Dergiler / Yeni Medya / 2026 / Sayı: 18

Bilgi Hakkı Mücadelesi: Bir Toplumsal Hareket Olarak Hacktivizm

Contention For the Right to Information: Hacktivism as A Social Movement

Elif Kara(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7978-4861
Sayfa
62–85
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu amaçla farklı örgütsel yapılara ve ideolojik farklılıklara sahip iki hacktivist grup olan Anonymous ve RedHack’in ayırt edici özellikleri incelenmekte ve siyaset bilimi alanlarına katkı sağlayabileceği öngörülen karşılaştırmalı bir analiz ortaya konulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Toplumsal hareketler, tarihsel gelişmelere ve koşullara uyum sağlayarak önemli ölçüde evrilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Teknolojik ilerlemeler, hareketleri şekillendiren temel hedefleri ve eylem repertuarlarını dönüştürmüş, bilgiyi kullanarak politikayı etkilemeyi amaçlayan hacktivizm gibi modern bir formun ortaya çıkmasına neden olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu amaçla farklı örgütsel yapılara ve ideolojik farklılıklara sahip iki hacktivist grup olan Anonymous ve RedHack’in ayırt edici özellikleri incelenmekte ve siyaset bilimi alanlarına katkı sağlayabileceği öngörülen karşılaştırmalı bir analiz ortaya konulmaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Toplumsal hareketler · Hacktivizm · Anonymous

Özet

Toplumsal hareketler, tarihsel gelişmelere ve koşullara uyum sağlayarak önemli ölçüde evrilmiştir. İlk olarak saldırgan ve amaçsız olarak algılanan hareketler özellikle endüstrileşmeye yanıt olarak daha organize formlara dönüşmüşlerdir. II. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş sonrası dönemde kadın hakları, kimlik ve çevre gibi konular toplumsal hareketlerin konuları arasına dahil olmuştur. Bu dönemden itibaren "Bilgiye erişim hakkı" kavramı, bilginin özgürlüğünü ve erişilebilirliğini vurgulayarak modern bir unsur olarak ortaya çıkmıştır. Teknolojik ilerlemeler, hareketleri şekillendiren temel hedefleri ve eylem repertuarlarını dönüştürmüş, bilgiyi kullanarak politikayı etkilemeyi amaçlayan hacktivizm gibi modern bir formun ortaya çıkmasına neden olmuştur. İnternet toplumsal hareketlerin önemli bir parçası haline gelmiş, coğrafi kısıtlamaları aşarak iletişimi, yönetimi ve aktivizmi kolaylaştırmıştır. Toplumsal hareketlerin dijitalleşmesine ilişkin genel literatürün aksine, bu makalede bilginin kamusal ve özgür olması gerektiği fikrini savunan hacktivizmin kendi başına bir toplumsal hareket olduğu savlanmaktadır. Ayrıca hacktivizmin politik sebeplerle hacklemeyi toplumsal hareketler repertuvarına dahil ettiğini, bilgi hakkı için mücadele etmekte olduğunu, politik süreçlere daha fazla müdahil olmak ve yeni bir toplumsal düzen inşa etmek isteyen yeni bir toplumsal hareket olduğunu ileri sürmektedir. Bu amaçla farklı örgütsel yapılara ve ideolojik farklılıklara sahip iki hacktivist grup olan Anonymous ve RedHack’in ayırt edici özellikleri incelenmekte ve siyaset bilimi alanlarına katkı sağlayabileceği öngörülen karşılaştırmalı bir analiz ortaya konulmaktadır.

