Paylı mülkiyet sisteminde paydaşlara kural olarak istedikleri zaman ortaklık ilişkisini sona erdirme hakkı tanınmıştır (TMK m.698). Paydaşlar paylı halin giderilmesini isteme hakkı hukukî bir işlemle sınırlanmışsa, paylı malı sürekli bir amaca özgülemişse ya da taşınmaz üzerinde kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurmuşsa paylaşma isteyemeyecek, paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü altında olacaklardır. Paylı mülkiyet konusu malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması halinde, paydaşlar bu amaç ortadan kalkıncaya kadar TMK m.698’de verilen hakkı kullanamayacaklardır. Paylı mülkiyete tabi malın sürekli amaca özgülenmesiyle, paydaşlar arasındaki paylı malı birlikte yönetme ve kullanma amacıyla oluşan “sıradan bağ” yerini “nitelikli bir bağa” bırakmaktadır. Böyle bir durumda paydaşların ortak menfaati, bir paydaşın ferdi mülkiyete dönme konusundaki menfaatinden üstün tutulmaktadır. Paylı mülkiyet ilişkisinin sona erdirilmesi sürekli amacın gerçekleştirilememesi sonucunu doğuracağından kanun koyucu paydaşların paylı halin giderilmesini isteme hakkını sınırlandırmıştır. Kanunda sürekli amaca özgülenen bir mal bakımından paylı halin giderilmesini isteme hakkının kullanılamayacağı net bir biçimde belirtilmiş olmakla birlikte, sürekli amaca özgülenme kavramından ne anlaşılması gerektiği hususunda bir açıklama yapılmamıştır. Bu çalışmada paylı mülkiyete tabi eşyanın bir amaca özgülenmesinden ne anlaşılması gerektiği, hangi hallerde bir amaca özgülemenin bulunabileceği ve bu özgülemenin hangi durumlarda süreklilik arz edeceği meseleleri üzerinde durulmuştur.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gündoğdu, F. (2026). PAYLI MALIN SÜREKLİ AMACA ÖZGÜLENMESİ. Adalet Dergisi, Sayı: 76, 115–148. https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.1917532

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. Akipek J, Türk Eşya Hukuku (Ayni Haklar), İkinci Kitap: Mülkiyet (Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1971)
  2. Akipek J/Akıntürk T/Ateş, Eşya Hukuku (2. bs Beta Yayınevi 2018)
  3. Arpacı A, 'Paylaşmanın Kat Mülkiyetine Çevrilme Suretiyle Yapılmasına İlişkin Bazı Önemli Sorunlar ve Çözüm Yolları' (1988) 14 [4] Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi 45
  4. Arıdemir A G/Dursun S A, 'Paylı Mülkiyete Tabi Bir Taşınmazda Paydaşların Yararlanma, Kullanma ve Yönetime İlişkin Hukuki İşlemlerinin Şerhi' (2019) 77 (1) İstanbul Hukuk Mecmuası 71-102
  5. Ayan M, Eşya Hukuku C. II, Mülkiyet (9. bs Seçkin Yayınevi 2016)
  6. Aybay A, 'Müşterek Mülkiyette Paylı Halin Sona Ermesi' (1966) 32 [1] İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 122-160 (Sona Erme)
  7. Aybay A, 'Müşterek Mülkiyette Paylı Halin Giderilmesi Hakkının Sınırlanması' (1965) 56 [9] Adalet Dergisi 1206-1224
  8. Aybay A, Müşterek Mülkiyette Taksim (Sulhi Garan Matbaası 1966) (Taksim)
  9. Aydıncık Midyat Ş, 'Fiili Taksim Bir Paylaşma Engeli Teşkil Eder mi? ' İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yargıtay Kararları Sempozyumu I, Eşya Hukuku, (Oniki Levha Yayınevi 2021) 99-125
