KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkiye Ormancılık Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 3

Demirkazık Yaban Hayatı Geliştirme Alanı'ndaki Yaban Keçisi (Capra aegagrus) popülasyon büyüklüğü

Population size of the Wild Goat (Capra aegagrus) in the Demirkazık Wildlife Development Area

Sevil Meziyet Yiğen(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6859-9115
Ebubekir Gündoğdu(BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2822-501X
Sayfa
374–383
Yayın Tarihi
2025-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Popülasyon büyüklüğü, 2019 yılı çiftleşme dönemi olan Aralık ayında yapılan envanter çalışması ile tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de yaban hayatı açısından zengin bir ülke olmasına rağmen yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Niğde, Demirkazık Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'ndaki Yaban Keçisi (Capra aegagrus Erxleben, 1777)’nin yayılışı ve popülasyon büyüklüğü ve yoğunluğunu tespit etmeyi amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Popülasyon büyüklüğü, 2019 yılı çiftleşme dönemi olan Aralık ayında yapılan envanter çalışması ile tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2019 · 1358 birey
⚙️Değişkenler:Popülasyon yoğunluğu · Envanter · Yaban keçisi

Özet

Türkiye’de yaban hayatı açısından zengin bir ülke olmasına rağmen yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışma, Niğde, Demirkazık Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'ndaki Yaban Keçisi (Capra aegagrus Erxleben, 1777)’nin yayılışı ve popülasyon büyüklüğü ve yoğunluğunu tespit etmeyi amaçlanmıştır. Literatür ve Doğa Koruma ve Milli Parklar İl Müdürlüğü çalışanlarından edinilen bilgilere göre yaban keçilerinin tespit edildiği veya bulunabileceği noktalara göre arazi çalışmaları planlanmıştır. Arazi çalışmaları Nisan 2019-Nisan 2020 tarihleri arasında aylık periyodik gözlemler şeklinde yapılmıştır. Popülasyon büyüklüğü, 2019 yılı çiftleşme dönemi olan Aralık ayında yapılan envanter çalışması ile tespit edilmiştir. Envanterde ‘Noktada Sayım Yöntemi’ kullanılmıştır. Envanter sonucunda 664 erkek, 398 dişi ve 296 yavru bireyi olmak üzere 1358 birey sayılmıştır. Popülasyon yoğunluğu 7,27/100 hektar, cinsiyet oranları ise erkek-dişi için 1:1,66 ve dişi-yavru için 1:0,34 olarak hesaplanmıştır. Yıl boyunca yapılan arazi çalışmalarında, yaban keçilerinin cinsiyet ve yaş gruplarına göre yaz ve kış olarak çalışmanın yapıldığı bölgede hangi alanları kullandıkları tespit edilmiştir. Popülasyon üzerindeki tehditlerin ve baskıların detaylıca araştırılması konularında bilimsel çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract

Despite being a country rich in wildlife, the number of studies conducted in Türkiye is limited. This study aims to determine the distribution, population size and density of wild goats (Capra aegagrus Erxleben, 1777) in the Demirkazık Wildlife Development Area in Niğde. Fieldwork was planned based on information obtained from literature and the Provincial Directorate of Nature Conservation and National Parks, taking into account locations where wild goats have been or are likely to be found. Fieldwork was conducted in the form of monthly periodic observations between April 2019 and April 2020. The population size was determined through a census study conducted in December 2019, during the mating season. The 'Point Count Method' was employed for this purpose. A total of 1,358 individuals were counted as a result of the census including 664 males, 398 females and 296 offspings. Population density was calculated at 7.27 individuals per 100 hectares, with sex ratios of 1.66:1 for males to females and 0.34:1 for females to offspings. During the year-long field studies, the areas used by the wild goats in the study area were identified according to sex and age group in summer and winter. Further scientific studies are needed to investigate the threats and pressures on the population in detail.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yiğen, S. M., Gündoğdu, E. (2025). Demirkazık Yaban Hayatı Geliştirme Alanı'ndaki Yaban Keçisi (Capra aegagrus) popülasyon büyüklüğü. Türkiye Ormancılık Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 3, 374–383. https://doi.org/10.18182/tjf.1686588