Abstract

Social movements have evolved significantly over time, adapting to historical developments and conditions. Initially perceived as aggressive and aimless, they have transformed into more organised forms, particularly in response to industrialisation. Post-World War II and the Cold War era witnessed a diversification of movements, encompassing issues like women's rights, identity, and the environment. The "right to information" concept has emerged as a modern element, emphasising freedom and accessibility of knowledge. Technological advancements have further reshaped movements, with hacktivism emerging as a modern form, leveraging information to influence politics. The Internet has become integral to social movements, facilitating communication, governance, and activism breaching geographical limitations. However, contrary to the general literature on the digitalisation of social movements, this article asserts that Hacktivism contending on the idea that information is public property and must be free, is a new social movement by itself. It argues that hacktivism is a modern social movement incorporating politically charged hacking into the social movement repertoire and contending for the right to information, demanding more inclusion in political processes and a new societal order. To acknowledge this the article demonstrates the hallmarks of Anonymous and RedHack, two hacktivist groups with different organisational structures and ideological underpinnings and, provides a comparative analysis anticipating that it will avail on political sciences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kara, E. (2025). Bilgi Hakkı Mücadelesi: Bir Toplumsal Hareket Olarak Hacktivizm. Yeni Medya, Sayı: 18, 62–85. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1524793

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (90)

