Dergiler / Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi / 2026 / Sayı: 17

Kerry ile Polemiği Bağlamında Frege’nin “Nitelik-Özellik” Ayrımının “Kavram-Nesne” Ayrımı Üzerinden Değerlendirilmesi

The Evaluation of Frege’s “Concept-Object” Distinction Through “Quality-Qualification” Distinction in the Context of his Polemic with Kerry

Diler Ezgi Tarhan(İstanbul Gelişim Üniversitesi)0000-0003-3208-9962
Sayfa
121–129
Yayın Tarihi
2022-06-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İşte bu makaleyle yapılmak istenen de Frege’nin bu eleştirilere verdiği yanıtları, özellikle Kavram ve Nesne Üzerine başlıklı makalesinden hareketle serimlemek ve “nitelik-özellik” ayrımını, “kavram-nesne” ayrımı üzerinden açık kılmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sembolik mantığın ve analitik felsefenin kurucusu olan Gottlob Frege’nin felsefesinde “kavram–nesne” ayrımı, kavramlar arası bir sınıflandırma üzerinden “fonksiyon–argüman” ayrımına uzanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sözkonusu ayrım, “kavram–kaplam” ilişkisi üzerinden “nitelik – özellik” ayrımının yapılmasını gerektirmiş ve bu ayrım sayesinde kavramların kendi aralarında da ayrı bir sınıflandırma yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İşte bu makaleyle yapılmak istenen de Frege’nin bu eleştirilere verdiği yanıtları, özellikle Kavram ve Nesne Üzerine başlıklı makalesinden hareketle serimlemek ve “nitelik-özellik” ayrımını, “kavram-nesne” ayrımı üzerinden açık kılmaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Gottlob Frege · Kavram · Nesne

Özet

Sembolik mantığın ve analitik felsefenin kurucusu olan Gottlob Frege’nin felsefesinde “kavram–nesne” ayrımı, kavramlar arası bir sınıflandırma üzerinden “fonksiyon–argüman” ayrımına uzanmaktadır. Sözkonusu ayrım, “kavram–kaplam” ilişkisi üzerinden “nitelik – özellik” ayrımının yapılmasını gerektirmiş ve bu ayrım sayesinde kavramların kendi aralarında da ayrı bir sınıflandırma yapılmıştır. Öyle ki kaplamı nesnelerden oluşan “birinci düzey kavramlar”, nesnelerin bir özelliğine (Eigenschaft) yüklemlenirken; kaplamı kavramlardan oluşan “ikinci düzey kavramlar” ise kavramların bir niteliğine (Merkmal) yüklemlenmektedir. Dolayısıyla birinci düzey kavramların altına nesneler düşmekte; ikinci düzey kavramlar ise birinci düzey kavramları içermektedir. İşte tüm bu Fregeci ayrımların, kavram ile nesne arasında belirgin bir ayrım yapılamamış olması nedeniyle bir anlam karmaşasına yol açtığı ve zaten kavram ile nesne arasında böylesine bir ayrımın da gereksiz olduğu kabülünden hareketle Kerry, Frege’nin Aritmetiğin Temelleri adlı eserindeki birçok düşüncesini eleştirmektedir. İşte bu makaleyle yapılmak istenen de Frege’nin bu eleştirilere verdiği yanıtları, özellikle Kavram ve Nesne Üzerine başlıklı makalesinden hareketle serimlemek ve “nitelik-özellik” ayrımını, “kavram-nesne” ayrımı üzerinden açık kılmaktır.

Abstract

In the philosophy of Gottlob Frege, who is the founder of symbolic logic and analytical philosophy, the "concept-object" distinction extends to the "function-argument" distinction through a classification between concepts. The said distinction necessitated making a distinction between "quality and qualification" over the "concept-extent" relationship, and thanks to this distinction, a separate classification was made among the concepts. So much so that while "first level concepts" which their concepts consists of objects, are predicated on a qualification of objects; “second level concepts” which their extent consists of concepts,” are predicated on a quality of the concepts. Therefore, objects fall under first-level concepts; and as to second-level concepts include first-level concepts. Kerry criticizes many of Frege's ideas in The Foundations of Arithmetic considering that all these Fregean distinctions lead to a conceptual confusion due to the inability to make a clear distinction between the concept and the object, and since it is accepted that such a distinction between concept and object is unnecessary. What is wanted to be done with this article is to present the answers given to these criticisms, especially the ones which based on Frege's article titled On Concept and Object, and to make "quality-qualification" distinction clear, with reference to the "concept-object" distinction.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tarhan, D. E. (2022). Kerry ile Polemiği Bağlamında Frege’nin “Nitelik-Özellik” Ayrımının “Kavram-Nesne” Ayrımı Üzerinden Değerlendirilmesi. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, Sayı: 17, 121–129. https://doi.org/10.55256/temasa.1069574

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Frege, Gottlob. “Ausführungen Über Sinn und Bedeutung (1892-1895)” in Schriften zur Logik und Sprachphilosophie, Editör: Gabriel Gottfried, 25-34. Hamburg: Felix Meiner Verlag, 1971.
  2. Frege, Gottlob. “Funktion und Begriff” in Funktion, Begriff, Bedeutung. Fünf logische Studien, Editör: Günther Patzig, 1-22. Göttingen: Vandenhoek & Ruprecht, 2008.
  3. Frege, Gottlob. “Über Begriff und Gegenstand” in Vierteljahrsschrift für wissenschaftliche Philosophie-10, Editör: Richard Heinrich Ludwig Avenarius, 192-205. Leipzig: O.R. Reisland-Verlag, 1892.
  4. Frege, Gottlob. “Über Sinn und Bedeutung” in Zeitschrift für Philosophie und Philosophische Kritik, Neue Folge, Band 100/1, 25-50. Leipzig: Pfeffer Verlag, 1892.
  5. Frege, Gottlob. Aritmetiğin Temelleri Sayı Kavramı Üzerine Mantıksal–Matematiksel Bir İnceleme. Çeviren: H. Bülent Gözkan, İstanbul: YKY Yayınları, 2007.
  6. Kerry, Benno. “Über Anschauung und ihre psychische Verarbeitung” in Vierteljahrsschrift für wissenschaftliche Philosophie-10, Editör: Richard Heinrich Ludwig Avenarius, 419-467. Leipzig: O.R. Reisland-Verlag, 1886.
  7. Kerry, Benno. “Über Anschauung und ihre psychische Verarbeitung” in Vierteljahrsschrift für wissenschaftliche Philosophie-12, Editör: Richard Heinrich Ludwig Avenarius, 249-307. Leipzig: O.R. Reisland-Verlag, 1888.