KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi (Internatıonal Anatolian Social Sciences Journal) / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 1

ENDÜSTRİ 5.0 VE DİJİTALLEŞEN TOPLUMLAR: YENİ BİR DEVRİMİN EŞİĞİNDE TÜRKİYE

INDUSTRY 5.0 AND DIGITALIZING SOCIETIES: TURKEY ON THE BRINK OF A NEW REVOLUTION

Ahmet Kasap(TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7231-2693
Sayfa
178–192
Yayın Tarihi
2025-03-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın bulguları, Endüstri 5.0’ın sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal refahı da artırabilecek bir fırsat sunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Endüstri 5.0, teknolojiyi insan merkezli bir yaklaşımla birleştirerek sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve toplumsal refah hedeflerini ön planda tutan yeni bir endüstriyel paradigma olarak dikkat çekmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Endüstri 5.0’ın temel özellikleri, teknolojik altyapısı ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler üzerindeki potansiyel etkileri incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın bulguları, Endüstri 5.0’ın sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal refahı da artırabilecek bir fırsat sunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Endüstri 5.0 · Dijital Dönüşüm · Yapay Zeka

Özet

Endüstri 5.0, teknolojiyi insan merkezli bir yaklaşımla birleştirerek sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve toplumsal refah hedeflerini ön planda tutan yeni bir endüstriyel paradigma olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Endüstri 5.0’ın temel özellikleri, teknolojik altyapısı ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler üzerindeki potansiyel etkileri incelenmiştir. Araştırma; yapay zekâ, nesnelerin interneti, dijital ikizler ve işbirliği robotları gibi teknolojilerin insan yaratıcılığı ve empatisiyle birleşerek üretim süreçlerini nasıl dönüştürebileceğini vurgulamaktadır. Bunun yanı sıra, dijital altyapının güçlendirilmesi, eğitim reformları, AR-GE yatırımları ve çevresel sürdürülebilirlik politikalarının bu dönüşüm sürecindeki kritik önemi tartışılmıştır. Çalışmanın bulguları, Endüstri 5.0’ın sadece ekonomik büyümeyi değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal refahı da artırabilecek bir fırsat sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Türkiye’nin Endüstri 5.0’a uyum sağlayabilmesi için kapsamlı bir stratejik planlama gerekliliği ortaya koyulmuş ve bu doğrultuda çeşitli politika önerileri sunulmuştur. Bu öneriler, ülkenin dijital dönüşüm sürecini hızlandırmak ve rekabet gücünü artırmak için bir yol haritası niteliğindedir.

Abstract

Industry 5.0 is a novel industrial paradigm that integrates technology with a human-centric approach, emphasizing sustainability, resilience, and social well-being. This study analyzes the fundamental characteristics, technological framework, and prospective effects of Industry 5.0 on developing nations, including Turkey. The study emphasizes how technology such as artificial intelligence, the Internet of Things, digital twins, and collaborative robots may revolutionize manufacturing processes by merging human creativity and empathy. The significance of improving digital infrastructure, implementing educational reforms, investing in research and development, and promoting environmental sustainability policies in this change process is addressed. The results indicate that Industry 5.0 has a prospect for both economic expansion and the enhancement of environmental sustainability and social welfare. The study underscores the imperative of thorough strategic planning for Turkey to transition to Industry 5.0 and offers several policy recommendations accordingly. These ideas function as a blueprint to expedite the nation's digital transition and improve its competitive advantage.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kasap, A. (2025). ENDÜSTRİ 5.0 VE DİJİTALLEŞEN TOPLUMLAR: YENİ BİR DEVRİMİN EŞİĞİNDE TÜRKİYE. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi (Internatıonal Anatolian Social Sciences Journal), Cilt: 9 Sayı: 1, 178–192. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1620668