  1. Addley, E., & Halliday, J. (2010, December 8). Operation Payback cripples MasterCard site in revenge for WikiLeaks ban. The Guardian. https://www.theguardian.com/media/2010/dec/08/operation-payback-mastercard-website-wikileaks
  2. Ankara Emniyet Müdürlüğü’nü hacklediler. (2012, February 27). CNN Türk. https://www.cnnturk.com/guncel/ankara-emniyet-mudurlugunuhacklediler
  3. Anonymous hacker attack on Israeli websites ‘causes little real damage’. (2013, April 8). The Guardian. https://www.theguardian.com/technology/2013/apr/08/anonymous-hackerattack-israeli-websites
  4. Anonymous provides damage report for #OpIsrael. (2013, April 10). Security Affairs. https://securityaffairs.com/13519/hacking/anonymousprovides-damage-report-for-opisrael.html
  5. Anonymous, RedHack’e destek için Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ve MİT’in sitesini hackledi! (2012, July 19). https://haber.sol.org.tr/devletve-siyaset/anonymous-redhacke-destekicin-emniyet-genel-mudurlugunun-ve-mitinsitesini
  6. Article by Jeff Jacobsen on Project Chanology. (n.d.). Retrieved 27 February 2024, from http://www.lisamcpherson.org/pc.htm
  7. Aybastı, M. K. (Director). (2013). Red! [Belgesel].
  8. Ayres, J. M. (1999). From the Streets to the Internet: The Cyber-Diffusion of Contention. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 566, 132–143.
  9. Bell, D. (2014). What Is Liberalism? Political Theory, 42(6), 682–715. https://doi.org/10.1177/0090591714535103
  10. Bennett, W. (2003). Communicating Global Activism. Information, Communication & Society, 6(2), 143–168. https://doi.org/10.1080/1369118032000093860a
  11. Bing, C., & Satter, R. (2023, October 11). Hacktivists stoke Israel-Gaza conflict online. Reuters. https://www. reuters.com/world/middle-east/hacktivists-stoke-israel-gaza-conflictonline- 2023-10-11/
  12. Buechler, S. M. (1995). New Social Movement Theories. The Sociological Quarterly, 36(3), 441–464.
  13. Buechler, S. M. (2013). Mass Society Theory. In The Wiley-Blackwell Encyclopedia of Social and Political Movements. John Wiley & Sons, Ltd. https://doi.org/10.1002/9780470674871.wbespm473
  14. Cairncross, F. (2002). The death of distance. RSA Journal, 149(5502), 40–42.
  15. Caren, N. (2007). Political Process Theory. In G. Ritzer (Ed.), The Blackwell Encyclopedia of Sociology (1st ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781405165518.wbeosp041
  16. Castells, M. (2001). The Internet galaxy: Reflections on the Internet, business, and society. Oxford University Press.
  17. Castells, M. (2015). Networks of outrage and hope: Social movements in the Internet age (Second edition [revised]). Polity press.
  18. Çayır, K. (1999). Yeni Sosyal Hareketler: Teorik Açılımlar. Kaknüs Yayınları.
  19. Çetinkaya, Y. D. (2008). Toplumsal Hareketler: Tarih, Teori ve Deneyim. İletişim Yayınları.
  20. Dalmia, N. (2023, October 11). Israel-Gaza conflict: Hacktivist groups target Israeli assets, Jerusalem Post. The Economic Times. https://economictimes.indiatimes.com/tech/technology/israel-gaza-conflict-hacktivistgroups-target-israeli-assets-jerusalem-post/articleshow/104342675.cms?from=mdr
  21. Denning, D. (2000). Activism, Hacktivism, and Cyberterrorism: The Internet as a Tool for Influencing Foreign Policy. Networks and Netwars: The Future of Terror, Crime, and Militancy, 248.
  22. Dworkin, R. (1985). A Matter of Principle. Harvard University Press.
  23. George, J. J., & Leidner, D. E. (2019). From clicktivism to hacktivism: Understanding digital activism. Information and Organization, 29(3), 100249. https://doi.org/10.1016/j.infoandorg.2019.04.001
  24. Giddens, A. (1990). The Consequences of modernity. Polity Press.
  25. Goode, E. (1992). Collective Behavior. Saunders College Pub.
  26. Hacktivists claim they breached Mossad computers. (2013, March 24). Israel Hayom. https://www.israelhayom.co.il/news/article/14098538
  27. Halupka, M. (2014). Clicktivism: A Systematic Heuristic. Policy & Internet, 6(2), 115–132. https://doi.org/10.1002/1944-2866.POI355
  28. Halupka, M. (2018). The legitimisation of clicktivism. Australian Journal of Political Science, 53(1), 130–141. https://doi.org/10.1080/10361146.2017.1416586
  29. Hardt, M., & Negri, A. (2012). Declaration. Argo-Navis Author Services.
  30. Hauben, M., & Hauben, R. (1997). Netizens: On the history and impact of Usenet and the Internet. IEEE Computer Society Press.
  31. ICT Cyber Desk. (2015). Case Study – #OpIsrael—AnonGhost (Cyber-Terrorism Activities Report No. 12, pp. 60–65). International Institute for Counter-Terrorism (ICT).
