Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmada başta Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi olmak üzere güncel Yargıtay ve BAM kararları da incelenerek değerlendirmelerde bulunulmuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Hukukun en önemli fonksiyonlarından birisi insan yaşamını güvence altına almaktır. Bu güvence devletlere belirli yükümlülükler yüklemektedir. Bir yandan insan tehlikelere karşı korunurken diğer yandan yaşamının devamı için gerekli tedbirler de alınmalıdır. Bilindiği üzere sağlık hakkı pozitif statü haklarındandır, yani hakkın gerçekleşmesi devletin pozitifin yükümlülüklerini yerine getirmesi ile ilgilidir. Bu yükümlülüklerin bazıları sağlık tesislerinin kurulması, personel temini ve harcamaların finansmanı için gerekli düzenlemelerin yapılması şeklinde sıralanabilir. Ülkemiz sosyal bir devlettir. Buna göre kendi imkânı ile tedavi olamayacak olan kimselerin sağlık harcamalarının da devlet tarafından karşılandığı bir sistem söz konusudur. Kanser hastalığının tedavisinde ise maliyetlerinin yüksekliği karşısında devletin mali yükünün daha fazla olacağı söylenebilir. Çalışmamız devletin bu mali yükü karşılama oranı ile sağlık hakkı bağlamında yaşam hakkının korunması arasındaki dengenin nasıl sağlanacağına yöneliktir. Hukukun bu konuda sergileyeceği yaklaşım doğrudan ya da dolaylı olarak yaşam hakkının sınırlarını belirleyecektir. Tartışmalar ne yönde olursa olsun gözetilmesi gereken kutsal yaşam hakkı olmalıdır. Teorik olarak yaşam hakkının kutsallığı karşısında bunu sınırlayabilecek hiçbir finansal değer söz konusu olmamalıdır. Ancak mali kaynaklarının yetersizliği karşısında devletler nasıl adım atacaktır? Çalışmamızda bu sorunun da cevabı aranmaya çalışılacaktır. Buna göre devletin harcama sıralaması yaparken özellikle kanser gibi hastalıkların tedavisi için yapılacak harcamalara öncelik vermesi gerekecektir. Aşağıda detaylı olarak yapılan incelemeler varılan bu sonucun gerekçesini teşkil edecektir. Çalışmada başta Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi olmak üzere güncel Yargıtay ve BAM kararları da incelenerek değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Abstract
One of the most important functions of the law is to safeguard human life. This safeguard imposes specific obligations on the state; while individuals must be protected against dangers, necessary measures must also be taken to ensure the continuation of their lives. As is known, the right to health is a "positive status right," meaning its realization depends on the state fulfilling positive obligations. These obligations include, for instance, establishing healthcare facilities, recruiting personnel, and making the necessary arrangements to finance healthcare expenditures. Turkey is a social state; consequently, there is a system in place wherein the state covers the healthcare costs of individuals unable to afford treatment through their own means. In the context of cancer treatment, the state inevitably bears a heavier financial burden due to the high costs involved. This study examines how to strike a balance between the extent to which the state covers these financial costs and the protection of the right to life within the framework of the right to health. The approach the law adopts in this regard will directly or indirectly define the boundaries of the right to life. Regardless of the direction the debates take, the sanctity of the right to life must remain the paramount consideration. Theoretically, no financial value should be capable of limiting the sanctity of the right to life. Yet, how will states proceed when faced with insufficient financial resources? This study seeks to address that question. Accordingly, when prioritizing expenditures, the state must give precedence to spending on the treatment of diseases such as cancer. The detailed analyses presented below provide the rationale for this conclusion. The study evaluates the issue by examining relevant rulings, particularly those of the European Court of Human Rights (ECHR) and the Constitutional Court, as well as current decisions from the Court of Cassation and Regional Courts of Appeal.