  10. Bräm V/Hesenböhler F, Zürcher Kommentar zum schweizerischen Zivilgesetzbuch, Bd.II, 1c: Das Familienrecht, 1. Abteilung: Das Eherecht Art. 90-251 ZGB, Art. 169 (3. bs Schulthess Verlag 1998)
  11. Boyacı E K, 'Paylı Mülkün (Müşterek Mülkün) Devamlı Bir Maksada Tahsisi' (2008) 34 [3]
  12. Yargıtay Dergisi 335
  13. Brunner C/Wichtermann J, Basler Kommentar, Zivilgesetzbuch II, Art. 457-977 ZGB, Art. 650 (6. bs Helbing Lichtenhahn Verlag 2019)
  14. Çavuşoğlu S, 'Devre Mülk ve Devre Tatil Sözleşmelerinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Uygulanacak Hukuk, Atipik Sözleşmelere Uygulanacak Hukuk' iç Sibel Özel, Hatice Pelin Pürselim Arning (ed), Devre Mülk ve Devre Tatil Sözleşmelerinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklara Uygulanacak Hukuk (Oniki Levha Yayınları 2020) 617-661
  15. Çelebi F, Devre Tatil Sözleşmesi (Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi 2006)
  16. Eberhatd P, 'Betreibung im und Auflösung von im Stockwerkeigentumsverhaeltnis begründeten gewöhnlichem Miteigentum' Luzerner Tag des Stockwerkeigentum (Staempfli Verlag 2022) 155-168
  17. Demirsatan B, 'Boşanma Protokollerinin Paylı Mülkiyette Paylaşmayı İsteme Hakkına Etkisi', İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yargı Kararları Sempozyumu I Eşya Hukuku (Oniki Levha Yayıncılık, 2021) 1-24
  18. Eren F, Mülkiyet Hukuku (7. bs Yetkin Yayıncılık 2023)
  19. Esener T/Güven K, Eşya Hukuku (9. bs Yetkin Yayınları 2024)
  20. Geiser T, 'Neues Eherecht und Grundbuchführung' (1987) 68 [15] Schweizerische Zeitschrfit für Baugrunds- und Grundbuchrecht/ZBGR
  21. Gümüş M A, Evliliğin Genel Hükümler ve Mal Rejimleri (Vedat Kitapçılık 2008)
  22. Gümüş, M A, Türk Medeni Kanunu’nun Getirdiği Yeni Şerhler (Vedat Kitapçılık 2007)
  23. Haab R ve diğerleri, Kommentar zum ZGB, Zürich Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Zivilgestezbuch, IV. Band: Das Sachenrecht Erste Abteilung: Das Eigentum, Art. 641 bis 729, Art. 650-651 ZGB (Schulthess Verlag 1977)
  24. Hafner O, Die rechtliche Stellung der Teilhaber bei der Aufhebung der Gemeinschaft nach Bruchteilen (§§ 741 BGB) (Univ., Diss. 1913)
  25. Hausherr H/Reusser R/Geiser T, Berner Kommentar zum schweizerischen Zivilgesetzbuch, Bd. II, Das Familienrecht, 1. Abteilung: Das Eherecht, 2. Teilband: Die Wirkungen der Ehe im allgemeinen (Art. 157-180 ZGB) Art. 169 (Stämpfli Verlag 1999)
  26. Havutçu Akdemir A, Devre Mülk Hakkı (Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları 1987)
  27. Kırkbeşoğlu N, Kanundan ve Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı (2. bs Oniki Levha Yayıncılık 2023)
  28. Kurşat Z, Paylı Mülkiyetin Sona Ermesi (Arıkan Kitabevi 2008)
  29. Kurt E, Tapu Sicilinin Düzeltilmesi (Kazancı Hukuk Yayınları 2004)
  30. Lardi M, Kommentiere Musterklagen zum Personen-, zum Erb- und zum Sachenrecht (Bd.III) (Schulthess Verlag 2022)
  31. Meier-Hayoz A, Berner Kommentar zum schweizerischen Privatrecht, Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Das Sachenrecht, 1 Abteilung: Das Eigentum, 1 Teilband: Systematischer Teil und Allgemeine Bestimmungen, Art. 641-654 ZGB, Art.650 (Staempfli Verlag 1981)