  32. İnternetin tartışılan korsanları. RedHack kimdir? (2016, September 28). Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/internetin-tartisilankorsanlari-redhack-kimdir-607603
  33. İsrail gizli servisi çöktü. (2013, March 23). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/teknoloji/israilgizli- servisi-coktu-22877072
  34. İsrail’le barışmayanlar da var: Redhack ve Anonymous İsrail’e saldırı sözünde durdu! (2013, April 7). Sendika.Org. https://sendika.org/2013/04/israille-barismayanlar-da-varr redhack-ve-anonymous-israile-saldiri-sozunde-durdu-101813
  35. Jordan, T. (2002). Activism! Direct Action, Hacktivism and the Future of Society. Reaktion Books.
  36. Jordan, T. (2015). Hacktivism: Operation Tunisia, Modular Tactics and Information Activism. In Information Politics: Liberation and Exploitation in the Digital Society. Pluto Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt183p2xf
  37. Jordan, T., & Taylor, P. (2004). Hacktivism and Cyberwars: Rebels with a Cause? (0 ed.). Routledge. https://doi. org/10.4324/9780203490037
  38. Kara, E. (2013). Toplumsal Hareketlerin Dönüşümü ve Modern Bir Toplumsal Hareket Olarak Hacktivizm: Anonymous ve Redhack Önekleri. Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  39. Kartal, D. B., & Kümbetoğlu, D. B. (Eds.). (2018). Yeni Toplumsal Hareketler. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
  40. Katsiaficas, G. (2021). The Battle of Seattle: The New Challenge to Capitalist Globalization. Lemur Press.
  41. Keane, J. (1995). Structural transformations of the public sphere. The Communication Review, 1(1), 1–22. https://doi.org/10.1080/10714429509388247
  42. Khasnabish, A. (2010). Zapatistalar: Yerelden Küresele Ulaşan İsyan. Abis Yayıncılık.
  43. Knappenberger, B. (Director). (2012). We Are Legion: The Story of the Hecktivists [Documentary]. https://www.youtube.com/watch?v=4D1WJsdu6W8
  44. Le Bon, G. (1997). Kitleler Psikolojisi. Hayat Yayıncılık.
  45. McCarthy, J. D., & Zald, M. N. (1977). Resource Mobilization and Social Movements: A Partial Theory. American Journal of Sociology, 82(6), 1212–1241.
  46. Mccaughey, M., & Ayers, M. (Eds.). (2013). Cyberactivism (0 ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203954317
  47. Melucci, A. (1980). The new social movements: A theoretical approach. Social Science Information, 19(2), 199–226. https://doi.org/10.1177/053901848001900201
  48. Milbrath, L. W. (1981). Political Participation. In S. L. Long (Ed.), The Handbook of Political Behavior (pp. 197–240). Springer US. https://doi.org/10.1007/978-1-4684-3878-9_4
  49. Offe, C. (1985). New Social Movements: Challenging the Boundaries of Institutional Politics. Social Research, 52(4), 817–868.
  50. Offe, C. (1999). Yeni Toplumsal Hareketler: Kurumsal Politikanın Sınırlarının Zorlanması. In K. Çayır (Ed.), Yeni Sosyal Hareketler: Teorik Açılımlar (1st ed.). Kaknüs Yayınları.
  51. Öğrenci harçları ile rektöre lüks araba alındı. (2013, January 9). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/ogrenci-harclari-ile-rektore-luksaraba-alindi-22317613
  52. Pedofilleri Türk hacker’lar yakalattı. (2012, December 25). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/pedofilleri-turk-hackerlaryakalatti-22228243
  53. Pekin’de panda pazarlığı. (2013, March 23). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/yerel-haberler/ankara/pekin-de-panda-pazarligi-22875503
  54. Porta, D. D., & Tarrow, S. G. (2005). Transnational Protest and Global Activism. Rowman & Littlefield.
  55. Red Hack, TTNet’e interneti dar etti. (2012, April 28). Evrensel. https://www.evrensel.net/haber/27966/red-hack-ttnete-interneti-dar-etti
  56. RedHack, AKP’yi hackledi! (2013, November 25). Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/redhack-akpyi-hackledi-12983
  57. RedHack Diyanet’i Hackledi. (2012, October 29). Bianet. https://bianet.org/haber/redhackdiyanet-i-hackledi-141716
  58. Redhack Dışişleri Bakanlığı’nı hack’ledi. (2012, July 3). NTV. https://www.ntv.com.tr/turkiye/redhack-disisleri-bakanligini-hackledi,iECCMBunCE2i7A16_PkFVg
  59. RedHack elindeki tüm belgeleri açıklıyor. (2012, April 16). Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/redhack-elindeki-tum-belgeleriacikliyor-357368
  60. RedHack İçişleri sitesini hackledi. (2012, April 21). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/redhack-icisleri-sitesini-hackledi-20390478
  61. RedHack kapatıldı, RedHack açıldı. (2012, July 4). CNN Türk. https://www.cnnturk.com/teknoloji/redhack-kapatildi-redhack-acildi
