Dergiler / Kurdiname / 2025 / Sayı: 12

Kolonyalîzm û Postkolonyalîzm di Helbestên Rênas Jiyan de

Mazhar Çiftçi(BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ, YAŞAYAN DİLLER ENSTİTÜSÜ)0000-0001-8315-9049
Sayfa
44–66
Yayın Tarihi
2025-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kürdistan'daki sömürgeci uygulamalar postkolonyal bir teoriyle deşifre edildikten sonra son olarak Rênas Jiyan'ın şiirlerinde sömürgecilik karşıtı ifadeler karşımıza çıkıyor.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kolonyalizm, yönetenlerin yönetilenler üzerindeki hegemonyası olarak tanımlanabilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmamızda yeni Kurmanci şiirini sömürgecilik ve postkolonyalizm kavramlarıyla bağlantılı olarak Rênas Jiyan'ın şiirleri örneğinde değerlendireceğiz ve özellikle Rênas Jiyan'ın şiirlerindeki postkolonyalizm ifadelerini değerlendireceğiz.
💡
Sonuç & Katkı:Kürdistan'daki sömürgeci uygulamalar postkolonyal bir teoriyle deşifre edildikten sonra son olarak Rênas Jiyan'ın şiirlerinde sömürgecilik karşıtı ifadeler karşımıza çıkıyor.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kolonyalizm · Post-kolonyalizm · Rênas Jiyan

Özet

Kolonyalizm, yönetenlerin yönetilenler üzerindeki hegemonyası olarak tanımlanabilir. Kolonyalizmin amacı, koloninin yer üstü ve yer altı kaynaklarını zorla metropolün hizmetine sunmaktır. Kolonyalistler koloniden malzeme temin etmek için çeşitli aşırı yöntemler kullandılar. Postkolonyalizm ise bir eleştiri ve teori olarak ömürge döneminin cinayet, tehcir, yağma vb. fiziksel pratiklerini ayrıştırır ve deşifre eder. Bu çalışmamızda yeni Kurmanci şiirini sömürgecilik ve postkolonyalizm kavramlarıyla bağlantılı olarak Rênas Jiyan'ın şiirleri örneğinde değerlendireceğiz ve özellikle Rênas Jiyan'ın şiirlerindeki postkolonyalizm ifadelerini değerlendireceğiz. Bu nedenle çalışmamızın kapsamı Kurmanci modern şiiri örneğinde sadece Rênas Jiyani'nin şiirleri üzerinedir. Çalışmamız sömürgecilik ve postkolonyalizm kavramlarını temel alacağından öncelikle bu iki kavrama odaklanacağız. Daha sonra bu iki kavram üzerinden Kürtlerin ve Kürdistan'ın durumu değerlendirilecek ve son olarak da Rênas Jiyani'nin şiirlerindeki sömürgecilik karşıtlığı ifadeleri değerlendirilecektir. Bu çalışmamızda Rênas Jiyan'ın şiirlerinde Kürdistan'daki sömürgecilik pratiklerinin ve bunların post-kolonyal teori olarak yorumlanmasının kimi zaman açık kimi zaman bilinçli olarak ayrıştırılıp deşifre edildiği sonucuna vardık. Kürdistan'daki sömürgeci uygulamalar postkolonyal bir teoriyle deşifre edildikten sonra son olarak Rênas Jiyan'ın şiirlerinde sömürgecilik karşıtı ifadeler karşımıza çıkıyor.

Abstract

Colonialism can be defined as the hegemony of the rulers over the subordinates. The goal of colonialism is to forcefully provide the surface and underground resources of the colony for the metropolis. The colonialists used a variety of extreme methods to secure supplies from the colony. Postcolonialism, as a critique and theory, separates and deciphers the physical practices of the colonial period such as murder, deportation, looting, etc. In this work, we will evaluate the new Kurmanci poetry in relation to the concepts of colonialism and postcolonialism in the example of Rênas Jiyan's poems, and we will especially evaluate the expressions of postcolonialism in Rênas Jiyan's poems. Because of that, the scope of our work is only on Kurmanci poetry in the example of Rênas Jiyani's poems. Since our work will be based on the concepts of colonialism and postcolonialism, we will first focus on these two concepts. Then the situation of Kurds and Kurdistan will be evaluated on the basis of these two concepts and finally, the expressions of anti-colonialism in the poems of Rênas Jiyani will be evaluated. In this work, we came to the conclusion that the colonial practices in Kurdistan and their interpretations as a post-colonial theory in the poems of Rênas Jiyan were sometimes openly and sometimes purposefully separated and deciphered. After deciphering the colonial practices in Kurdistan with a postcolonial theory, finally, anti-colonial expressions appear in the poems of Rênas Jiyan.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çiftçi, M. (2025). Kolonyalîzm û Postkolonyalîzm di Helbestên Rênas Jiyan de. Kurdiname, Sayı: 12, 44–66. https://doi.org/10.55106/kurdiname.1610281

