Dergiler / Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

YAŞLILIKTA SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLERİN YAŞAM KALİTESİ VE UYUM DÜZEYİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ŞUHUT ÖRNEĞİ

EFFECTS OF SOCIO-ECONOMIC FACTORS ON QUALITY OF LIFE AND ADAPTATION IN OLD AGE: THE CASE OF ŞUHUT

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-05-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, yaşlılık döneminde uyum ve refahın sadece sağlıkla değil, eğitim ve ekonomik faktörlerle de ilişkili olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, Afyonkarahisar’ın Şuhut ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireylerde, yaşlılığa uyum düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkiyi sosyo-ekonomik belirleyiciler açısından değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tanımlayıcı ve nicel tipteki bu araştırma, Şuhut’ta ikamet eden 100 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, yaşlılık döneminde uyum ve refahın sadece sağlıkla değil, eğitim ve ekonomik faktörlerle de ilişkili olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Yaşlılık Ekonomisi · Sosyal Politika · Yaşam Kalitesi

Özet

Bu çalışmanın amacı, Afyonkarahisar’ın Şuhut ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireylerde, yaşlılığa uyum düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkiyi sosyo-ekonomik belirleyiciler açısından değerlendirmektir. Tanımlayıcı ve nicel tipteki bu araştırma, Şuhut’ta ikamet eden 100 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Veriler; sosyo-demografik bilgi formu, Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği (YUGDÖ) ve WHOQOL-OLD Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Analizlerde t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyonu kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 73,05±6,22 yıldır. Yaşam kalitesi ile uyum güçlüğü arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=-0.563). Sosyo-ekonomik değişkenler incelendiğinde; eğitim düzeyi arttıkça hem yaşam kalitesinin arttığı hem de uyum güçlüğünün anlamlı düzeyde azaldığı görülmüştür. Gelir düzeyi ve çalışma durumu değişkenlerinin yaşam kalitesi üzerinde anlamlı bir fark yarattığı, ancak uyum güçlüğü üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca evli bireylerin ve kronik hastalığı olmayanların yaşam kalitesi daha yüksek bulunmuştur. Bulgular, yaşlılık döneminde uyum ve refahın sadece sağlıkla değil, eğitim ve ekonomik faktörlerle de ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, dezavantajlı grupları önceleyen bütüncül sosyal politikaların geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract

The aim of this study is to examine the relationship between the level of adjustment to aging and quality of life among individuals aged 65 years and over living in the Şuhut district of Afyonkarahisar, and to evaluate this relationship in terms of socio-economic determinants. This descriptive and quantitative study was conducted with 100 volunteer participants residing in Şuhut. Data were collected face-to-face using a socio-demographic information form, the Assessment Scale of Adaptation Difficulty for the Elderly (ASADE), and the WHOQOL-OLD Quality of Life Scale. T-tests, ANOVA, and Pearson correlation analysis were used. The mean age of participants was 73.05±6.22 years. A moderate, negative, and significant correlation was found between quality of life and adjustment difficulty (r=-0.563). When socio-economic variables were examined, it was observed that as the education level increased, quality of life increased and adjustment difficulty significantly decreased. While income level and employment status created a significant difference on quality of life, they did not have a statistically significant effect on adjustment difficulty. Additionally, quality of life was found to be higher in married individuals and those without chronic diseases. The findings indicate that adaptation and welfare in old age are associated not only with health but also with educational and economic factors. Accordingly, it is recommended to develop holistic social policies that prioritize disadvantaged groups.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kılıç, B., Karagönen, M., Başıbüyük, G. Ö. (2026). YAŞLILIKTA SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLERİN YAŞAM KALİTESİ VE UYUM DÜZEYİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ŞUHUT ÖRNEĞİ. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 1. https://doi.org/10.59113/niibfd.1841169

