KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 3

Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocuğa Sahip Anneler ile Tipik Gelişim Gösteren Çocuğa Sahip Annelerin Okupasyonel Denge ve Serbest Zaman Doyumunun Karşılaştırılması

Comparison of Occupational Balance and Leisure Satisfaction in Mothers of Children with Autism Spectrum Disorder and Mothers of Typically Developing Children

Sedanur Gürlek(Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi)0000-0002-9338-4706
Leyla Kaya Öztürk(Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi)0000-0001-7757-1328
Tuba Gözlet(Afyonkarahisar Devlet Hastanesi)0009-0001-3950-6848
Sayfa
191–198
Yayın Tarihi
2026-09-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tartışma: Sonuçlar, OSB tanılı çocuğa sahip annelerin günlük yaşamlarında daha fazla fiziksel yorgunluk yaşadıklarını ve tipik gelişim gösteren çocuğa sahip annelere kıyasla dinlenmeye daha az zaman ayırabildiklerini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuğa sahip anneler ile tipik gelişim gösteren çocuğa sahip annelerde okupasyonel denge ve serbest zaman doyumunun karşılaştırılması amaçlandı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gereç ve Yöntem: Araştırmaya OSB tanılı çocuğa sahip olan anneler (n=51) ile tipik gelişim gösteren çocuğa sahip anneler (n=47) dahil edildi.
💡
Sonuç & Katkı:Tartışma: Sonuçlar, OSB tanılı çocuğa sahip annelerin günlük yaşamlarında daha fazla fiziksel yorgunluk yaşadıklarını ve tipik gelişim gösteren çocuğa sahip annelere kıyasla dinlenmeye daha az zaman ayırabildiklerini göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Otizm spektrum bozukluğu · anne sağlığı · boş zaman aktiviteleri

Özet

Amaç: Bu çalışmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuğa sahip anneler ile tipik gelişim gösteren çocuğa sahip annelerde okupasyonel denge ve serbest zaman doyumunun karşılaştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya OSB tanılı çocuğa sahip olan anneler (n=51) ile tipik gelişim gösteren çocuğa sahip anneler (n=47) dahil edildi. Annelerin okupasyonel dengeleri Aktivite-Rol Dengesi Anketi ile serbest zaman doyumları ise Serbest Zaman Doyum Ölçeği ile değerlendirildi. Değişkenlerin karşılaştırılmasında Mann–Whitney U testi ve Ki-kare testleri kullanıldı. Değişkenler arası ilişkinin yönünü ve düzeyini belirlemek için Spearman korelasyon analizi uygulandı. Sonuçlar: Gruplar arasında serbest zaman doyumunun fiziksel ve rahatlama alt boyutlarında, OSB tanılı çocuğa sahip annelerin puanlarının diğer gruba göre daha düşük olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p=0,031, p=0,037). Diğer parametrelerde ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,389, p=0,931 p=0,725, p=0,892, p=0,199). Tartışma: Sonuçlar, OSB tanılı çocuğa sahip annelerin günlük yaşamlarında daha fazla fiziksel yorgunluk yaşadıklarını ve tipik gelişim gösteren çocuğa sahip annelere kıyasla dinlenmeye daha az zaman ayırabildiklerini göstermektedir. Bu bulgular, rehabilitasyon uygulamaları ve aile merkezli programlarda annelerin fiziksel iyilik halini ve serbest zaman aktivitelerini destekleyen yaklaşımların önemini ortaya koymaktadır.

Abstract

Purpose: This study aimed to compare occupational balance and leisure time satisfaction in mothers of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and mothers of typically developing children. Material and Method: The study included 51 mothers of children with ASD and 47 mothers of typically developing children. Occupational balance was evaluated using the Occupational Balance Questionnaire, while leisure time satisfaction was assessed with the Leisure Time Satisfaction Scale. Group comparisons were performed using the Mann–Whitney U and Chi-square tests. Spearman correlation analysis was conducted to examine the relationships between occupational balance and leisure time satisfaction variables. Results: A statistically significant difference was found between the groups in the physical and relaxation sub-dimensions of leisure time satisfaction, with mothers of children diagnosed with ASD scoring lower than the other group (p 0.05). Conclusion: The results show that mothers of children diagnosed with ASD experience more physical fatigue in their daily lives and have less time to rest compared to mothers of typically developing children. These findings highlight the importance of approaches that support mothers' physical well-being and leisure activities in rehabilitation practices and family-centered programs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gürlek, S., Öztürk, L. K., Gözlet, T. (2026). Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocuğa Sahip Anneler ile Tipik Gelişim Gösteren Çocuğa Sahip Annelerin Okupasyonel Denge ve Serbest Zaman Doyumunun Karşılaştırılması. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 3, 191–198. https://doi.org/10.30720/ered.1885955