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Ahmad, S., Khan, T. U., Hacker, C., Yang, L., Nabi, G., Ullah, S., Wanghe, K., Shah, S., Chen, M., Saeed, S., & Luan, X. (2020). Critical assessment of Asiatic ibex (Capra ibex sibirica) for sustainable harvesting in northern areas of Pakistan. Global Ecology and Conservation, 22, e00907. https://doi.org/10.1016/j. gecco.2020.e00907.
  2. Başkaya, Ş., 2000. Çengel Boynuzlu Dağ Keçisi Rupicapra rupicapra L.’nin Doğu karadeniz dağlarındaki yayılışı, grup büyüklükleri ve habitat kullanımı. Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  3. Boitani, L., Sinibaldi., I., Corsi, F., De Biase., A., Germishuizen, I., Ravagli, M., Reggiani, G., Rondinini, C., Trapanese, P., 2008. Distribution of medium-tolarge-sized African mammals based on habitat suitability models. Biodiversity and Conservation, 17: 605–621 DOI: 10.1007/s10531-007-9285-0
  4. Climate-Data, 2020a. Republic of Türkiye, Climate-Data.org. Climate data for Çamardı, Niğde, Turkey. Available at: https://tr.climate-Data.org/asya/tuerkiye/nigde/camard%C4%B1-21324/ 22.02.2020 (Accessed: 2 February 2020).
  5. Climate-Data, 2020b. Republic of Türkiye, Climate-Data.org. Climate data for Çamardı, Niğde, Turkey. Available at: https://tr.climate-data.org/asya/tuerkiye/nigde/camard%C4%B1-21324/22.02.2020 (Accessed: 22 February 2020).
  6. Demirsoy, A., 1992. Yaşamın Temel Kuralları – Omurgalılar (Sürüngünler, Kuşlar ve Memeliler). Meteksan A.Ş., Ankara.
  7. DKMP, 2018. Niğde Çamardı Demirkazık Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Gelişme ve Yönetim Planı (II. Revizyon). T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü VII. Bölge Müdürlüğü-Niğde Şube Müdürlüğü, Niğde.
  8. DKMP, 2024. Niğde Çamardı Demirkazık Yaban Hayatı Geliştirme Sahası (YHGS) envanter sonuçları. Ankara.
  9. Ekinci, H., Suel, H., 2023. Yaban Keçisinin (Capra aegagrus, ERXLEBEN) popülasyon büyüklüğü ve yapısı: Göller Yöresi Örneği. Science and Technique in the 21st Century, 10(20): 40-46. Fontoura-Gonçalves, C., Portocarrero, É., Oliveira, A., Lozano, J., Rinaldi, L., Cringoli, G., Madeira de Carvalho, L., Santos, N., 2023. Challenges of copro-parasitological surveys in wild Iberian ibex (Capra pyrenaica) populations addressed through a combination of molecular and statistical tools. Ecology and Evolution, 13: e10172. https://doi.org/10.1002/ece3. 10172
  10. Gabriel, A., 1962. Niğde Tarihi. Niğde Türk Kültür Derneği Yayınları, Ankara.
  11. Genov, P., V., Georgiev, G., T., 2009. Persian Wild Goat ( Capra aegagrus Erxleben)—biology, ecology and possibilities for its re-introduction in Bulgaria. Biotechnology & Biotechnological Equipment 23/SE(Special Edition/On-line):341-342. DOİ: 10.1080/13102818.2009.10818434
  12. Gündoğdu, E., 2006. Isparta yöresinde Yaban Keçisi Capra aegagrus Erxleben 1777’nin populasyon ekolojisi. Doktora tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
  13. Herrero, J., García-Serrano, A., Prada, C., García-González, R., 2025. Population parameters of an expanding Iberian wild goat population in Southern Pyrenees, Spain. Journal of Mountain Science, 22(3): 838-845. https://doi.org/10.1007/s11629-024-9226-3
  14. Huş, S., 1963. Av Hayvanları Bilgisi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayını, İstanbul.
  15. Huş, S., 1974. Av Hayvanları ve Avcılık. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayını, İstanbul.