  62. RedHack, KİK’in sitesine saldırdı. (2012, November 2). Hürriyet. https://www.hurriyet.com.tr/gundem/redhack-kik-in-sitesine-saldirdi-21837936
  63. Redhack yaptı yine yapacağını! (2012, June 12). İnternet Haber. https://www.internethaber.com/redhack-yapti-yine-yapacagini-433551h.htm
  64. ‘RedHack’ten memura zam! (2012, December 7). Milliyet. https://www.milliyet.com.tr/gundem/redhack-ten-memura-zam-1638265
  65. Redhack’ten şok Melih Gökçek belgeleri. (2013, February 27). CNN Türk. https://www.cnnturk.com/guncel/redhackten-sok-melih-gokcekbelgeleri
  66. Reid, H. G. (1979). [Review of Review of The Self-Production of Society, by A. Touraine & D. Coltman]. Human Studies, 2(1), 91–94.
  67. Rolfe, B. (2005). Building an Electronic Repertoire of Contention. Social Movement Studies, 4(1), 65–74. https://doi.org/10.1080/14742830500051945
  68. Ronfeldt, D. F., & Arroyo Center (Eds.). (1998). The zapatista ‘social netwar’ in Mexico. Rand.
  69. Sabah sabah ÖSYM’yi çökerttiler! (2012, July 17). CNN Türk. https://cnnturk.com/teknoloji/sabahsabah-osymyi-cokerttiler
  70. Savaşta, A. (2007, September 11). Hacker’lar ceza sildi. birgun.net. https://www.birgun.net/haber/hacker-lar-ceza-sildi-35940
  71. Schwartz, J. (2013, January 12). Internet Activist, a Creator of RSS, Is Dead at 26, Apparently a Suicide. The New York Times. https://www.nytimes.com/2013/01/ 13/technology/aaronswartz-internet-activist-dies-at-26.html
  72. Selander, L., & Jarvenpaa, S. L. (2016). Digital Action Repertoires and Transforming a Social Movement Organization. MIS Quarterly, 40(2), 331–352. https://doi.org/10.25300/MISQ/2016/40.2.03
  73. Şener, G. (2006). Küresel Kapitalizmin Yeni Kamusal Alanı Olarak Internet: Yeni Toplumsal Hareketlerin İnterneti Kullanımı [Ph.D.].
  74. Somaiya, R. (2011, February 3). Hackers Shut Down Government Sites. The New York Times. https://www.nytimes.com/2011/02/03/world/middleeast/03hackers.html
  75. Tarrow, S. (2005). The New Transnational Activism. Cambridge University Press.
  76. Tarrow, S. (2011). Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics (3rd.). Cambridge University Press.
  77. THY’nin resmi sitesi hacklendi. (2012, May 29). CNN Türk. https://www.cnnturk.com/teknoloji/thynin-resmi-sitesi-hacklendi#:~:text=Grev%20karar%C4%B1n%C4%B1n%20kald%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1na%20tepki%20g%C3%B6steren,THY%20sitesinde%20ila%C3%A7lama%22%20denilerek%20duyuruldu.
  78. TİB saldırıyı doğruladı, kesintiyi yalanladı. (2012, April 28). NTV. https://www.ntv.com.tr/turkiye/tib-saldiriyi-dogruladi-kesintiyiyalanladi,k8xazmaVfkK2ew2mgnLKEw
  79. Tilly, C. (2004). Social Movements, 1768–2004 (1st ed.). Paradigm Publishers. https://doi.org/10.4324/9781315632063
  80. Tilly, C. (2008). Toplumsal hareketler: 1768-2004. Babil Yayınları.
  81. Topal Demiroğlu, E. (2014). Yeni Toplumsal Hareketler: Bir Literatür Taraması. Siyasal Bilimler Dergisi, 2(1), 133–144. https://doi.org/10.14782/SBD.201416304
  82. Total U.S. Foreign Aid to Israel (1949-Present). (2024). Jewish Virtual Library. https://www.jewishvirtuallibrary.org/total-u-s-foreign-aidto-israel-1949-present
  83. Touraine, A. (1977). The Self-production of Society.University of Chicago Press.
  84. Touraine, A. (1985). An Introduction to the Study of Social Movements. Social Research, 52(4), 749–787.
  85. Trottier, D., & Fuchs, C. (Eds.). (2014). Social media, politics and the state: Protests, revolutions, riots, crime and policing in the age of Facebook, Twitter and YouTube. Routledge.
  86. Uçkan, Ö. (2012a, March 12). Anonymous: Örgüt Değil Fikir 1. https://ozguruckan.alternatifbilisim.org/kategori/makaleler/31720/anonymousorgut-degil-fikir-1.html
  87. Uçkan, Ö. (2012b, March 13). Dijital Aktivizm, Hacktivizm, Kripto-Anarşizm ve “Siber Savaş” 2. https://ozguruckan.alternatifbilisim.org/kategori/makaleler/ 317 21/dijital-ak tivizmhacktivizm-kripto-anarsizm-ve-siber-savas-2.html
  88. Van Aelst, P., & Walgrave, S. (2002). New media, new movements? The role of the internet in shaping the ‘anti‐globalization’ movement. Information, Communication & Society, 5(4), 465–493. https://doi.org/10.1080/13691180208538801
  89. Wallerstein, I. M. (2004). World-systems Analysis: An Introduction. Duke University Press.
  90. İnternetin tartışılan korsanları. RedHack kimdir? (2016, September 28). Cumhuriyet. https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/internetin-tartisilankorsanlari-redhack-kimdir-607603