KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / TRT Akademi / 2026 / Cilt: 11 Sayı: 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi Özel Sayı

15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi

The July 15 Coup Attempt in the Media Agenda and Digital Collective Memory: A Ten-Year Big Data Analysis of Media Salience and Public Attention

Mahmut Bingöl(BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ)0000-0002-7334-0992
Sayfa
102–135
Yayın Tarihi
2026-07-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, ulusal medyanın söz konusu olayı küresel medyaya kıyasla çok daha yüksek bir yoğunlukla ele aldığını ve özellikle temmuz aylarında belirgin bir görünürlük artışı yaşandığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin medya gündemindeki uzun dönemli temsillerini ve bu temsillerin toplumsal ilgiyle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Analizde GDELT (Global Database of Events, Language and Tone) veri tabanından elde edilen medya verileri ile Google Trends arama hacmi verileri kullanılmıştır. 2016–2026 dönemini kapsayan veri setinde, SimilarWeb trafik verileri temel alınarak belirlenen 30 ulusal ve 30 küresel elit medya (elite media) kuruluşunun haber üretimi karşılaştırılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, ulusal medyanın söz konusu olayı küresel medyaya kıyasla çok daha yüksek bir yoğunlukla ele aldığını ve özellikle temmuz aylarında belirgin bir görünürlük artışı yaşandığını göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Gündem belirleme · Dijital kolektif bellek · GDELT

Özet

Bu çalışma, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin medya gündemindeki uzun dönemli temsillerini ve bu temsillerin toplumsal ilgiyle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Kuramsal olarak araştırma, medya görünürlüğünün önemli toplumsal olayların dijital kolektif bellekte nasıl yeniden üretildiğini açıklayan hesaplamalı gündem belirleme ve dijital kolektif bellek yaklaşımına dayanmaktadır. Bu çerçevede araştırma, medya gündemini temsil eden büyük ölçekli haber verileri ile toplumsal ilgiyi temsil eden dijital arama davranışlarını birlikte inceleyen hesaplamalı bir araştırma tasarımı benimsemektedir. Analizde GDELT (Global Database of Events, Language and Tone) veri tabanından elde edilen medya verileri ile Google Trends arama hacmi verileri kullanılmıştır. 2016–2026 dönemini kapsayan veri setinde, SimilarWeb trafik verileri temel alınarak belirlenen 30 ulusal ve 30 küresel elit medya (elite media) kuruluşunun haber üretimi karşılaştırılmıştır. Bulgular, ulusal medyanın söz konusu olayı küresel medyaya kıyasla çok daha yüksek bir yoğunlukla ele aldığını ve özellikle temmuz aylarında belirgin bir görünürlük artışı yaşandığını göstermektedir. Ayrıca ulusal ve küresel medya gündemleri ile Türkiye ve dünya ölçeğindeki arama hacimleri arasında kurulan korelasyon matrisi, medya görünürlüğü ile toplumsal ilgi arasında güçlü ilişkiler bulunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle ulusal medya görünürlüğü ile Türkiye’deki arama hacmi arasında çok güçlü bir ilişki tespit edilmiştir (r = 0.95). Bu bulgular, medyanın gündemi belirleyen bir aktör olmasının yanında, geçmiş olayların toplumsal bellekte yeniden hatırlanmasına aracılık eden bir dijital bellek aracı olarak işlev gördüğünü kanıtlamaktadır.

Abstract

This study aims to examine the long-term representation of the July 15, 2016 coup attempt in the media agenda and its relationship with public attention. The research is theoretically grounded in the perspective of computational agenda-setting and digital collective memory, which conceptualizes media visibility as a mechanism through which major societal events are reproduced within digital collective memory. Within this framework, the study adopts a computational research design that jointly analyzes largescale news data representing the media agenda and digital search behavior representing public attention. The analysis draws on media data obtained from the GDELT (Global Database of Events, Language and Tone) and search volume data from Google Trends. The dataset covers the period between 2016 and 2026 and compares news production across 30 domestic and 30 global elite media outlets, selected based on SimilarWeb traffic rankings. The findings indicate that domestic media covered the event with substantially greater intensity than global media, with a particularly noticeable increase in media visibility during the month of July. In addition, a correlation matrix constructed between domestic and global media agendas and search volumes in Türkiye and worldwide reveals strong relationships between media visibility and public attention. In particular, a very strong correlation was observed between domestic media visibility and search volume in Türkiye (r = 0.95). These findings suggest that media institutions function not only as agenda-setters but also as digital memory mechanisms that contribute to the continual recollection of past events within collective memory.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bingöl, M. (2026). 15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi. TRT Akademi, Cilt: 11 Sayı: 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi Özel Sayı, 102–135. https://doi.org/10.37679/trta.1905752