  16. IUCN, 2011. IUCN Tehlike altındaki türlerin kırmızı listesi. Sürüm 2024-1http://www.iucnredlist.org/. Erişim tarihi: 07 Ağustos 2024.
  17. IUCN, 2020. Capra aegagrus. IUCN tehdit altındaki türlerin kırmızı listesi. Sürüm 2025-1 https://www.iucnredlist.org/ species/3786/22145942 Erişim Tarihi: 12.06.2025.
  18. Kahya, E., 2022. Çamardı İlçesinin (Niğde) turizm kaynakları çerçevesinde cittaslow potansiyelinin değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi İletişim Fakültesi Akademik Dergisi, 1(1): 62-86.
  19. Kantarlı, M., 2019. Köyceğiz Yaban hayatı geliştirme sahası yaban keçisi (Capra aegagrus erxleben, 1777) popülasyonunun demografik parametrelerinin değerlendirilmesi ve sahanın taşıma kapasitesinin belirlenmesi. Doğanın Sesi, (3): 3-24.
  20. Kazanskaya, E. Y., Kuznetsova, M. V., Danilkin, A. A., 2006. Phylogenetic reconstructions in the genus Capra (Bovidae, Artiodactyla) based on the mitochondrial DNA analysis. Severtsov Institute of Ecology and Evolution, Russian Academy of Sciences, 43: 181–189.
  21. Khorozyan, I., Heurich, M., 2023. Patterns of predation by the Eurasian lynx (Lynx lynx) through out its range: ecological and conservation implications. Mammal Review, 53: 177-188.https://doi.org/10.1111/mam.12317
  22. Kottek, M., Grieser, J., Beck, C., Rudolf, B., Rubel, F., 2006. World map of the Köppen-Geiger climate classification updated. Meteorologische Zeitschrift, 15: 259–263.
  23. Mirmoayedi, A., Kordestani, S., 2022. Evaluation of habitat quality and determining the distribution of Wild goat (Capra aegagrus) in Roodbarak, Iran. Iranian Journal of Natural Resources, 75(3): 245–260.
  24. Nowak, R. M., 1991. Walker's Mammals of the World (5th ed., Vol. II). Baltimore: The Johns Hopkins University Press, USA.
  25. Oğurlu, İ., 2003. Yaban Hayatında Envanter. T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Av ve Yaban Hayatı Dairesi Başkanlığı Yayınları, Ankara.
  26. Özkazanç, N., K., 2018. Yaban hayatı gözleme ve izleme çalışmalarında foto kapan kullanım olanakları ve sorunları. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 20(3): 627-637.
  27. Palmegiani, I., Gazzola, A., & Apollonio, M. (2013). Wolf diet and its impact on the ungulates community in a new recolonized area of Western Alps: Gran Paradiso National Park. Folia Zoologica, 62(1), 59-66.
  28. Parrini, F., Cain, J. W., Krausman, P. R., 2009. Capra ibex (Artiodactyla: Bovidae). Mammalian Species, 830: 1–12. https://doi.org/10.1644/830.1
  29. Pérez, J. M., Sarasa, M., Moço, G., Granados, J. E., Crampe, J. P., Serrano, E., Alpizar-Jara, R., 2014. The effect of data analysis strategies in density estimation of mountain ungulates using distance sampling. Italian Journal of Zoology, 82(2): 262–270. https://doi.org/10.1080/11250003.2014.974695
  30. Rice, C. G., 2008. Seasonal altitudinal movements of Mountain Goats. Journal of Wildlife Management, 72(8):1706–1716. https://doi.org/10.2193/2007-584
  31. Saito, M., Momose, H., Inoue, S., Kurashima, O., Matsuda, H., 2014. Range-expanding wildlife: modelling the distribution of large mammals in Japan, with management implications. International Journal of Geographical Information Science. 30(1): 20–35.
  32. Savran, A., Dural, H., & Paksoy, M. Y. (2016). Aladağlar’ın Niğde Kesimi, Türkiye florası. Biological Diversity and Conservation, 9(3), 106-119.
  33. Schaller, G. B., 1977. Mountain monarchs: Wild sheep and goats of the Himalaya. University of Chicago Press, Chicago, USA.
