Dergiler / TRT Akademi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi Özel Sayı

Babam ve Ben - Vatan Filminde Ulusal ve Evrensel Değerlerin Temsili: Sahne Temelli Nitel Bir Analiz

Representation of National and Universal Values in the Film My Father and My Homeland: A Scene-Based Qualitative Analysis

Esra Ağyar(KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2494-3479
Özge Özgür(BARTIN ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6586-3323
Sayfa
136–165
Yayın Tarihi
2026-07-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, dört temel tematik yapının öne çıktığını göstermektedir: (1) Demokrasi ve Kolektif Direniş, (2) Adalet ve Haksızlığa Karşı Durma, (3) Vatanseverlik ve Ulusal Bağlılık, (4) Cesaret ve Ahlaki Sorumluluk.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında sivil vatandaşların deneyimlerini konu alan Ben ve Babam – Vatan filminde ulusal ve evrensel değerlerin nasıl temsil edildiğini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada sahne temelli nitel film analizi yaklaşımı benimsenmiş ve filmde yer alan 27 sahne iki aşamalı kodlama süreciyle analiz edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, dört temel tematik yapının öne çıktığını göstermektedir: (1) Demokrasi ve Kolektif Direniş, (2) Adalet ve Haksızlığa Karşı Durma, (3) Vatanseverlik ve Ulusal Bağlılık, (4) Cesaret ve Ahlaki Sorumluluk.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Demokratik Vatandaşlık · Sinematik Anlatı · Ulusal Değerler

Özet

Bu çalışma, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi sırasında sivil vatandaşların deneyimlerini konu alan Ben ve Babam – Vatan filminde ulusal ve evrensel değerlerin nasıl temsil edildiğini incelemektedir. Araştırmada sahne temelli nitel film analizi yaklaşımı benimsenmiş ve filmde yer alan 27 sahne iki aşamalı kodlama süreciyle analiz edilmiştir. Kodlama süreci, Excel tabanlı yapılandırılmış veri matrisi aracılığıyla sistematik biçimde yürütülmüş, tekrar eden değer temaları ile bu temaların anlatı içerisindeki ilişkileri değerlendirilmiştir. Bulgular, dört temel tematik yapının öne çıktığını göstermektedir: (1) Demokrasi ve Kolektif Direniş, (2) Adalet ve Haksızlığa Karşı Durma, (3) Vatanseverlik ve Ulusal Bağlılık, (4) Cesaret ve Ahlaki Sorumluluk. Analiz sonuçları, filmde ulusal değerlerin (vatan, millet, sorumluluk, kahramanlık) evrensel değerlerle (demokrasi, adalet, insan hakları, sevgi) birlikte kurgulandığını göstermektedir. Bu bağlamda film, vatanseverlik ile demokratik değerleri karşıt yapılar olarak değil, birbirini destekleyen ahlaki bir çerçeve içinde sunmaktadır. Araştırma ayrıca değer temsillerinin anlatı boyunca farklı karakterler ve sahneler aracılığıyla çeşitlendiğini ortaya koymaktadır. Özellikle kolektif eylem, etik sorumluluk ve toplumsal dayanışma temalarının film anlatısında belirgin biçimde öne çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, sinematik anlatıların değer aktarımı, toplumsal aidiyet ve demokratik vatandaşlık bağlamında nasıl işlev görebileceğini tartışmakta, medya anlatılarının yurttaşlık bilinci ve değerler eğitimi üzerindeki rolüne ilişkin literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract

This study examines the representation of national and universal values in the film Ben ve Babam – Vatan, which depicts the experiences of ordinary citizens during the July 15, 2016 coup attempt in Türkiye. The study employs a qualitative research design based on scene-based film analysis. A total of 27 scenes were analyzed through a two-stage coding process using a structured Excel-based data matrix. The analysis focused on identifying recurring value themes and examining how these themes were integrated into the narrative structure. The findings reveal four major thematic categories: (1) Democracy and Collective Resistance, (2) Justice and Opposition to Injustice, (3) Patriotism and National Loyalty, and (4) Courage and Moral Responsibility. The analysis demonstrates that the film integrates national values such as homeland, nation, responsibility, and heroism with universal values including democracy, justice, human rights, and love. In this respect, patriotic commitment and democratic values are represented not as contradictory but as mutually reinforcing moral principles. The findings further indicate that value representations diversify through different characters and narrative contexts across the film. Themes related to collective action, ethical responsibility, and social solidarity emerge prominently throughout the narrative. Overall, the study contributes to discussions on how cinematic narratives may function as sites of value transmission, democratic citizenship formation, and civic education. It also seeks to contribute to the literature on media narratives and values education.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ağyar, E., Özgür, Ö. (2026). Babam ve Ben - Vatan Filminde Ulusal ve Evrensel Değerlerin Temsili: Sahne Temelli Nitel Bir Analiz. TRT Akademi, Cilt: 11 Sayı: 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi Özel Sayı, 136–165. https://doi.org/10.37679/trta.1952443

