Dergiler / Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Sayı: 59

COVID-19 Associated Anxiety, Grief, Anger, and Perceived Stress in Individuals with Multiple Sclerosis

Seda Dağlı(Amasya Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi)0000-0001-6786-045X
Ekin Öykü Baylam Yirmibeş(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI)0000-0003-3880-3522
Duygu Aydemir(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI)0000-0001-7623-8275
Neslişah Yıldırım(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI)0000-0002-8692-4284
Özge Türk(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI)0000-0002-8115-6394
Melike Doğan Ünlü(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, NÖROLOJİ ANABİLİM DALI)0000-0002-4424-044X
Serpil Demirci(SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, TIP FAKÜLTESİ)0000-0003-1561-1296
Sayfa
240–255
Yayın Tarihi
2023-08-23
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuçlarımız, pandemi sırasında MS'li kişilerde depresyon, anksiyete ve stresin yüksek olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:COVID-19 salgını toplumun tüm kesimlerini etkilemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada multipl skleroz (MS) olgularında, sağlık çalışanlarında ve genel toplum örneğinde pandemik durumlara bağlı kaygı, keder, öfke ve algılanan stres düzeyleri değerlendirilmiş ve MS'li bireylerin yaşadıkları stres sağlık çalışanları ve halk ile karşılaştırılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuçlarımız, pandemi sırasında MS'li kişilerde depresyon, anksiyete ve stresin yüksek olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:multipl skleroz · Covid-19 · psikolojik stres

Özet

COVID-19 salgını toplumun tüm kesimlerini etkilemiştir. Bu çalışmada multipl skleroz (MS) olgularında, sağlık çalışanlarında ve genel toplum örneğinde pandemik durumlara bağlı kaygı, keder, öfke ve algılanan stres düzeyleri değerlendirilmiş ve MS'li bireylerin yaşadıkları stres sağlık çalışanları ve halk ile karşılaştırılmıştır. Çalışma örneklemini 63 MS'li birey, 59 sağlık profesyoneli (HCP) ve 99 sağlıklı gönüllü (HV) oluşturdu. Tüm katılımcılara UCLA-Covid-19 tarama testi, Posttravmatik Stres Bozukluğu -belirti kontrol listesi, Hasta Sağlık Anketi-9, Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 Ölçeği, Olayların Etkisi Ölçeği, K-10 ölçeği ve Sürekli Öfke Ölçeği uygulanmıştır. Grupların sosyo-demografik özellikleri, MS grubunda kadınların ağırlıklı olması ve görece düşük eğitim düzeyi dışında hemen hemen aynıydı. Covid-19 nedeniyle hastane yatışı, test pozitifliği ve karantina oranları gruplar arasında farklılık göstermedi. Pandemi koşulları herkesi çaresiz ve umutsuz hissettirmiştir, ancak bu HCP grubunda çok daha belirgindi. COVID-19 ilişkili en önemli kaygı nedeni MS’li bireylerde hastalığa yakalanma, sağlık profesyonellerinde hastalığı aile üyelerine bulaştırma ve sağlıklı gönüllülerde kapanma nedeniyle iş ve gelir kaybı yaşamaktı. MS’li bireyler ve sağlık profesyonellerinin yaşadığı stres düzeyi sağlıklı gönüllülerdekinden anlamlı derecede yüksekti. Benzer şekilde, algılanan stres düzeyi MS ve HCP gruplarında aynı düzeyde fakat HV grubundan anlamlı derecede daha fazlaydı. MS’li bireyler sağlık profesyonelleri kadar kaygılı ve çökkündü. Buna karşın sağlıklı gönüllüler hem MSli bireylerden hem de sağlık profesyonellerinden daha fazla psikolojik sıkıntı yaşadıklarını ifade etmişlerdir. Sonuçlarımız, pandemi sırasında MS'li kişilerde depresyon, anksiyete ve stresin yüksek olduğunu göstermektedir.

Abstract

The COVID-19 pandemic has affected all segments of society. In this study, the level of anxiety, grief, anger and perceived stress related to pandemic conditions were evaluated in multiple sclerosis (MS) cases, healthcare professionals and lay public and, the stress experienced by individuals with MS was compared with health care professionals and lay public. Study sample were composed of 63 persons with MS, 59 healthcare professionals (HCP), and 99 healthy volunteers (HV). All participants were administered UCLA-Covid-19 screening test, Posttraumatic Stress Disorder - symptom checklist, Patient Health Questionnaire-9, Generalized Anxiety Disorder-7 Scale, Impact of Events Scale, K-10 scale and Trait Anger Scale. Socio-demographic features of the groups were almost same except for female preponderance and relatively low education in MS group. Hospitalization, test-positivity and quarantine rates due to COVID-19 did nor differ among groups. Pandemic conditions have made everyone feel helpless and hopeless, however, this was remarkably much more evident in HCPs. The most significant concern related with COVID-19 was contracting the disease for persons with MS, transporting the disease to their family members for HCP, and job/income loss due to lockdown for HVs. The stress level experienced by individuals with MS and health care professionals was significantly higher than that of healthy volunteers. In a similar way, the perceived stress level was the same in MS and HCP groups, but significantly higher than in the HV group. Persons with MS were as anxious and depressed as HCPs. Nevertheless, HVs stated that they experienced more psychological distress than both HCPs and persons with MS. Our results yield that depression, anxiety and stress were high among persons with MS during the pandemic.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yirmibeş, E. Ö. B., Aydemir, D., Yıldırım, N., Türk, Ö., Ünlü, M. D., Demirci, S. (2023). COVID-19 Associated Anxiety, Grief, Anger, and Perceived Stress in Individuals with Multiple Sclerosis. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 59, 240–255. https://doi.org/10.35237/sufesosbil.1295801

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. kaynakça eklenmeli