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Alan, R., (2009). Bendname, li ser Ruhê Edebiyatekê. Stembol: Avesta.
  2. Alan, R., (2015). Destpêkek ji bo Zanista Edebiyata Modern. Stenbol: Peywend.
  3. Alan, R., & Öpengin, E., (Ed.). (2014). Tîr û Armanc, Gotarên Rexneyî li ser Edebiyata Kurdî ya Modern. Stenbol: Peywend.
  4. Ay, Serdar., (2015). Li ser Êşê bi Rênas Jîyan re Hevpeyvîn. Wêje û Rexne Kovara Çar Mehane ya Lêkolîn, Rexne û Teoriya Wêjeyê, Cilt 5, 132-145.
  5. Bayrak, M., (1999). Kürt Sorunu ve Demeokratik Çözümü. Postfach-Wuppertal: Öz-Ge Yayınları.
  6. Beşikci, İ., (2015). Devletlerarası Sömürge Kurdistan. İstanbul: Roni Basın Yayın.
  7. Bhoraskar, R., (2014). Nerîneke Postkolonyal li ser The Tempest û Axriyên Wê. Zarema Kovara Çarmehane ya Rexne û Teoriyê, (Wer: Ferzan Şêr), (j. 2), 86.
  8. Cesaire, A., (2007). Barbar Batı, Sömürgecilik Üzerine Söylev. İstanbul: Salyangoz Yayınları.
  9. Çîçek, C., (2013). Zimanek Çima Tê Qedexekirin, Polîtîkayên Zimanî û Rewşa Kurdî li Tirkiyeyê ji Înkarê ber bi Nasînê. Stenbol: Weşanên Peywend.
  10. Fanon, F., (1985). Yeryüzünün Lanetlileri. İstanbul: Bir Yayıncılık.
  11. Garib, Ş. I., (2018). Aqlê Protez ê Kolonîyê. Zarema Kovara Çarmehane ya Rexne û Teoriyê, Cilt 13, 30-42.
  12. Goyî, Zozan., (2020). Mimetik Sömürge. Kürd Araştırmaları Dergisi 2020 Yayın Serisi, Cilt 1-2-3-4, 291-307.
  13. Jiyan, R., (2012). Çirûskîzm, Li Ser Goşt û Agir û Hunerê Lêkolîneke Fenomenolojîk. Diyarbakır: Belkî.
  14. Jiyan, R., (2020). Diêşiya. Enqere: Belkî.
  15. Jiyan, R., (2019). Dîn û Şîn. Enqere: Belkî.
  16. Jiyan, R., (2018). Janya. Stenbol: Weşanxaneya Belkî.
  17. Jiyan, R., (2008). Ji Şevê Re, Çend Têgehên Dera Hanê. Stenbol: Belkî.
  18. Jiyan, R., (2018). Kolleksiyona Çirûskan, Mexzena Xwînê. Stenbol: Belkî.
  19. Jiyan, R., (2016). Ponijîn. Amed: Weşanxaneya Belkî.
  20. Loomba, A., (2000). Kolonyalizm Postkolonyalizm. Stenbol: Ayrıntı.
  21. Memmi, A., (1996). Sömürgeci ve Sömürgeleştirilen İnsan. Ankara: Öteki Yayınevi.
  22. Onen, R., (2018). Ziman û Netewesazî, Lêhûrbûnek li ser Kovara Hawarê. Stenbol: Weşanên Peywend.
  23. Ünlü, B., (2018). Türklük Sözleşmesi, Oluşumu İşleyişi ve Krizi. Ankara: Dipnot Yayınları.
  24. Yarkın, G., (2020). İnkâr Edilen Hakikat: Sömürge Kuzey Kürdistan, Kürd Araştırmaları Dergisi 2020 Yayın Serisi, Cilt 1-2-3-4, 47-71.
  25. Zeraq, D., (2022). Rengê Hebûnê. Enqere: Weşanxaneya Lîs.