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Akbal, A. (2025). Yaşlılıkta uyum güçlüğü ve başarılı yaşlanmaya dair sosyolojik bir araştırma: Gümüşhane ili örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 22-37. https://doi.org/10.36362/gumus.1385790
  2. Başaran, N. (2024). Yaşlılara yönelik sosyal politika uygulamaları olarak aktif yaşlanma ve gümüş ekonomi stratejilerinin dünya ve Türkiye perspektifinden değerlendirilmesi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 24(2), 48-64. https://doi.org/10.30976/susead.1408019
  3. Çetingök, S., & Irmak, H. S. (2022). Yaşlı bireylerde psikolojik dayanıklılık ve uyum zorlukları. Namık Kemal Medical Journal, 10(4), 392-400. https://doi.org/10.4274/nkmj.galenos.2022.48568
  4. Eser, S., Saatli, G., Eser, E., Baydur, H., & Fidaner, C. (2010). Yaşlılar için Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesi modülü WHOQOL-OLD: Türkiye alan çalışması Türkçe sürüm geçerlilik ve güvenilirlik sonuçları. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(1), 37-48.
  5. Hou, X. D., Luo, Y. N., Jin, Y. Z., & Zheng, Z. J. (2023). Analysis of healthy life expectancy and related socioeconomic influencing factors among the middle-aged and elderly in China, the United States, and the European Union. Zhonghua Liu Xing Bing Xue Za Zhi, 44(6), 1006-1012. https://doi.org/10.3760/cma.j.cn112338-20221031-00924
  6. Kaymak, H., & Dökmen, G. (2021). NÜFUS YAŞ YAPISINDAKİ DEĞİŞİMİN BÜTÇE AÇIKLARINA ETKİSİ. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(3), 459-476. https://doi.org/10.29106/fesa.975940
  7. Klimczuk, A. (2021). The silver economy as a constructive response in public policy on aging. In I. B. Bojanić & A. Erceg (Eds.), Strategic approach to aging population: Experiences and challenges (pp. 19-35). Osijek: J.J. Strossmayer University of Osijek. https://nbn-resolving.org/urn:nbn:de:0168-ssoar-73702-7
  8. Kütmeç Yılmaz, C. (2020). Yaşlı bireylerin yaşlılığa uyum düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(3), 305-317. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.736812
  9. Liu, Y. B., Liu, L., Li, Y. F., & Chen, Y. L. (2015). Relationship between health literacy, health-related behaviors and health status: A survey of elderly Chinese. International Journal of Environmental Research and Public Health, 12(8), 9714–9725. https://doi.org/10.3390/ijerph120809714
  10. Newman-Norlund, R. D., Newman-Norlund, S. E., Sayers, S., McLain, A. C., Riccardi, N., & Fridriksson, J. (2022). Effects of social isolation on quality of life in elderly adults. PloS one, 17(11), e0276590. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0276590
  11. Ogura, S., & Jakovljevic, M. M. (2018). Editorial: Global population aging - health care, social and economic consequences. Frontiers in Public Health, 6, 335. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00335
  12. Ong, A. D., Uchino, B. N., & Wethington, E. (2016). Loneliness and health in older adults: A mini-review and synthesis. Gerontology, 62(4), 443–449. https://doi.org/10.1159/000441651
  13. Ping, R., & Oshio, T. (2023). Education level as a predictor of the onset of health problems among China's middle-aged population: Cox regression analysis. Frontiers in Public Health, 11, 1187336. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1187336
  14. Power, M., Quinn, K., Schmidt, S., & WHOQOL-OLD Group (2005). Development of the WHOQOL-old module. Quality of life research: an international journal of quality of life aspects of treatment, care and rehabilitation, 14(10), 2197–2214. https://doi.org/10.1007/s11136-005-7380-9
  15. Purrington, J. (2023). Psychological adjustment to spousal bereavement in older adults: A systematic review. Omega, 88(1), 95–120. https://doi.org/10.1177/00302228211043702
  16. Sarıca, A. O. (2019). Türkiye’de emeklilik sistemlerinin yaşlı yoksulluğu ve emekli yoksulluğu üzerine etkisi. Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(2), 477-498. https://doi.org/10.32331/sgd.658919
  17. Sheftel, M. G., Margolis, R., & Verdery, A. M. (2024). Life events and loneliness transitions among middle-aged and older adults around the world. The Journals of Gerontology: Series B, Psychological Sciences and Social Sciences, 79(1), gbad149. https://doi.org/10.1093/geronb/gbad149
  18. Şişman, F. N., & Kutlu, Y. (2016). Yaşlılarda Uyum Güçlüğünü Değerlendirme Ölçeği’nin (YUGDÖ) geliştirilmesi ve psikometrik özellikleri. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 7(1), 25-33.
  19. T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2025). Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız Göktaş: “Sosyal yardım programlarımızın aylık ödemelerini artırıyoruz”. https://www.aile.gov.tr/eyhgm/haberler/aile-ve-sosyal-hizmetler-bakanimiz-goktas-sosyal-yardim-programlarimizin-aylik-odemelerini-artiriyoruz/
  20. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025a). Sağlık harcamaları istatistikleri, 2024 (Haber Bülteni No. 54188). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Saglik-Harcamalari-Istatistikleri-2024-54188
  21. Türkiye İstatistik Kurumu. (2025b). Sosyal Koruma İstatistikleri 2024 (Haber Bülteni No. 53933). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Sosyal-Koruma-Istatistikleri-2024-53933
  22. Utz, R. L., Swenson, K. L., Caserta, M., Lund, D., & deVries, B. (2014). Feeling lonely versus being alone: Loneliness and social support among recently bereaved persons. The Journals of Gerontology: Series B, Psychological Sciences and Social Sciences, 69(1), 85–94. https://doi.org/10.1093/geronb/gbt075
  23. Xu, X., Zhou, Y., Su, D., Dang, Y., & Zhang, X. (2023). Does education influence life-course depression in middle-aged and elderly in China? Evidence from the China Health and Retirement Longitudinal Study (CHARLS). International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(2), 1256. https://doi.org/10.3390/ijerph20021256
  24. Yasım, Y. K. (2026). Yaşlı Bakım İhtiyacı ve Uzun Süreli Bakım Sigortasının Küresel Görünümü. Çalışma İlişkileri Dergisi, 17(1), 61-87. https://izlik.org/JA73XY58KY
  25. Power, M., Quinn, K., Schmidt, S., & WHOQOL-OLD Group (2005). Development of the WHOQOL-old module. Quality of life research: an international journal of quality of life aspects of treatment, care and rehabilitation, 14(10), 2197–2214. https://doi.org/10.1007/s11136-005-7380-9