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Publishing.
  2. Beard, J. G., & Ragheb, M. G. (1980). Measuring leisure satisfaction. Journal of Leisure Research, 12(1), 20–33. https://doi.org/10.1080/00222216.1980.11969416.
  3. Bharati, B., & Sahu, K. S. (2022). Post-COVID-19 chronic fatigue and the role of energy conservation and work simplification techniques: an occupational therapy approach. Indian Journal of Physiotherapy and Occupational Therapy, 16(1), 1–5. https://doi.org/10.37506/ijpot.v16i1.17740.
  4. Chen, S. W., & Chippendale, T. (2018). Leisure as an end, not just a means, in occupational therapy intervention. American Journal of Occupational Therapy, 72(4), 7204347010p1–7204347010p5. https://doi.org/10.5014/ajot.2018.028316.
  5. Dardas, L. A., & Ahmad, M. M. (2014). Psychosocial correlates of parenting a child with autistic disorder. Journal of Nursing Research, 22(3), 183-191. https://doi.org/10.1097/jnr.0000000000000023
  6. Dhas, B. N., Carrasco, R., Reinoso, G. A., & Backman, C. (2023). Occupational balance among parents of typically developing children and parents of children with disabilities. American Journal of Occupational Therapy, 77(1), 7701205150. https://doi.org/10.5014/ajot.2023.050076.
  7. Ekici, G., Temizkan, E., & Pekşen, E. (2021). Multiple sklerozlu bireylerde enerji koruma ve zaman yönetimi eğitiminin yorgunluğa ve okupasyonel performansa etkisi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 9(3), 63–70. https://doi.org/10.30720/ered.930289.
  8. Gökçe, H., & Orhan, K. (2011). Serbest zaman doyum ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Spor Bilimleri Dergisi, 22(4), 139–147. https://doi.org/10.17644/sbd.171376.
  9. Günal, A., Pekçetin, S., Demirtürk, F., Şenol, H., Håkansson, C., & Wagman, P. (2020). Validity and reliability of the Turkish Occupational Balance Questionnaire (OBQ11-T). Scandinavian Journal of Occupational Therapy, 27(7), 493–499. https://doi.org/10.1080/11038128.2019.1673479.
  10. Hajek, A., & König, H. H. (2019). Impact of informal caregiving on loneliness and satisfaction with leisure-time activities: Findings of a population-based longitudinal study in Germany. Aging Mental Health, 23(11), 1539–1545. https://doi.org/10.1080/13607863.2018.1506739.
  11. Håkansson, C., Wagman, P., & Hagell, P. (2020). Construct validity of a revised version of the Occupational Balance Questionnaire. Scandinavian Journal of Occupational Therapy, 27(6), 441–449. https://doi.org/10.1080/11038128.2019.1660801.
  12. Håkansson, C., Björkelund, C., & Eklund, M. (2011). Associations between women’s subjective perceptions of daily occupations and life satisfaction, and the role of perceived control. Australian Occupational Therapy Journal, 58(6), 397–404. https://doi.org/10.1111/j.1440-1630.2011.00976.x.
  13. Håkansson, C., Milevi, S., Eek, F., Oudin, A., & Wagman, P. (2019). Occupational balance, work and life satisfaction in working cohabiting parents in Sweden. Scandinavian Journal of Public Health, 47(3), 366–374. https://doi.org/10.1177/1403494819828870.
  14. Kars, S., Tansarıkaya, S., Abaoğlu, H., & Huri, M. (2024). The perceived social support and its relationship between occupational balance and family functioning in rehabilitation among Turkish parents of pre-school children with autism. International Journal of Developmental Disabilities, 71(8), 1223-1233. https://doi.org/10.1080/20473869.2024.2318863.
  15. Karst, J. S., & Van Hecke, A. V. (2012). Parent and family impact of autism spectrum disorders: A review and proposed model for intervention evaluation. Clinical Child and Family Psychology Review, 15(3), 247-277. https://doi.org/10.1007/s10567-012-0119-6