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Assmann, J. (2001). Kültürel bellek: Eski yüksek kültürlerde yazı, hatırlama ve politik kimlik (A.Tekin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  2. Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231–274. https://izlik. org/JA98FN96XR
  3. Barthes, R. (1957). Mythologies. The Noonday Press.
  4. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
  5. Butler, J. (2004). Precarious life: The powers of mourning and violence. Verso.
  6. Butler, J. (2008). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi (B. Ertür, Çev.). MetisYayınları. (Orijinal eser yayın tarihi 1990).
  7. Campbell, A., Gurin, G., & Miller, W. E. (1954). The voter decides. Campbell Peterson.
  8. Carlsten, J., & McGarry, F. (2015). Film, history and memory. Palgrave Macmillan.
  9. Çetin, A., & Şirin, Ş. (2024). Film analizi yöntemi ile farklı kültürlere bakış: Boşanma ve çocuk. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 737–769.
  10. Denzin, N. K., & Lincoln, Y. S. (Eds.). (2011). The Sage handbook of qualitative research. sage. Hall, S. (Ed.). (1997). Representation: Cultural Representations and Signifying Practices. London: Sage & The Open University.
  11. Hall, S. (2019). Temsil kültürel temsiller ve anlamlandırma uygulamaları [Representation: Cultural representations and signifying practices]. (Çev./Trans. İdil Dündar), İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
  12. Isin, Engin F. & Nielsen, Greg M. eds. (2008). Acts of Citizenship. London, UK: Palgrave Macmillan. Doı: https://doi. org/10.1163/157181608x380237
  13. Kellner, D. & Jeff, S. (2007). Critical media literacy, democracy, and the reconstruction of education. media literacy: A Reader. Peter Lang
  14. Kıncal, R. Y., & Işık, H. (2003). Demokratik eğitim ve demokratik değerler. Eğitim Araştırmaları, 3(11), 54–58.
  15. Kızılay, Z. O., & Bayram, S. (2022). Ahlat Ağacı filmi: Psiko-analitik perspektiften bir söylem analizi. Türk Eğitim Değerlendirmeleri Dergisi, 1(1), 85–96.
  16. McAdams, D. & McLean, K. (2013). Narrative Identity. Current Directions in Psychological Science, 22, 233–238.
  17. Özdoğan, B. (Yönetmen). (2024). Ben ve Babam – Vatan (Film). TRT. https://www. youtube.com/watch? v=dmbNj1JlYI4
  18. Patton, M. Q. (2002). Qualitative Research and Evaluation Methods. Sage.
  19. Plantinga, C. (2009). Moving viewers: American film and the spectator’s experience.University of California Press.
  20. Rokeach, M. (1973). Rokeach Value Survey (RVS) [Database record]. APA PsycTests. https://doi. org/10.1037/t01381–000
  21. Rosenstone, R. A. (2006). History on film/film on history. Routledge.
  22. Russell, W. B., & Waters, S. (2010). Cinematic Citizenship: Developing Citizens of Character with Film. Action in Teacher Education, 32(2), 12–23. https://doi. org/10.1080/01626620.2010.10463547
  23. Semiz Türkoğlu, H., & Türkoğlu, S. (2022). Çizgi filmlerde toplumsal cinsiyet rolleri,kalıp yargılar ve karakterlerin kurgu dağılımı üzerine bir analiz: TRTÇocuk Kanalı örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (49), 48–65. https://doi. org/10.52642/susbed.1111484
  24. Yin, R. K. (2018). Case Study research and applications: Design and methods (6th ed.).Sage.