KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yeni Medya / 2025 / Sayı: 19

Yeni Medyada “Sosyal Medya Bağımlılığı” Konulu İçeriklerin Okunabilirlik Düzeyleri: Türkçe İnternet Siteleri

Content Readability Levels in New Media About "Social Media Addiction": Websites in Turkish

Rufen Oral0000-0001-7400-3747
Sayfa
87–99
Yayın Tarihi
2025-12-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmaya dâhil edilen sitelerin ortalama hece sayısı 2,91±0,11 iken cümlede ortalama dört hece ve üstü kelime sayısı ortalaması 4,22±1,28 ortalama Ateşman okunabilirlik değeri 45,94±11,63 ve ortalama Bezirci-Yılmaz okunabilirlik değeri 13,20±4,00 olarak tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, disiplinler arası bir yaklaşımla Türkçe internet sitelerinde yer alan sosyal medya bağımlılığı (SMB) konusundaki bilgilendirme içeriklerinin okunabilirlik düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 1-10 Kasım 2024 tarihleri arasında arama motoru Google’da “sosyal medya bağımlılığı” sözcükleri ile tarama yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarama sonucu ortaya çıkan siteler arasından ticari, reklam, forum, magazin, slâyt, anket, yalnızca resim ya da video içeren, cümle sayısı 10’dan daha az olan siteler ve sosyal medya bağımlılığı ile ilgili yapılan akademik makaleler kapsam dışı bırakılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmaya dâhil edilen sitelerin ortalama hece sayısı 2,91±0,11 iken cümlede ortalama dört hece ve üstü kelime sayısı ortalaması 4,22±1,28 ortalama Ateşman okunabilirlik değeri 45,94±11,63 ve ortalama Bezirci-Yılmaz okunabilirlik değeri 13,20±4,00 olarak tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:sosyal medya bağımlılığı · yeni medya · internet

Özet

Bu çalışmada, disiplinler arası bir yaklaşımla Türkçe internet sitelerinde yer alan sosyal medya bağımlılığı (SMB) konusundaki bilgilendirme içeriklerinin okunabilirlik düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 1-10 Kasım 2024 tarihleri arasında arama motoru Google’da “sosyal medya bağımlılığı” sözcükleri ile tarama yapılmıştır. Tarama sonucu ortaya çıkan siteler arasından ticari, reklam, forum, magazin, slâyt, anket, yalnızca resim ya da video içeren, cümle sayısı 10’dan daha az olan siteler ve sosyal medya bağımlılığı ile ilgili yapılan akademik makaleler kapsam dışı bırakılmıştır. Bu çerçevede yapılan 50 sayfalık tarama sonucu kamu ve özel kurumların web sayfaları, kişisel ve uzman blogları gibi yeni medya ortamlarından 79 web sitesi incelemeye dahil edilmiştir. Bu sitelerdeki metinlerin Ateşman ve Bezirci-Yılmaz okunabilirlik değerlerine göre ortalama hece sayısı ve dört hece ve üstü kelime sayısı ortalamasına göre hesaplamaları yapılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 25,0 programı kullanılmıştır. Çalışmaya dâhil edilen sitelerin ortalama hece sayısı 2,91±0,11 iken cümlede ortalama dört hece ve üstü kelime sayısı ortalaması 4,22±1,28 ortalama Ateşman okunabilirlik değeri 45,94±11,63 ve ortalama Bezirci-Yılmaz okunabilirlik değeri 13,20±4,00 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak SMB konusundaki bilgilendirme içerikli sitelerdeki metinlerin okunabilirlik düzeyleri Ateşman’a göre “zor” düzeyde, Bezirci-Yılmaz’a göre ise “lisans” derecesinde bulunmuştur.

Abstract

This research aims to examine the informative content readability levels of Turkish websites about social media addiction using an interdisciplinary approach. Between November 1 and 10, 2024, the words "social media addiction" have been searched on the Google search engine. Among the websites that appeared in search results, commercial content, advertisements, forums, magazines, slideshows, surveys, websites that contain only images or videos, and sentences that have less than 10 words were not included in the study. Within this framework, 79 websites from new media, such as the web pages of public and private institutions or personal and expert blogs were included in the review as a result of a 50-page scan. The texts on these websites were calculated according to the average number of syllables and the average number of words with four syllables or more using the Ateşman and Bezirci-Yılmaz readability scores. The IBM SPSS 25,0 program was used for the data analysis. While the average number of syllables of the sites included in the study was 2.91±0.11, the average number of words with four syllables or more in the sentence was 4.22±1.28, the average Ateşman readability score was 45.94±11.63 and the average Bezirci-Yılmaz readability score was 13.20±4.00. In conclusion, the readability levels of the texts in the informative websites on social media addiction were found to be at the “difficult” level according to Ateşman and at the “undergraduate” level according to Bezirci-Yılmaz.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Oral, R. (2025). Yeni Medyada “Sosyal Medya Bağımlılığı” Konulu İçeriklerin Okunabilirlik Düzeyleri: Türkçe İnternet Siteleri. Yeni Medya, Sayı: 19, 87–99. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1650192