  32. Mauro L, Kommentiere Musterklagen zum Personen-, zum Erb- und zum Sachenrecht (Bd.III) (Schulthess Verlag 2022) 207-219
  33. Nebioğlu Öner Ş, 'Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Aile Konutu Şerhi Engeli: Anayasa Mahkemesinin Feridun Çalışkan ve Diğerleri Kararı', İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yargı Kararları Sempozyumu I Eşya Hukuku (Oniki Levha Yayınları 2021) 64-75
  34. Nomer H/Ergüne S, Eşya Hukuku (11. bs On iki Levha Yayıncılık 2025)
  35. Oğuzman K, Kat Mülkiyeti Meselesi ve Hal Çaresi (İstanbul Üniversitesi Yayınları 1958)
  36. Oğuzman K/Seliçi Ö/Oktay Özdemir S, Eşya Hukuku (25. bs Filiz Kitabevi 2023)
  37. Öğüz T, Müşterek Mülkiyette Taksim Engelleri (Alfa Yayınevi 1995)
  38. Öz T, 'Bazı Medeni Hukuk Paradoksları' (2018) İKÜ Hukuk Fakültesi Dergisi, 17 [1] 7-26
  39. Özcan Z, Paylı Mülkiyette Paydaşın Yetkileri ve Yükümlülükleri (2. bs Seçkin Yayınevi 2021)
  40. Özer Özçelik N Ş, Devre Tatil Sözleşmelerinde Tüketicinin Korunması (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi 2019)
  41. Özeyranoğlu M, Devre Mülk ve Devre Tatil Sistemlerinin Türk Hukukundaki Yeri: Sorunlar ve Beklentiler (Ofset 1996)
  42. Özkaya E,Eşya Hukuku, Cilt 1-A, Mülkiyet-Genel Hükümler (1. bs Seçkin Yayınevi 2022)
  43. Özmen E S, Devre Mülk Hakkı (1988)
  44. Özmen S/Şengül M, Kentsel Dönüşümde Kat Mülkiyeti Uygulamaları ile Sınırlı Ayni Haklar ve Şerhler (Oniki Levha Yayınları 2018)
  45. Özmen, E S/Aydın, G S, '6306 sayılı Kanun Uyarınca Paylı Mülkiyet Sürecinde Paylaşma Davasına (İzale-i Şüyu) İlişkin Hüküm ve Sonuçlar' (2018) 16 [188] Legal Hukuk Dergisi 3649-3690.
  46. Rey H, Die Grundlagen des Sachenrechts und das Eigentum (3 bs. Stämpfli Verlag 2007)
  47. Schneider B, 'Probleme des subjektiv-dinglichen Miteigentums' (1976) 57 [1] Schweizerische Zeitschrfit für Baugrunds- und Grundbuchrecht/ZBGR 1-16
  48. Schneider B, Das schweizerische Miteigentumsrecht, (Staempfli Verlag 1973)
  49. Serozan R, 'Kaydan Şayi – Fiilen Müstakil Arsada ve Kıymetli Evrak Deposunda “Kendine Özgü Paylı Mülkiyet Rejimi' (Vedat Yayıncılık 2009) Prof. Dr. Hüseyin Hatemi’ye Armağan 1376
  50. Serozan R/Hatemi H/Arpacı A, Eşya Hukuku (3. bs Filiz Kitabevi 2014)
  51. Sirmen L, Eşya Hukuku (12. bs Legem Yayınevi 2025)
  52. Şengör Ç, Paylı Mülkiyet Kavramı ve Paylı Mülkiyetin Sona Ermesi (Yetkin Yayıncılık 2018)
  53. Şıpka Ş, Aile Konutu ile İlgili İşlemlerde Eşin Rızası (TMK m.194) (2. Bs 2004)
  54. Taşatan C, 'Üzerinde Aile Konutu şerhi Bulunan Taşınmazlar Bakımından Ortaklığın Giderilmesinin İstenemeyeceği Yönündeki Yargıtay İçtihadının Değerlendirilmesi', İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yargı Kararları Sempozyumu I Eşya Hukuku (Oniki Levha Yayıncılık 2021)
  55. Tiftik C, Müşterek Mülkiyette Taksim ve Taksim Engelleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi 1999)
  56. Tunaboylu M, Açıklamalı İçtihatlı Paylaşma (Ortaklığın-Paydaşlığın Giderilmesi) Davaları (5. bs Yetkin Yayınevi 2013)
  57. Tekinay S S ve diğerleri, Eşya Hukuku Cilt I (5. bs Filiz Kitabevi 1989)
  58. Yetkin E C, Paylı Mülkiyette Paylaştırma Hakkı ve Bu Hakkın Sınırları (Seçkin Yayınevi 2020)