Dergiler / sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 1

Sinemada Cinsiyetlendirilmiş Gotik: Ana Yurdu ve Anayurt Oteli Film Örnekleri

Gendered Gothic in Cinema: A Case Study of the Films Motherland and Motherland Hotel

Sayfa
36–68
Yayın Tarihi
2026-06-03
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Neticede her iki filmin de gotik bir mekanın etrafında şekillendiğinin ve karanlık bir görsel estetiğe sahip olduğunun gösterildiği çalışmada Ana Yurdu ’nun kadının patriyarkal toplumdaki tutsaklığına ve evsiz barksızlığına ışık tutması, dişil tekinsizlik diye adlandırılan duygunun kaynağı olan anneden bağımsızlaşamama korkusunu yansıtması ve deli kadın motifine yer vermesi itibarıyla kadın gotiği geleneğine; Anayurt Oteli ’nin ise erkek öznenin ödipal arzusunu ve cinsel saplantılarını konu edinmesi, kaygılı erkeklik olarak kavramsallaştırılan erkek öznelliğini yansıtması ve kadın karakterleri öteki olarak kodlaması itibarıyla erkek gotiği geleneğine dahil edilebileceği sonucuna varılmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ne belirli bir sanat dalıyla ne de belirli bir türle sınırlandırılabilen estetik bir tarz, bir üslup olarak tanımlanan gotik, yaygın görüşe göre cinsiyet politikaları açısından farklılaşan iki geleneğe ayrılır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kadın gotiği ile erkek gotiğinin bağımsız Türkiye sinemasındaki tezahürlerini örnek filmler üzerinden irdelemeyi amaçlayan bu çalışmada örneklem olarak seçilen Ana Yurdu ’nun (Senem Tüzen, 2015) kadın gotiği, Anayurt Oteli ’nin (Ömer Kavur, 1987) ise erkek gotiği geleneğine dahil edilip edilemeyeceği sorusuna cevap aranmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Neticede her iki filmin de gotik bir mekanın etrafında şekillendiğinin ve karanlık bir görsel estetiğe sahip olduğunun gösterildiği çalışmada Ana Yurdu ’nun kadının patriyarkal toplumdaki tutsaklığına ve evsiz barksızlığına ışık tutması, dişil tekinsizlik diye adlandırılan duygunun kaynağı olan anneden bağımsızlaşamama korkusunu yansıtması ve deli kadın motifine yer vermesi itibarıyla kadın gotiği geleneğine; Anayurt Oteli ’nin ise erkek öznenin ödipal arzusunu ve cinsel saplantılarını konu edinmesi, kaygılı erkeklik olarak kavramsallaştırılan erkek öznelliğini yansıtması ve kadın karakterleri öteki olarak kodlaması itibarıyla erkek gotiği geleneğine dahil edilebileceği sonucuna varılmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2015 Verileri
⚙️Değişkenler:Kadın Gotiği · Erkek Gotiği · Dişil Tekinsizlik

Özet

Ne belirli bir sanat dalıyla ne de belirli bir türle sınırlandırılabilen estetik bir tarz, bir üslup olarak tanımlanan gotik, yaygın görüşe göre cinsiyet politikaları açısından farklılaşan iki geleneğe ayrılır. Kadın gotiği, kadınların patriyarkal toplumda maruz kaldığı cinsel tahakkümün dile getirildiği gotik anlatıları içermekteyken erkek gotiği erkek öznenin kimlik arayışına ve kural tanımaz tutkularına odaklanır. Kadın gotiği ile erkek gotiğinin bağımsız Türkiye sinemasındaki tezahürlerini örnek filmler üzerinden irdelemeyi amaçlayan bu çalışmada örneklem olarak seçilen Ana Yurdu ’nun (Senem Tüzen, 2015) kadın gotiği, Anayurt Oteli ’nin (Ömer Kavur, 1987) ise erkek gotiği geleneğine dahil edilip edilemeyeceği sorusuna cevap aranmaktadır. Ana Yurdu ’nun kadın gotiğiyle, Anayurt Oteli ’nin ise erkek gotiğiyle paylaştığı ortaklıkların sorgulanması amacıyla filmler mekân, aydınlatma, temalar ve motifler olmak üzere üç kategori altında incelenmektedir. Bu inceleme, gotik çalışmaları literatürünün yanı sıra feminist kuram, erkeklik çalışmaları ve psikanalizden beslenen bir kuramsal perspektife dayanmaktır. Neticede her iki filmin de gotik bir mekanın etrafında şekillendiğinin ve karanlık bir görsel estetiğe sahip olduğunun gösterildiği çalışmada Ana Yurdu ’nun kadının patriyarkal toplumdaki tutsaklığına ve evsiz barksızlığına ışık tutması, dişil tekinsizlik diye adlandırılan duygunun kaynağı olan anneden bağımsızlaşamama korkusunu yansıtması ve deli kadın motifine yer vermesi itibarıyla kadın gotiği geleneğine; Anayurt Oteli ’nin ise erkek öznenin ödipal arzusunu ve cinsel saplantılarını konu edinmesi, kaygılı erkeklik olarak kavramsallaştırılan erkek öznelliğini yansıtması ve kadın karakterleri öteki olarak kodlaması itibarıyla erkek gotiği geleneğine dahil edilebileceği sonucuna varılmaktadır.

