Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI Insightİnceleme sonucunda, romandaki halk bilimi unsurlarının Bitlis'in çok kültürlü toplumsal belleğini savaş, muhacirlik ve kimlik baskısı gibi tarihsel kırılmalar karşısında koruyan, kuşaklara aktaran ve yeniden üreten birer bellek taşıyıcısı olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada Mahsenem Yazal'ın Yüzünü Bana Dön adlı romanındaki halk bilimi unsurları incelenmiştir. Roman İstanbul, Bitlis ve Diyarbakır ekseninde geçmekle birlikte çalışma yalnızca Bitlis bölümüyle sınırlandırılmıştır. Sınırlandırmanın temel gerekçesi, romanın kültürel bellek ve çok etnikli birlikte yaşam örüntülerinin en yoğun biçimde Bitlis mekânında somutlaşmasıdır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve içerik analizi kullanılan çalışmada roman; halk dili ve ağız özellikleri, mekân ve aidiyet, kent kimliği, inanışlar ve inanç pratikleri, geçiş dönemleri, komşuluk kültürü ve imece, halk hekimliği, halk mutfağı, halk ekonomisi, kent ve köy yaşamı, halk takvimi ve mevsim döngüsü, toy eğlence ve müzik ile halkevleri köy enstitüleri ve cumhuriyet fikri olmak üzere on üç başlık altında ele alınmıştır. Halk bilimi unsurları salt tespit ve tasnif düzeyinde bırakılmamış; bu unsurların kimlik, kimlik baskısı, savaş, yoksulluk ve çok kültürlü birlikte yaşam gibi romanın baskın örüntüleriyle nasıl işlevsel bir bütün oluşturduğu da çözümlenmiştir. İnceleme sonucunda, romandaki halk bilimi unsurlarının Bitlis'in çok kültürlü toplumsal belleğini savaş, muhacirlik ve kimlik baskısı gibi tarihsel kırılmalar karşısında koruyan, kuşaklara aktaran ve yeniden üreten birer bellek taşıyıcısı olarak işlev gördüğü tespit edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, halk bilimi unsurlarının romanda yalnızca kültürel ayrıntılar olmadığını; kimlik, direniş ve birlikte yaşam örüntülerini kuran temel yapı taşları olduğunu ortaya koymuştur. Mahsenem Yazal ve Yüzünü Bana Dön romanı üzerine daha önce herhangi bir halk bilimi çalışması yapılmamış olması bu araştırmayı alan yazın açısından özgün bir konuma taşımaktadır.
Abstract
In this study, the folklore elements in Mahsenem Yazal's novel Yüzünü Bana Dön are examined. Although the novel is set along the axis of İstanbul, Bitlis, and Diyarbakır, the study is limited to the Bitlis section alone. The main reason for this limitation is that the novel's patterns of cultural memory and multi-ethnic coexistence are most densely embodied in the setting of Bitlis. Employing document analysis and content analysis, which are among the qualitative research methods, the study examines the novel under thirteen thematic headings: folk language and dialect features, space and belonging, urban identity, beliefs and religious practices, rites of passage, neighborhood culture and communal work (imece), folk medicine, folk cuisine, folk economy, urban and rural life, folk calendar and the cycle of seasons, feast-entertainment-music, and community centers, village institutes, and the republican ideal. The folklore elements are not left at the level of mere identification and classification; how these elements form a functional whole together with the novel's dominant patterns—such as identity, identity oppression, war, poverty, and multicultural coexistence—is also analyzed. The study finds that the folklore elements in the novel function as carriers of memory that preserve, transmit to future generations, and reproduce Bitlis's multicultural social memory in the face of historical ruptures such as war, migration, and identity oppression. In this respect, the study reveals that folklore elements are not merely cultural details in the novel, but rather fundamental building blocks that construct its patterns of identity, resistance, and coexistence. The fact that no prior folklore study has been conducted on Mahsenem Yazal and the novel Yüzünü Bana Dön places this research in an original position within the field.