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Akdağ, Ç.T. (2009). Gazete tasarımında bilinmeyenler, Erciyes İletişim, 1(1), 28-40
  2. Akdere, E., Karpuz, S., Yılmaz, R., Yılmaz, H., & Solak, İ. (2024). Evaluation of readability and reliability of Turkish websites on low back pain. Aegean JMed Sci, (1),18-23. https://doi.org/10.33713/egetbd.1444781
  3. Alioshkin Cheneguin A., Salvat Salvat I., Romay Barrero H., & Torres Lacomba, M. (2020). How good is online information on fibromyalgia? An analysis of the quality and readability of websites on fibromyalgia in Spanish. BMJ Open 2020; 10:e037065.
  4. American Psychiatric Association. (2014). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayısal el kitabı (DSM-5). Beşinci Baskı, Ankara, Hekimler Yayın Birliği.
  5. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi, (58), 71-74.
  6. Balatsoukas, P., Kennedy, C. M., Buchan, I., Powell, J., & Ainsworth, J. (2015).The role of social network technologies in online health promotion: a narrative review of theoretical and empirical factors influencing intervention effectiveness. J Med Internet Res 17(6):e141.
  7. Balcı, Ş., Bal, E., & Sarıtaş, H. (2024a). Sosyal merak ile çevrim içi haber bağımlılığı arasındaki ilişkide gelişmeleri kaçırma korkusunun (FOMO) aracılık rolü: Üniversite gençliği araştırması. Etkileşim: Academic Journal of Uskudar University Faculty of Communication, 7(14), 12-45. https://doi.org/1 0.32739/etkilesim.2024.7.14.259
  8. Balcı, Ş., Akgül, T.S., & Astana, F.K. (2024b). Üniversite gençliğinin Tiktok kullanımı: Duygusal ve sosyal yalnızlık ile Tiktok bağımlılığı arasındaki ilişki. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi (45), 100-121. DOI: 10.17829/turcom.1373818
  9. Balcı, Ş. & Kaya, E. (2023). Yaşantısal kaçınma ile dijital bağımlılık ilişkisinde dijital araç kullanımının aracılık rolü. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (44), 1-22. https://doi.org/10.17829/turcom.1194744
  10. Bezirci, B. & Yılmaz, A. E. (2010). Metinlerin okunabilirliğinin ölçülmesi üzerine bir yazılım kütüphanesi ve Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 12(3), 49-62.
  11. Bourse, M. & Yücel, H. (2012). İletişim bilimlerinin serüveni. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  12. Çetinkaya, G. & Uzun, L. (2010). Türkçe Ders Kitaplarındaki Metinlerin Okunabilirlik Özellikleri. H. Ülper (ed.) Türkçe Ders Kitabı Çözümlemeleri içinde (1. baskı, s. 141- 153). Pegem Akademi.
  13. Çifci, H.K., Kozanhan, B., & Solak, İ. (2020). Madde bağımlılığı ile ilgili Türkçe internet sitelerinin okunabilirliğinin değerlendirilmesi. Bağımlılık Dergisi, 21 (1), 56-63.
  14. Çoban, A. (2014). Okunabilirlik kavramına yönelik bir derleme çalışması, Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, (9), 96- 111.
  15. Digital. (2024). Dijital 2024: 5 milyar sosyal medya kullanıcısı-we are social Türkiye. (Cited on 20.11.2024 from https://wearesocial.com/uk/blog/2024/01/digital-2024-5-billionsocial-media-users/).
  16. Dursun, F. (2018). İndirilebilir mobil uygulamaların okunurluk ve okunabilirlik açısından incelenmesi: Ulusal gazeteler örneği [Yayınlanmamış doktora tezi] İstanbul Üniversitesi.
  17. Eryılmaz, M., Solak, İ., Ay, E, & Kozanhan, B. (2022). Evaluation of Readability of Turkish Websites on Obesity and Bariatric Surgery. Clinical and Experimental Health Sciences, 12(1), 41-45.
  18. Eyüboğlu, E. (2023). Ebeveynler ve online sağlık bilgisi arama davranışı: Sağlık okuryazarlığı kapsamında bir inceleme. TRT Akademi, 8(19), 904-933.https://doi.org/10.37679/trta.1328286
  19. Felipe, L., Beukes, E.W., Fox, B.A., & Manchaiah, V. (2020). Quality and readability of English-language Internet information for vestibular disorders. J Vestib Res. 30(2):63-72.
  20. Goldbord, R. (2001). Readable writing by scientists and researchers. Journal of Environmental Health, Vol. 63, Issue 8, P.40-42.
  21. Grohol, J.M., Slimowicz, J., & Granda, R. (2014).The quality of mental health information is commonly searched for on the Internet. Cyberpsychol Behav Soc Netw. 17(4):216-21.
  22. Holden, C. (2001). Behavioral addictions: Do they exist? Science, 294 (5544), 980-982.
  23. Lyden, P. (2017). Using the national institutes of health stroke scale: a cautionary tale. Stroke, 48(2), 513-519.