Abstract

Gothic, defined as an aesthetic style that can be limited to neither a specific art form nor a specific genre, can be divided into two different traditions on the basis of its gender politics. While female gothic expresses women’s oppression under patriarchy, male gothic focuses on the male subject’s transgressive passions and search for identity. This study explores the manifestations of gendered gothic in Turkish independent cinema through the lens of the films Motherland (Senem Tüzen, 2015) and Motherland Hotel (Ömer Kavur, 1987). It analyzes the two films using three categories: location, lighting, and themes and motifs. Drawing its theoretical perspective from feminist theory, masculinity studies, psychoanalysis, and gothic studies, this study shows that both films are centered on a gothic setting and have a dark visual aesthetic. It concludes that Motherland , which it places within the female gothic tradition, elucidates women’s imprisonment and dereliction under patriarchy, expresses fear of non-separation from the mother as the root cause of the feeling called female uncanny, and employs the motif of the madwoman. Meanwhile, Motherland Hotel , which it places within the male gothic tradition, focuses on the male subject’s Oedipal desire and sexual obsessions, reflects the kind of male subjectivity conceptualized as anxious masculinity, and presents female characters as the other.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Liktor, C. (2026). Sinemada Cinsiyetlendirilmiş Gotik: Ana Yurdu ve Anayurt Oteli Film Örnekleri. sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 1, 36–68. https://doi.org/10.32001/sinecine.1939566