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Akundi, A., Euresti, D., Luna, S., Ankobiah, W., Lopes, A., & Edinbarough, I. (2022). State of Industry 5.0—Analysis and Identification of Current Research Trends. Applied System Innovation, 5(1), 27. https://doi.org/10.3390/asi5010027
  2. Akyol, S., & Metin, U. (2021). Türkiye’de İmalat Sanayi İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Verimlilik Dergisi, 56(3), 35-47. https://doi.org/10.51551/verimlilik.614695
  3. Al Faruqi, U. (2019). Future Service in Industry 5.0. Jurnal Sistem Cerdas, 2(1), 67–79.
  4. Avşar, İ. İ. (2018). Endüstri 4.0 yorumu: Toplum 5.0. AL-FARABI 2nd International Congress on Social Sciences, Book of Full Texts, 510-513. Gaziantep, Turkey.
  5. Babkin, A. V., Fedorov, A. A., Liberman, I. V., & Klachek, P. M. (2021). Industry 5.0: Concept, formation and development. Russian Journal of Industrial Economics, 14(4), 375–395. https://doi.org/10.17073/2072-1633-2021-4-375
  6. Barata, J., & Kayser, I. (2023). Industry 5.0 – Past, Present, and Near Future. Procedia Computer Science, 219, 778–788. https://doi.org/10.1016/j.procs.2023.01.351
  7. Brynjolfsson, E., & McAfee, A. (2014). The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies. W.W. Norton & Company.
  8. Büyükgöze, S., & Dereli, E. (2020). Toplum 5.0 ve dijital sağlık. AL-FARABI 2nd International Congress on Social Sciences, Full Texts Book, 1-10. Gaziantep, Türkiye. https://www.researchgate.net/publication/339091615
  9. Canbay, P., & Demircioğlu, Z. (2021). Endüstri 5.0’a Doğru: Zeki Otonom Sistemlerde Etik ve Ahlaki Sorumluluklar. Bilişim Teknolojileri Online Dergisi, 12(45), 107-120. https://doi.org/10.5824/ajite.2021.02.006.x
  10. Coelho, P., Bessa, C., Landeck, J., & Silva, C. (2023). Industry 5.0: The arising of a concept. Procedia Computer Science, 217, 1137–1144. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.12.312
  11. De Giovanni, P. (2023). Sustainability of the metaverse: A transition to Industry 5.0. Sustainability, 15(7), 6079. https://doi.org/10.3390/su15076079
  12. DPT. (2023). FATİH Projesi raporu. T.C. Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları.
  13. Duman, M. C., & Akdemir, B. (2022). A study to determine the effects of industry 4.0 technology components on organizational performance. Technological Forecasting and Social Change, 167, 120615. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120615
  14. Ghobakhloo, M., Iranmanesh, M., Morales, M. E., Nilashi, M., & Amran, A. (2023). Actions and approaches for enabling Industry 5.0-driven sustainable manufacturing. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 30(3), 1473–1494. https://doi.org/10.1002/csr.2431
  15. Grabowska, S., Saniuk, S., & Gajdzik, B. (2022). Industry 5.0: Improving humanization and sustainability of Industry 4.0. Scientometrics, 127(8), 3117–3144. https://doi.org/10.1007/s11192-022-04370-1
  16. Gomathi, L., Mishra, A. K., & Tyagi, A. K. (2023). Industry 5.0 for Healthcare 5.0: Opportunities, Challenges and Future Research Possibilities. Proceedings of the 7th International Conference on Trends in Electronics and Informatics (ICOEI 2023), 204–213.
  17. Golovianko, M., Terziyan, V., Branytskyi, V., & Malyk, D. (2023). Industry 4.0 vs. Industry 5.0: Co-existence, transition, or a hybrid. Procedia Computer Science, 217, 102-113. https://doi.org/10.1016/j.procs.2022.12.206
  18. Huang, S., Wang, B., Li, X., Zheng, P., Mourtzis, D., & Wang, L. (2022). Industry 5.0 and Society 5.0—Comparison, complementation and co-evolution. Journal of Manufacturing Systems, 64, 424-428. https://doi.org/10.1016/j.jmsy.2022.07.010
  19. Kasinathan, P., Pugazhendhi, R., Elavarasan, R. M., Ramachandaramurthy, V. K., Ramanathan, V., Subramanian, S., Kumar, S., Nandhagopal, K., Raghavan, R. R. V., Rangasamy, S., Devendiran, R., & Alsharif, M. H. (2022). Realization of Sustainable Development Goals with Disruptive Technologies by Integrating Industry 5.0, Society 5.0, Smart Cities and Villages. Sustainability, 14(22), 15258. https://doi.org/10.3390/su142215258
  20. Leng, J., Sha, W., Wang, B., Zheng, P., Zhuang, C., Liu, Q., Wuest, T., Mourtzis, D., & Wang, L. (2022). Industry 5.0: Prospect and retrospect. Journal of Manufacturing Systems, 65, 279-295. https://doi.org/10.1016/j.jmsy.2022.09.017
  21. Maddikunta, P. K. R., Pham, Q.-V., Prabadevi, B., Deepa, N., Dev, K., Gadekallu, T. R., Ruby, R., & Liyanage, M. (2022). Industry 5.0: A survey on enabling technologies and potential applications. Journal of Industrial Information Integration, 26, 100257. https://doi.org/10.1016/j.jii.2021.100257
  22. Moor, J. (2009). Four kinds of ethical robots. Philosophy Now, 15.
  23. Mukherjee, A. A., Raj, A., & Aggarwal, S. (2023). Identification of barriers and their mitigation strategies for industry 5.0 implementation in emerging economies. International Journal of Production Economics, 257, 108770. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2023.108770
  24. Nahavandi, S. (2019). Industry 5.0—A human-centric solution. Sustainability, 11(16), 4371. https://doi.org/10.3390/su11164371
  25. Özden, A. T. (2022). 1.0’dan 5.0’a Dünya: Web, Pazarlama, Endüstri ve Toplum. Journal of Business in The Digital Age, 5(1), 29-44. https://doi.org/10.46238/jobda.1003371
  26. Pizoń, M., & Gola, A. (2023). Human–Machine Relationship—Perspective and Future Roadmap for Industry 5.0 Solutions. Machines, 11, 203. https://doi.org/10.3390/machines11020203
  27. Saraçel, N., & Aksoy, I. (2020). Toplum 5.0: Süper Akıllı Toplum. Social Sciences Research Journal, 9(2), 26-34.
  28. Tapscott, D. & Tapscott, A. (2016) Blockchain Revolution: How the Technology behind Bitcoin Is Changing Money, Business, and the World. Penguin, New York.
  29. Topsakal, Y., Yüzbaşıoğlu, N., Çelik, P., & Bahar, M. (2018). Turizm 4.0 - Turist 5.0: İnsan devriminin neden endüstri devrimlerinden bir numara önde olduğuna ilişkin bir bakış. Journal of Tourism Intelligence and Smartness, 1(2), 1-11.
  30. TÜİK. (2023). Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri İstatistikleri, 2023. Retrieved from https://data.tuik.gov.tr/.
  31. Xu, X., Lu, Y., Vogel-Heuser, B., & Wang, L. (2021). Industry 4.0 and Industry 5.0—Inception, conception and perception. Journal of Manufacturing Systems, 61, 530-535. https://doi.org/10.1016/j.jmsy.2021.10.006
  32. Zengin, Y., & Zengin, R. B. (2022). Endüstri 5.0 Döneminde Pazarlamaya Dair Genel Bir Bakış. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 111-138.