  24. Kara, H. (2005). Bilgisayar/internet teknolojisi ve değişen gazetecilik, Sevda A, (der) İçinde. Yeni iletişim teknolojileri ve medya, İstanbul: İPS İletişim Vakfı Yayınları, 97-139.
  25. Kavun, M. & Maden, S. (2024). Türkiye'de okunabilirlik ile ilgili yayımlanmış makalelerin araştırma eğilimleri. Mediterranean Educational Research Journal/Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 18(48).
  26. Kirazlı, Y., Atamaz Çalış, F., El, Ö., Gökçe, K.Y., Peker, Ö., Sindel, D., & Öncel, S. (2020). Updated approach for the management of osteoporosis in Türkiye: a consensus report. Archives of Osteoporosis, 15(1), 137.
  27. Kuss, D. J. & Griffiths, M. D. (2011). Online social networking and addiction: A review of the psychological literature. International journal of environmental research and public health, 8(9), 3528-3552.
  28. Oral, R. & Çakır, V. (2023). Sosyal medya bağımlılığı ile obezite farkındalığı ilişkisi: Konya örneği, Ankara: Nobel Akademik Yayınları.
  29. Oral, R., & Erdoğan, M. (2023). Bağımlılığın yeni boyutu: "sosyal medya bağımlılığı" konulu lisansüstü tezlere yönelik bir inceleme. İletişimde Güncel Çalışmalar 1 İçinde (Ed.) Mihalis (Michael) Kuyucu & Hasan Çiftçi. İksad Yayın:3-27
  30. Paakkari L, & Okan, O. (2020). COVID-19: Health literacy is an underestimated problem. Lancet Public Health. 5(5):e249-e250.
  31. Schmitt, P.J., & Prestigiacomo, C.J. (2013). Readability of neurosurgery-related patient education materials provided by the American Association of Neurological Surgeons, the National Library of Medicine, and the National Institutes of Health. World Neurosurgery, 80(5), e33-e39.
  32. Solak, M. (2019). Kolorektal kanser hakkında bilgi içeren internet sitelerinin okunabilirliği. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 16(3), 509-513. https://doi.org/10.35440/hutfd.623920
  33. Solak, İ., Kozanhan, B., & Ay, E. (2021a). Readability of Turkish websites containing COVID-19 information. The Anatolian Journal of Family Medicine, 4(1), 57. https://doi 10.5505/anatoıjfm.2020.21939
  34. Solak, İ., Kozanhan, B., Poçanoğlu, A.A., Gürer, N., Ay, E., & Eryılmaz, M. (2021b). Evaluation of the readability of Turkish websites about smoking cessation. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 123-128. https://doi.org/10.51982/bagimli.829808
  35. Somerick, N.M. (2000). Practical strategies for avoiding problems in graphic communication. Public Relations
  36. Quarterly, 45(3), 32.
  37. Sönmez, V. (2003). Metinlerin eğitselliğini saptamada matematiksel bir yaklaşım (Sönmez Modeli). Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10, 24-39.
  38. Strack, F. & Deutsch, R. (2006). Reflective and impulsive determinants of consumer behavior. Journal of Consumer Psychology, 16(3), 205-216.
  39. Temur, T. (2003). Okunabilirlik Readability. Türklük Bilimi Araştırmaları, 13, 169-180.
  40. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). https://data.tuik.gov.tr/BulteniIndex?p—Ulusal-Egitim-IstatistikIeri-2023- 53444
  41. Ünübol, H. & Hızlı Sayar, G. (2019). TURBAHAR. Türkiye bağımlılık risk profili ve ruh sağlığı haritası proje sonuç raporu. Üsküdar Üniversitesi Yayınları -21.
  42. Yengin, D. (2019). Teknoloji bağımlılığı olarak dijital bağımlılık. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 9(2), 130-144.
  43. Yeşilay. (2024a). Bağımlılık nedir? https://www.yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/bagimlilik-nedir.
  44. Yeşilay.(2024b).Teknoloji bağımlılığı nedir? https://www.yesilay.org.tr/tr/bagimlilik/teknoloji-bagimliligi
  45. Yılmaz, R., Karpuz, S., Yılmaz, H., & Solak, İ. (2023). Osteoporoz ile ilgili Türkçe web sitelerinin bilgi içeriği, okunabilirlik, güvenilirlik ve kalitesinin değerlendirilmesi. Türk J Osteoporos, 29(2), 109-116. doi:10.4274/tod.galenos.2023.46872
  46. Yılmaz, R. & Karpuz, S. (2023). The quality and reliability of Turkish websites in Google containing information about amputation rehabilitation in the shadow of the earthquake disaster. Anadolu Klin. 28(3),266-75. https://doi.org/10.21673/anadoluklin.1282353
  47. Yılmaz, M. & Topaktaş, E. (2014). Tipografik özellikler açısından bilimsel dergi makalelerinin okunaklılık düzeyleri ile ilgili akademisyenlerin görüşleri. Electronic Journal of Social Sciences, 13(48).