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Acaroğlu, D. & Günerbüyük Ç. (2016, 15 Mayıs). Evladımızla aramıza iktidarı alıyoruz. Senem Tüzen’le söyleşi. Evrensel. https://www.evrensel.net/haber/280141/evladimizla-aramiza-iktidari-aliyoruz. (Erişim Tarihi: 20 Şubat 2026).
  2. Becker, S. (2012). Gothic forms of feminine fictions. Manchester UP.
  3. Besnault-Levita, A. (2018). Mirrors of the self and the tradition of the female gothic. Journal of the Short Story in English, 70, 23-40. https://journals.openedition.org/jsse/1983. (Erişim Tarihi: 5 Nisan 2026).
  4. Botting, F. (1999). Gothic. Routledge.
  5. Braun, V. & Clarke, V. 2014. Successful Qualitative Research. Sage.
  6. Breitenberg, M. (1996). Anxious masculinity in early modern England. Cambridge UP.
  7. Brinks, E. (2003). Gothic masculinity. Bucknell UP.
  8. Connell, R.W. (2005). Masculinities. Routledge.
  9. Connell, R.W. & Messerschmidt, J. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender and Society, 19(6), 829-859.
  10. Çiftçi, A. & Göl, B. (2016, Mayıs). Karanlığın içinde. Senem Tüzen’le söyleşi. Altyazı, 161, 33-37.
  11. DeLamotte, E. C. (1990). Perils of the night: A feminist study of nineteenth-century gothic. Oxford UP.
  12. Doane, M. A. (1987). The desire to desire. Indiana UP.
  13. Erten, F. D. (2013). Modernist Bir Gotik Uyarlama Olarak Anayurt Oteli. 14. Türkiye Film Araştırmalarında Yeni Yönelimler Konferansında Sunulan Bildirinin Özeti. Kadir Has Üniversitesi, İstanbul. http://www.tfayy.org/displays/2013_oezetler_display_tr.html
  14. Evans, D. (2006). An introductory dictionary of Lacanian psychoanalysis. Routledge.
  15. Freud, S. (2001). On the sexual theories of children. J. Strachey (Ed.), The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud Volume IX (s. 209-226). The Hogarth Press.
  16. Freud, S. (2019). Tekinsiz (Çev. L. Uslu). Yas ve melankoli (s. 27-61). Cem.
  17. Gilbert, S. & Gubar, S. (2000). The madwoman in the attic. Yale UP.
  18. Hand, R. & McRoy, J. (2020). Introduction. R. Hand & J. McRoy (Ed.), Gothic film (s. 1-10). Edinburgh UP.
  19. Hanson, H. (2007). Hollywood heroines. I.B. Tauris.
  20. Heiland, D. (2004). Gothic and gender. Blackwell.
  21. Horner, A. & Zlosnik, S. (2006). Female gothic. A. Powell & A. Smith (Ed.), Teaching the gothic (s. 107-120). Palgrave Macmillan.
  22. Horner, A. & Zlosnik, S. (2014). Gothic configurations of gender. J. Hogle (Ed.), The Cambridge companion to the modern gothic (s. 55-70). Cambridge UP.
  23. Horner, A. & Zlosnik, S. (2016). Introduction. A Horner & S. Zlosnik (Ed.), Women and the gothic (s. 1-11). Edinburgh UP.
  24. Irigaray, L. (1985). This sex which is not one. Cornell UP.
  25. Irigaray, L. (1993). Je, tu, nous: Toward a culture of difference. Routledge.
  26. Irigaray, L. (2000). Why different? A culture of two subjects: Interviews with Luce Irigaray. Semiotext(e).
  27. Kahane, C. (1985). The gothic mirror. S. N. Garner, C. Kahane & M. Sprengnether (Ed.), The (M)other Tongue (s. 334-351). Cornell UP
  28. Kamm, F. A. (2019). ’There’s a ghost in my house’: The female gothic and the supernatural in What Lies Beneath (2000). S. Holland, R. Shail & S. Gerrard (Ed.), Gender and contemporary horror in film (s. 133-149). Emerald Publishing.
  29. Kavka, M. (2002). The gothic on screen. J. Hogle (Ed.), The Cambridge companion to gothic fiction (s. 209-228). Cambridge UP.
  30. Kimmel, M. S. (2013). Homofobi olarak erkeklik: Toplumsal cinsiyet kimliğinin inşasında korku, utanç ve sessizlik (Çev. M. Bozok). Fe Dergi 5(2), 92-107. http://cins.ankara.edu.tr/10_12.html. (Erişim Tarihi: 20 Mart 2026).
  31. Kristeva, J. (2009). Kara güneş: Depresyon ve melankoli (Çev. N. Demiryontan). Bağlam.
  32. Lacan, J. (2001). Ecrits: A selection. Routledge.
  33. Leonardi, A. (2016). The function of gender in female and male gothic. GRIN Verlag.
  34. Liggins, E. (2020). The haunted house in women’s ghost stories. Palgrave Macmillan.
  35. Lloyd-Smith, A. (1996). Postmodernism/Gothicism. V. Sage & A. Lloyd-Smith (Ed.), Modern Gothic: A reader (s. 6-19). Manchester UP.
  36. Lloyd-Smith, A. (2005). American gothic fiction. Continuum.
  37. Mikos, L. (2014). Analysis of film. U. Flick (Ed.), Qualitative data analysis (s. 409-423). Sage.
  38. Milbank, A. (2009). Female gothic. M. Mulvey-Roberts (Ed.), The handbook of the gothic (s. 120-124). Palgrave Macmillan.
  39. Miles, R. (2002). Gothic writing 1750-1820. Manchester UP.
  40. Miles, R. (2009). Ann Radcliffe. M. Mulvey-Roberts (Ed.), The handbook of the gothic (s. 76-82). Palgrave Macmillan.
  41. Modleski, T. (2008). Loving with a vengeance: Mass produced fantasies for women. Routledge.
  42. Moers, E. (1976). Literary women. Doubleday&Company.
  43. Mulvey, L. (1997). Görsel haz ve anlatı sineması (Çev. N. Abisel). 25. Kare, 21, 38-46.
  44. Reyes, X. A. (2020). Gothic cinema. Routledge.
  45. Rich, A. (1995). Of woman born. W.W. Norton & Company.
  46. Sedgwick, E. K. (1990). Epistemology of the closet. University of California Press.
  47. Senem Tüzen röportajı. (2016, 10 Mayıs). Time Out. https://www.timeout.com/istanbul/tr/film/senem-tuezen-roeportaji. (Erişim Tarihi: 2 Mart 2026).
  48. Sözalan, Ö. (2011). Anayurt Oteli’nde geceleyen kadın. S. Irzık & J. Parla (Ed.), Kadınlar dile düşünce (s. 251-274). İletişim.
  49. Tracy, A. B. (2009). Gothic romance. M. Mulvey-Roberts (Ed.), The handbook of the gothic (s. 169-173). Palgrave Macmillan.
  50. Wallace, D. (2004). Uncanny stories: The ghost story as female gothic. Gothic Studies 6(1), 57-68. DOI: 10.7227/GS.6.1.6.
  51. Wallace, D. (2016). A woman’s place. A. Horner & S. Zlosnik (Ed.), Women and the gothic (s. 74-88). Edinburgh UP.
  52. Wallace, D. & Smith, A. (2009). Introduction: Defining the female gothic. D. Wallace & A. Smith (Ed.), The female gothic: New directions (s. 1-12). Palgrave Macmillan.
  53. Wieckowska, K. (2012). Masculinity in gothic fiction. K. Wieckowska (Ed.), Gothic: studies in history, identity and space (s. 107-117). Inter-Disciplinary Press. https://www.researchgate.net/publication/324546914_Masculinity_in_Gothic_fiction. (Erişim Tarihi: 5 Mart 2026).
  54. Williams, A. (1995). Art of darkness: A poetics of gothic. The University of Chicago Press