Dergiler / Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi / 2026 / Sayı: 23

Şiirin Transandantal Koşulları: Şiirde Biçim ve Yapılanmaya Dair Bir Soruşturma

Transcendental Conditions of Poetry: An Inquiry into Form in Poetry

Habip Türker(Gaziantep Üniversitesi)0000-0001-8316-5852
Sayfa
263–277
Yayın Tarihi
2025-06-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yüzden ifade ediciliğin sabit bir şema ya da kalıp değil, dinamik bir form veya yapılanma olduğunu şiirsel yapılanmanın somut analiziyle ortaya koymaya çalıştık.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale şiirde biçim meselesini şiirin transandantal koşullarına ilişkin bir analizle ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca bir şiirin değerinin bu ifade ediciliğin yapılanışındaki yenilik, özgünlük, yeni anlam ilgileri, kurulan şiir diline ilişkin yeni yaşantı (öznel tecrübe) olanakları gibi sayısız bireysel hususiyetler olduğunu iddia ettik.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yüzden ifade ediciliğin sabit bir şema ya da kalıp değil, dinamik bir form veya yapılanma olduğunu şiirsel yapılanmanın somut analiziyle ortaya koymaya çalıştık.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şiirsel Biçim · Şiirsel Yapılanma · Biçim-İçerik Birliği

Özet

Bu makale şiirde biçim meselesini şiirin transandantal koşullarına ilişkin bir analizle ele almaktadır. Biçim içerikten ayrılabilen harici bir unsur değil; şiirin hem estetik hem de anlam yapısını kuran kurucu öğedir. Şiirde biçim ses estetiğinden duygulanıma, imgesel görüden kategorik görüye kadar çok yönlü bir deneyim süreciyle yapılanır. Şiir sadece anlam taşımaz, anlamın oluşumuna sahne olan bir yapı olarak var olur. İfade edicilik adını verdiğimiz biçimin şiirdeki eşgüdümlü dinamik bir yapılanma olduğunu ve bunun şiiri şiir yapan biçim olduğunu şiirin transandantal koşullarını analiz ederek göstermeye çalıştık. Ayrıca bir şiirin değerinin bu ifade ediciliğin yapılanışındaki yenilik, özgünlük, yeni anlam ilgileri, kurulan şiir diline ilişkin yeni yaşantı (öznel tecrübe) olanakları gibi sayısız bireysel hususiyetler olduğunu iddia ettik. İfade edici form tüm tali formların zeminidir, yani şiiri değerli kılan bireysel hususiyetler ifade edici formun şekillenmesinde ortaya çıkar ve bu formlar hem onun teorik zemininde hem onun pratik işleyişinde vücut bulur. Bu yüzden ifade ediciliğin sabit bir şema ya da kalıp değil, dinamik bir form veya yapılanma olduğunu şiirsel yapılanmanın somut analiziyle ortaya koymaya çalıştık.

Abstract

This article examines the question of form in poetry through an analysis of its transcendental conditions. Form is not an external element separable from content; it is the constitutive component that constructs both the aesthetic and semantic structure of poetry. Form in poetry is constituted through a multifaceted experiential process that ranges from sound aesthetics to affectivity, from imaginative intuition to categorical intuition, and from signification to intentional meaning. Form is a heterogeneous configuration. I argued that what I call expressive form is a coordinated and dynamic structuring that constitutes the very form that makes poetry poetic. The value of a poem lies in the individual qualities that cannot be exhaustively listed—such as novelty and originality in the constitution of expressivity, new relational meanings, and new experiential (subjective) possibilities enabled by the poetic language it establishes. I further claimed that the expressive form underlies all secondary forms; in other words, the individual features that render a poem valuable emerge through the shaping of the expressive form. These secondary forms manifest both in the theoretical ground and in the practical operation of expressivity. Therefore, expressive form is not a fixed schema or pattern but a dynamic structure in and through which the poetic experience takes shape.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Türker, H. (2025). Şiirin Transandantal Koşulları: Şiirde Biçim ve Yapılanmaya Dair Bir Soruşturma. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, Sayı: 23, 263–277. https://doi.org/10.55256/temasa.1694939

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Bradley, A. C. Poetry for Poetry’s Sake. Erişim 4 Mayıs 2020. http://www.gutenberg.org/files/24308/24308-h/24308-h.htm
  2. Husserl, Edmund. Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Erstes Buch: Allgemeine Einführung in die reine Phänomenologie (Hua III/1). Den Haag: Martinus Nijhoff, 1976.
  3. Husserl, Edmund. Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Zweites Buch: Phänomenologische Untersuchungen zur Konstitution (Hua IV). Den Haag: Martinus Nijhoff, 1952.
  4. Husserl, Edmund. Logische Untersuchungen. Zweiter Band, Erster Teil. Halle: Max Niemeyer, 1913.
  5. Husserl, Edmund. Zur Phänomenologie des inneren Zeitbewusstseins (1893–1917) (Hua X). Den Haag: Martinus Nijhoff, 1969.
  6. Lamarque, Peter. “Semantic Finegrainedness and Poetic Value” in The Philosophy of Poetry, Editör: Jon Gibson, 73-90. Oxford: Oxford University Press, 2015.
  7. Prinz, Jesse ve Eric Mandelbaum. “Poetic Opacity: How to Paint Things with Words” in The Philosophy of Poetry, Editör: Jon Gibson, 91-111. Oxford: Oxford University Press, 2015.
  8. Türk Dil Kurumu. “Cisim” Güncel Türkçe Sözlük içinde, Erişim 4 Mayıs 2025. https://sozluk.gov.tr