Gutenberg matbaasından sonraki elli yıllık süreçte Avrupa’nın önemli finans ve ticaret kentlerinde matbaacılık yaygınlaşırken eş zamanlı olarak 1490’ların ilk yıllarında İspanya’dan Osmanlı’ya sığınan Yahudiler ilk matbaayı kurmuş, sonrasında yaklaşık yüz elli yıllık zaman diliminde ise Ermeni ve Rum matbaaları onu takip etmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de yayıncılığın başlangıcı Osmanlı Dönemi’ne dayanır ve matbaacılık hareketi milat olarak kabul edilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı’da matbaacılık hareketinin iki farklı seyri olduğu ve bunlardan ilkinin Hilmi Ziya Ülken’e göre azınlıklar yani gayrimüslim tebaa tarafından başlatıldığı ifade edilir.
💡
Sonuç & Katkı:Gutenberg matbaasından sonraki elli yıllık süreçte Avrupa’nın önemli finans ve ticaret kentlerinde matbaacılık yaygınlaşırken eş zamanlı olarak 1490’ların ilk yıllarında İspanya’dan Osmanlı’ya sığınan Yahudiler ilk matbaayı kurmuş, sonrasında yaklaşık yüz elli yıllık zaman diliminde ise Ermeni ve Rum matbaaları onu takip etmiştir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Matbuat Hareketi · Radyo ve Televizyon Yayıncılığı · İnternet Yayıncılığı
Özet
Türkiye’de yayıncılığın başlangıcı Osmanlı Dönemi’ne dayanır ve matbaacılık hareketi milat olarak kabul edilir. Osmanlı’da matbaacılık hareketinin iki farklı seyri olduğu ve bunlardan ilkinin Hilmi Ziya Ülken’e göre azınlıklar yani gayrimüslim tebaa tarafından başlatıldığı ifade edilir. Gutenberg matbaasından sonraki elli yıllık süreçte Avrupa’nın önemli finans ve ticaret kentlerinde matbaacılık yaygınlaşırken eş zamanlı olarak 1490’ların ilk yıllarında İspanya’dan Osmanlı’ya sığınan Yahudiler ilk matbaayı kurmuş, sonrasında yaklaşık yüz elli yıllık zaman diliminde ise Ermeni ve Rum matbaaları onu takip etmiştir.
Taşcıoğlu, R. (2024). Türkiye’de Yayıncılığın Tarihsel Gelişimi: Matbuattan Medyaya, Devlet Tekelinden Özel Yayıncılığa Kısa Bir Bakış. TRT Akademi, Cilt: 9 Sayı: 21, 544–553. https://doi.org/10.37679/trta.1493605
Baysal, J. (2010). Osmanlı Türklerinin Bastıkları Kitaplar: 1729-1875. İstanbul: Hyperlink.
Kejanlıoğlu, D. B. (1998). Türkiye’de Yayıncılık Politikası: Ekonomik ve Siyasal Boyutlarıyla Türkiye’de Radyo Televizyon Yayıncılığı. (Doktora Tezi). Ankara: Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Kocabaşoğlu, U. (2010). Şirket Telsizinden Devlet Radyosuna -TRT Öncesi Dönemde Radyonun Tarihsel Gelişimi ve Türk Siyasal Hayatı İçindeki Yer-). İstanbul: İletişim.
Koloğlu, O. (2006). Osmanlı’dan Günümüze Türkiye’de Basın. İstanbul: İletişim.
Taşcıoğlu, R. (2019). Yerel Medya, (Ed. H. Temiztürk) Gazeteciliğe Giriş içinde (s.135-157). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
Taşcıoğlu, R. (2011). Hilmi Ziya Ülken’in Türk İletişim Tarihine Katkıları, Communicata (Atatürk İletişim), 1, 1-12.