  16. Kim, S., Xu, Y., Dore, K., Gewurtz, R., Larivière, N., & Letts, L. (2022). Fatigue self-management led by occupational therapists and/or physiotherapists for chronic conditions: A systematic review and meta-analysis. Chronic Illness, 18(3), 441–457. https://doi.org/10.1177/17423953211039783.
  17. Lentner, S., Haberl, E., Baciu, L., Dür, M., Lischka, C., Fallahpour, M., Guidetti, S., Köttl, H. (2025). Interventions promoting occupational balance in adults: A systematic literature review. PLoS One, 20(6), e0325061. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0325061.
  18. Luijkx, J., Van der Putten, A. A. J., & Vlaskamp, C. (2017). Time use of parents raising children with severe or profound intellectual and multiple disabilities. Child: Care, Health and Development, 43(4), 518–526. https://doi.org/10.1111/cch.12446.
  19. Lord, C., Elsabbagh, M., Baird, G., & Veenstra-Vanderweele, J. (2018). Autism spectrum disorder. The Lancet, 392(10146), 508–520. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)31129-2.
  20. Nomaguchi, K., & Milkie, M. A. (2020). Parenthood and well-being: A decade in review. Journal of Marriage and Family, 82(1), 198–223. https://doi.org/10.1111/jomf.12646.
  21. Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259-267. https://doi.org/10.1093/heapro/15.3.259
  22. Poff, R. A., Zabriskie, R. B., & Townsend, J. A. (2010). Modeling family leisure and related family constructs: A national study of US parent and youth perspectives. Journal of Leisure Research, 42(3), 365–391. https://doi.org/10.1080/00222216.2010.11950210.
  23. Shahbazi, M., Abed, E. H., & Esmaili, S. K. (2026). Family-centered occupational therapy consultation for children under 18 years old: A scoping review. Occupational Therapy International, 2026(1), 1184326. https://doi.org/10.1155/oti/1184326.
  24. Salari, N., Rasoulpoor, S., Rasoulpoor, S., Shohaimi, S., Jafarpour, S., Abdoli, N., et al. (2022). The global prevalence of autism spectrum disorder: a comprehensive systematic review and meta-analysis. Italian Journal of Pediatrics, 48(1), 112. https://doi.org/10.1186/s13052-022-01310-w.
  25. Settle, T. A. (2016). Measuring Family Quality of Life for Children with Autism. (Doctoral dissertation, The Ohio State University).
  26. Sezerol, M. A., & Davun, S. (2024). Autism spectrum disorder: evaluation of community-based screening program. Turkish Journal of Medical Sciences, 54(3), 555-562. https://doi.org/10.55730/1300-0144.5822
  27. Wagman, P., & Håkansson, C. (2014). Introducing the Occupational Balance Questionnaire (OBQ). Scandinavian Journal of Occupational Therapy, 21(3), 227–231. https://doi.org/10.3109/11038128.2014.900571.
  28. Walton, K. M. (2019). Leisure time and family functioning in families living with autism spectrum disorder. Autism, 23(6), 1384–1397. https://doi.org/10.1177/1362361318812434.
  29. Wang, L., Mandell, D. S., Lawer, L., Cidav, Z., & Leslie, D. L. (2013). Healthcare service use and costs for autism spectrum disorder: a comparison between Medicaid and private insurance. Journal of Autism and Developmental Disorders, 43(5), 1057-1064. https://doi.org/10.1007/s10803-012-1649-y
  30. World Health Organization. (2025). Autism. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/autism-spectrum-disorders
  31. Zabriskie, R. B., & McCormick, B. P. (2001). The influences of family leisure patterns on perceptions of family functioning. Family Relations, 50(3), 281–289. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2001.00281.x.
  32. Yazici, G. Z., & Yildirim, K. (2025). Occupational balance and life satisfaction in parents of children with autism. Child; Care, Health and Development, 51(2), e70047. https://doi.org/10.1111/cch.70047.