  34. Shackleton, D. M. (Ed.), 1997. Wild sheep and goats and their relatives: Status survey and conservation action plan for Caprinae. IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, UK.
  35. Trisurat, Y., Bhumpakphan, N., Reed, D., H., Kanchanasaka, B., 2012. Using species distribution modeling to set management priorities for mammals in northern Thailand. Journal for Nature Conservation, 20(5):264–273.
  36. Takada, T., Kikkawa, Y., Yonekawa, H., Kawakami, S., Amano, T., 1997. Bezoar (Capra aegagrus) is a matriarchal candidate for ancestor of domestic goat (Capra hircus): Evidence from the mitochondrial DNA diversity. Biochemical Genetics, 35(4): 315–326.
  37. Turan, N., 1984. Türkiye’nin Yaban Hayvanları, Memeliler, Ankara
  38. Uçarlı, Y., Sağlam, B., 2013. Yaban hayatı çalışmalarında fotokapan kullanımı. Artvin Çoruh Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, 14 (2): 321-331
  39. Ullah, N., Basheer, I., Minghai, Z. Rajpar, M., N., Rehan, M., Khan, M.T., 2024. Spatiotemporal distribution and population trends of Sindh ibex (Capra aegagrus blythii) in Balochistan during 2019–2022. European Journal of Wildlife Research, 70(2):36.
  40. Ünal, Y., 2003. Isparta Havalisinde Yaban Keçisi Capra aegagrus Erxl. popülasyonu üzerine gözlemler. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Isparta.
  41. Ünal, Y., Oğurlu, İ., 2022. Population status of wild goat (Capra aegagrus Erxl. 1777) in the Yazılıkaya state reserve in Isparta: Isparta Yazılıkaya Devlet Avlağında yaban keçisi (Capra aegagrus Erxl. 1777)’nin popülasyon durumu. Journal of Protected Areas Research, 1(1): 24–33.
  42. Valdez, R., 1982. The wild sheep and goats of the world. Wild Sheep and Goat International, Mesilla, New Mexico, USA.
  43. YHGS, 2025. Republic of Türkiye, Ministry of Agriculture and Forestry, General Directorate of Nature Conservation and National Parks (2025). Wildlife Development Areas. Available at: https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP/Menu/32/Yaban-Hayati-Gelistirme-Sahalari (Accessed: 13 June 2025).
  44. Yıldırım, E., 2023. Determination of natural distribution areas and population densities of Capra aegagrus Erxleben, 1777 (Mammalia: Artiodactyla) in Batman province. Master's thesis, Department of Biology, Batman.
  45. Yılmaz, R., Kocabaş, F., Demirbaş, Y., 2023. Yaban Keçisinin (Capra aegagrus) popülasyon büyüklüğü ve yapısı: Göller yöresi örneği. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 10(1): 105–114.
  46. Villaret, J.C., Bon, R., 1995. Social and spatial segregation in Alpine Ibex (Capra ibex) in Bargy, French Alps. Ethology, 101: 291-300. https://doi.org/10.1111/j.1439-0310.1995.tb00366.x
  47. Weinberg, P., Jdeidi, T., Masseti, M., Nader, I., de Smet, K., Cuzin, F., 2010. Capra aegagrus (Mediterranean assessment). The IUCN Red List of Threatened Species 2010: e.T3786A10076391. Available at: https://www.iucnredlist.org/ species/3786/10076391 (Accessed: 19 June 2025).
  48. Weinberg, P., Ambarli, H., 2020. Capra aegagrus. The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T3786A22145942. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T3786 A22145942.en. Accessed: 19.06.2025.
  49. Zenbilci, M., Özdemir, S., Çıvğa, A., Ünal, Y., Oğurlu, İ., 2024. Habitat suitability modeling of wild goat (Capra aegagrus Erxleben, 1777) in different periods. Šumarski list, 148(5-6): 273-284.