Dergiler / Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi / 2026 / Sayı: 15

Heidegerci Çevre Felsefesi

Haluk Aşar(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ)0000-0002-0073-3250
Sayfa
23–34
Yayın Tarihi
2021-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda Heidegger’in ontolojik doğa anlayışı çevre felsefesi düşünürleri için yeni bir temel olarak düşünülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde en temel problemler çevre sorunları üzerinedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu felsefi görüşler geleneksel, yani insan merkezci düşünce biçimini eleştirerek diğer canlıların da değerli bir varlık olduğunu ortaya koymaya çalışmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda Heidegger’in ontolojik doğa anlayışı çevre felsefesi düşünürleri için yeni bir temel olarak düşünülmüştür.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Heidegger · Ontoloji · İnsan merkezcilik

Özet

Günümüzde en temel problemler çevre sorunları üzerinedir. Nitekim dünyamız olarak sahiplendiğimiz mekanı yok etmek üzere olduğumuz gerçeğiyle yüzleşmiş bulunmaktayız. Bu yüzleşme sonucunda çevreyi ve diğer canlıları korumaya yönelik felsefi görüşler ortaya çıkmıştır. Bu felsefi görüşler geleneksel, yani insan merkezci düşünce biçimini eleştirerek diğer canlıların da değerli bir varlık olduğunu ortaya koymaya çalışmışlardır. Bugüne kadar araçsal değeri açısından değerlendirilen diğer canlılar çevre felsefesiyle birlikte tıpkı insan gibi özsel değer açısından değerlendirilmişlerdir. Ancak diğer canlılara atfedilen bu değerin insan merkezci dilden kurtulamadığı anlaşılmaktadır. Heidegger’in ontolojik doğa anlayışı ise çevre felsefesi için insan merkezci anlayışa alternatif yeni bir yorumlama ve söylem biçimi oluşturmaktadır. Heidegger felsefesinde değer kavramı modern öznenin bir uzantısı olarak var sayılarak bir tarafa bırakılmış, daha ziyade varlıklar ne ise o olarak görülmeye çalışılmıştır. Bu yeni yorumun olanağı Dasein’ın otantik Dasein olabilmesiyle ortaya çıkmaktadır. Otantik Dasein ise bu dünyada varlığın çobanı olarak iskan eder. Bu bakımdan Dasein varolanları ve yeryüzünü esirgeyerek iskan eder. Çünkü otantik olabilen Dasein’ın en büyük özelliği esirgeyici olmasıdır. Ancak bu esirgeme bir şeyi koruma değil, o şeyin ne ise o olarak ortaya çıkmasına izin vermedir. Bu bağlamda Heidegger’in ontolojik doğa anlayışı çevre felsefesi düşünürleri için yeni bir temel olarak düşünülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aşar, H. (2021). Heidegerci Çevre Felsefesi. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, Sayı: 15, 23–34. https://ajindex.com/articles/1331543

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Boddice, Rob (2011), Anthropocentrism: Humans, Animals, Environments, Ed. Rob Boddice, BRILL, Boston.
  2. Callicott, J. Baird (1984), Non-Anthropocentric Value Theory and Environmental Ethics, American Philosophical Quarterly, Vol. 21, No. 4, pp. 299-309.
  3. Derrida, Jacques (Winter 2002), The Animal That Therefore I Am (More to Follow), (Trans: David Wills), Critical Inquiry, Vol. 28, No. 2, The University of Chicago Press, Chicago, pp. 369-418.
  4. Glazebrook, Trish (2013), “Heidegger ve Environmental Philosophy” in The Bloomsbury Companion to Heidegger, Ed. Francois Raffoul and Eric S. Nelson, Bloomsbury Academic. pp. 433-440.
  5. Hiedegger, Martin (2013), Hümanizm Üzerine, (Çev: Yusuf Örnek), Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, Ankara.
  6. Heidegger, Martin (1998), Tekniğe İlişkin Soruşturma, (Çev. Doğan Özlem), Paradigma, İstanbul.
  7. Heidegger, Martin (2012), Olmaya Bırakılmışlık, (Çev. Mesut Keskin), (Ed. Abdullah Keskin), Avesta Basın Yayın, İstanbul.
  8. Heidegger, Martin (2008), Düşüncenin Çağırdığı, (Çev. Ahmet Aydoğan), Say Yayınları, İstanbul.
  9. Heidegger, Martin (2008a), Varlık ve Zaman, (Çev: Kaan H. Ökten), Agora Kitaplığı, İstanbul.
  10. Heidegger, Martin (1997), Özdeşlik ve Ayrım, (Çev: Necati Aça), Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara.
  11. Minteer, Ben A. (2009), “Anthropocentrism” Encyclopedia of Environmental Ethics and Philosophy, Ed. Callicott, J. Baird; Frodeman, Robert, GALE, New York.
  12. Pluhar, E. (2012), “Animal Rights” Encyclopedia of Applied Ethics, Ed. Ruth Chadwick, Callahan and Singer, Academic Press, Massachussetts, pp. 136-144.
  13. Routley, Richard (1973), “Is There a Need for a New, an Environmental, Ethics? Proceedings of the XVth World Congress of Philosopohy 17th to 22nd September, Sofia Press, Varna, pp. 205-210.
  14. Steiner, Gary (2005), Anthropocentrism and Its Discontents, Universiy of Pittsburgh Press, Pittsburgh.
  15. Taylor, Paul W. (2011), Respect for Nature: A Theory of Enviromental Ethics, Princeton University Press, New Jersey.
  16. Zimmerman Michael E. (2019), “How Pertinent Is Heidegger’s Thinking for Deep Ecology?” in Heidegger on Technology, (Ed: Aaron James Wendland, Christopher Merwin and Christos Hadjioannou), Routledge, New York, pp. 209-226.
  17. Zimmerman, Michael E. (Fall, 1993), “Rethinking the Heidegger-Deep Ecology Relationship", Environmental Ethics, XV, 3, pp. 193-224.
  18. Zimmerman, Michael E. (1994), Contesting Earth's Future: Radical Ecology and Postmodernity, University of California Press, London.
  19. Zimmerman, Michael E. (2003), “Heidegger’s Phenomenology and Contemporary Environmentalism” in Eco-Phenomenology: Back to the Earth Itself, (Ed. Charles S. Brown and Ted Toadvine), State University of New York Press, Albany, pp. 73-103.