Dergiler / Kurdiname / 2025 / Sayı: 12

Zazakîya Dewa Bistînî de Antişê tayê Deman

Conjugation of Some Tenses in Zazaki of Bıstin Village

Sayfa
110–126
Yayın Tarihi
2025-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmamızla o tür çalışmaların artmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Bıstin (Aynalı) köyü Zazacası ile Vate Çalışma Grubunun Eğilimini (standard Zazaca) karşılaştıracağız.
📊
Temel Bulgular & Veri:Her iki Zazacada da benzerlikler ve farklılıklar belirtildi.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmamızla o tür çalışmaların artmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:zazaca · bıstin köyü zazacası · standart zazaca

Özet

Bu çalışmada Bıstin (Aynalı) köyü Zazacası ile Vate Çalışma Grubunun Eğilimini (standard Zazaca) karşılaştıracağız. Bilindiği gibi Zazacanın üç temel ağzı vardır; Kuzey, Güney ve Merkez. Bıstin Zazacası güney ağzına aittir. Güney ağzını konuşan dört bölge vardır; Çêrmûge (Çermik), Şankuş (Çüngüş), Sêwregi (Siverek) ve Aldûş (Gerger). Bu dört bölge de kendi aralarında birçok dilsel benzerliklere sahiptirler. Bu çalışmanın amacı Bıstin köyü Zazacası ile Vate’nin eğilimini bazı zaman çekimleri yönünden karşılaştırmaktır. Her iki Zazacada da benzerlikler ve farklılıklar belirtildi. Şimdiki zaman, geçmiş zaman ve gelecek zamandaki farklılıklar tespit edildi. Tespit edilen farklılıkların daha rahat ve kolay anlaşılması için yazılı kaynaklardan alınmış örneklerin kullanıldığı tablolar kullanıldı. Bilindiği üzere Zazaca üzerine son zamanlarda dil ve edebiyat üzerine yapılan çalışmaların sayısında bir artış vardır. Fakat henüz belli bölgelerin üzerine yapılan çalışmaların sayısı yeterli seviyede değildir. Bu çalışmamızla o tür çalışmaların artmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz.

Abstract

In this study, we will compare Zazaki of Bıstin (Aynalı) village with Vate Study Group Tendency (standard Zazaki). As it is known, Zazaki has three subdialects; North, South and Center. The Zazaki of Bıstin belongs to the southern subdialect. There are four regions that speak the southern subdialect; Çêrmûge (Çermik), Şankuş (Çüngüş), Sêwregi (Siverek) and Aldûş (Gerger). These four regions have many linguistic similarities among themselves. The aim of this study is to compare the Zazaki of Bıstin village with Vate’s Tendency in terms of some tenses. Similarities and differences were stated in both Zazakis. Differences in present, past and future tenses were determined. Tables containing examples taken from written sources were used to make the identified differences easier to understand. As it is known, there has been an increase in the number of studies on language and literature on Zazaki in recent times. However, the number of studies on certain regions is not yet sufficient. With this work, we aim to contribute to the increase of such studies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aytekin, H. İ. (2025). Zazakîya Dewa Bistînî de Antişê tayê Deman. Kurdiname, Sayı: 12, 110–126. https://doi.org/10.55106/kurdiname.1658544

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (36)

  1. Aldatmaz, N. G. (2016). Pîltane. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  2. Aytekin, F. (2017). Sanika Gujo. H. İ. Aytekin (Arêdayox). Kovara Vejîn. 4, 44-45
  3. Bahçıvan, M. (2022). “Yilmaz Guney Boçika Biziney”. Kovara Vateyî. 73, 61-63
  4. Çalagan, H. (2014). Ters. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  5. Çem, M. (2013). Türkçe Açıklamalı Kırmancca (Zazaca) Gramer. (2. Baskı). İstanbul: Deng Yayınları
  6. Çem, M. (2019). Hewnê Newroze. (Çapo 2.). Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  7. Çîçek, A. A. (2014). Lêl. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  8. Çîçek, A. A. (2020). Xof. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  9. Dêrsim, H. D. (2014). Deyndar. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  10. Diljen, H. (1998). Eke Kurdî Pê Fam Nêkenê, Şima Çirê Kurdkî Qedexe Kenê?. Kovara Vateyî. 6, 37-41
  11. Diljen, H. (2023). Edalet Abik Kandemiri: “Wextê surgûney pêro tersayê û ma ra remayê…”. Kovara Vateyî. 75, 71-91
  12. Espar, J. Î. (2020). Beyi Se Bena?. (Çapo 2.). Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  13. Gedîk, A. (2022 a). Ez ke Merda, Mi Mezela Maya Mi Kerê. Kovara Vateyî. 73, 97-101
  14. Gedîk, A. (2022 b). Şertê Îslamî Çend ê?. Kovara Vateyî. 74, 93-96
  15. Gunduz, D. (2010). Soro. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  16. Gunduz, D. (2013). Kalaşnîkof. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  17. Gündüz, D. (2013). Türkçe Açıklamalı Kürtçe (Kırmancca/Zazaca) Dersleri. (3. Baskı). İstanbul: Vate Yayınevi
  18. Jandîl, L. (2000). Rexneyanê Mûrad Ciwanî ser o. Kovara Vateyî. 11, 66-73
  19. Kalan, A. R. (2014). Lêlê Şodirî de Yew Rayîrwan. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  20. Karakaş, H. (2006). Omid Esto. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  21. Kırkan, A. (2021). Zazakî de Kar. Wan: Weşanên Peywend
  22. Lezgîn, R. (2006). Anton Çexovê Ma û…. Kovara Vateyî. 7 (27), 49-54
  23. Malmîsanij, M. (2015). Kurmancca ile Karşılaştırmalı Kırmancca (Zazaca) Dilbilgisi. İstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  24. Metê, H. (2022). Çarşefe. J. Î. Espar (Açarnayox). Kovara Vateyî. 73, 65-70
  25. Musa, F. û Hesen, V. (2023). Rêzimana Kurmancî. Qamişlo: Weşanên SZKyê
  26. Nêşite, M. (2010). Husê Pîre û Mihê Amîna. Kovara Vateyî. 14 (34), 117-120
  27. Nêşite, M. (2012). Çakêto Sipî. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  28. Nêşite, M. (2023). Vîrameyîşê Mi-II. Kovara Vateyî. 75, 91-130
  29. Sertkaya, Î. (2013). Sosine û Gulîzare. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  30. Topaç, B. (2020). Menewşî. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  31. Yıldırım, R. (2023). Ez Karker a. Kovara Vateyî. 75, 131-136
  32. Yılmaz, E. (2023). Şefîq Eskerîye de Tirkî Musayo!. Kovara Vateyî. 75, 137-140
  33. Zengelan, J. (2007). Gorse. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  34. Zengelan, J. (2009). Zifqêra Berî. Îstanbul: Weşanxaneyê Vateyî
  35. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayalı-Nüfus-Kayıt-Sistemi-Sonuçları-2024-53783&dil=1 (tarîxê ciresayîşî: 6.3.2025)
  36. https://www.zazaki.net/d/file/cêrmuge.pdf (tarîxê ciresayîşî: 3.3.2025)