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Ataman, M. (2017). July 15 coup attempt in Turkey: Context, causes and consequences. SET Vakfı İktisadi İşletmesi.
  2. Baumgartner, F. R.; Jones, B. D. (2010). Agendas and instability in American politics. University of Chicago Press.
  3. Choi, H.; Varian, H. (2012). Predicting the present with Google Trends. Economic record,88, 2-9.
  4. Cohen, B. C. (2015). Press and foreign polic
  5. Dayan, D.; Katz, E. (1992). Media events: The live broadcasting of history. harvard university press
  6. Downs, A. (2016). Up and down with ecology: The “issue-attention cycle”. In Agenda setting (pp. 27-33). Routledge.
  7. Erll, A. (2011). Memory in Culture. In: Palgrave Macmillan.
  8. Golan, G. (2006). Inter-Media Agenda Setting And Global News Coverage. Journalism Studies, 7(2), 323-333. https://doi.org/10.1080/14616700500533643
  9. Guo, L.; Vargo, C. (2015). The Power of Message Networks: A Big-Data Analysis of the Network Agenda Setting Model and Issue Ownership. Mass Communication and Society, 18(5), 557-576. https://doi.org/10.1080/15205436.2015.1045300
  10. Guo, L.; Vu, H. T.; McCombs, M. (2012). An expanded perspective on agendasetting effects: Exploring the third level of agenda setting. Revista de comunicación(11), 51-68.
  11. Gupta, K.; Jenkins‐Smith, H. C. (2015). Anthony Downs, “Up and Down with Ecology: The ‘Issue-Attention’ Cycle”.
  12. Halbwachs, M. (2020). On collective memory. University of Chicago press.
  13. Hoskins, A. (2018). Digital memory studies: Media pasts in transition. Routledge New York.
  14. Kim, Y.; Kim, S.; Jaimes, A.; Oh, A. (2014). A computational analysis of agenda setting. Proceedings of the 23rd International Conference on World Wide Web,
  15. Lazer, D.; Brewer, D.; Christakis, N.; Fowler, J.; King, G. (2009). Life in the network: the coming age of computational social. Science, 323(5915), 721-723.
  16. Leetaru, K.; Schrodt, P. A. (2013). Gdelt: Global data on events, location, and tone, 1979–2012. ISA annual convention,
  17. Mavragani, A.; Ochoa, G. (2019). Google Trends in infodemiology and infoveillance: methodology framework. JMIR public health and surveillance, 5(2), e13439.
  18. McCombs, M. (2005). A Look at Agenda-setting: past, present and future. Journalism Studies, 6(4), 543-557. https://doi.org/10.1080/14616700500250438
  19. McCombs, M.; Valenzuela, S. (2020). Setting the agenda: Mass media and public opinion. John Wiley & Sons.
  20. MCCOMBS, M.; ZHU, J.-H. (1995). CAPACITY, DIVERSITY, AND VOLATILITY OF THE PUBLIC AGENDA: TRENDS FROM 1954 TO 1994. Public opinion quarterly,59(4), 495-525. https://doi.org/10.1086/269491
  21. McCombs, M. E.; Shaw, D. L. (1972). The Agenda-Setting Function of Mass Media. The Public Opinion Quarterly, 36(2), 176-187. http://www.jstor.org/stable/2747787
  22. McCombs, M. E.; Shaw, D. L.; Weaver, D. H. (2014). New Directions in Agenda-Setting Theory and Research. Mass Communication and Society, 17(6), 781-802.https://doi.org/10.1080/15205436.2014.964871
  23. Neiger, M.; Meyers, O.; Zandberg, E. (2011). On media memory: Collective Memory in a New Media Age (M. Neiger, O. Meyers, ve E. Zandberg, Eds.). Palgrave Macmillan.
  24. Olick, J. K.; Robbins, J. (1998). Social Memory Studies: From “Collective Memory” to the Historical Sociology of Mnemonic Practices. Annual review of sociology, 24,105-140. http://www.jstor.org/stable/223476
  25. Rogers, R. (2013). Digital methods. MIT press.
  26. Russell Neuman, W.; Guggenheim, L.; Mo Jang, S.; Bae, S. Y. (2014). The Dynamics of Public Attention: Agenda-Setting Theory Meets Big Data. Journal of communication, 64(2), 193-214. https://doi.org/10.1111/jcom.12088
  27. Stern, S.; Livan, G.; Smith, R. E. (2020). A network perspective on intermedia agendasetting. Applied Network Science, 5(1), 31.
  28. The GDELT Project. (2014, 08.10.2014 ). Introducing the Global Content Analysis Measures (GCAM). The GDELT Project Blog). Retrieved 01.03.2026 from https://blog.gdeltproject.org/introducing-the-global-content-analysis-measures-gcam
  29. The GDELT Project. (2024). The GDELT Story: Learn about how GDELT came to be, who made it, and how you can use it. https://www.gdeltproject.org/about.html
  30. True, J. L.; Jones, B. D.; Baumgartner, F. R. (2019). Punctuated-equilibrium theory: explaining stability and change in public policymaking. In Theories of the Policy Process, Second Edition (pp. 155-187). Routledge.
  31. Vargo, C. J.; Guo, L. (2017). Networks, big data, and intermedia agenda setting: An analysis of traditional, partisan, and emerging online US news. Journalism & Mass Communication Quarterly, 94(4), 1031-1055.
  32. Vargo, C. J.; Guo, L.; Amazeen, M. A. (2018). The agenda-setting power of fake news: A big data analysis of the online media landscape from 2014 to 2016. New media & society, 20(5), 2028-2049.
  33. Wanta, W.; Golan, G.; Lee, C. (2004). Agenda setting and international news: Media influence on public perceptions of foreign nations. Journalism & Mass Communication Quarterly, 81(2), 364-377.
  34. Weaver, D.; McCombs, M.; Shaw, D. L. (2004). Agenda-setting research: Issues, attributes, and influences. Handbook of political communication research, 257-282.
  35. Zelizer, B. (1995). Reading the past against the grain: The shape of memory studies. Critical studies in mass communication, 12, 214-214.