Dergiler / Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care / 2026 / Cilt: 19 Sayı: 3

Herpes Zoster Aşılaması Hakkında Doğru Bilgiye Ulaşmak: YouTube Videoları Yeterli mi?

Correct Information about Herpes Zoster Vaccination: Are YouTube Videos Sufficient?

Merve Nur Alagöz(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, İZMİR BOZYAKA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0000-0002-2474-7649
Yasemin Özkaya(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0000-0003-2620-8275
Sayfa
245–249
Yayın Tarihi
2025-09-10
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Çalışmamızda YouTube’da İngilizce dilinde yayınlanan toplam 170 video incelendi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Herpes zoster aşılaması hakkında YouTube videolarının bir bilgi kaynağı olarak ne kadar güvenilir ve doğru olduğunu değerlendirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Videoların popülerliğini ölçmek için Video Power Index (VPI) değeri, sağlık konusunda kalitesini değerlendirmek amacıyla modifiye DISCERN ölçeği, videoların güvenilirliğini değerlendirmek için Global Quality Scale (GQS) kullanılmıştır. 2017 ile 2024 yılları arasında yüklenmiş videolar çalışmaya dahil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Çalışmamızda YouTube’da İngilizce dilinde yayınlanan toplam 170 video incelendi.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Sosyal medya · Youtube · Aşı

Özet

Amaç: Herpes zoster aşılaması hakkında YouTube videolarının bir bilgi kaynağı olarak ne kadar güvenilir ve doğru olduğunu değerlendirmektir. Yöntem: YouTube sitesinde “herpes zoster aşısı,” “zoster aşısının ticari ismi” ve “zona aşısı” anahtar kelimelerle İngilizce dilinde arama yapılmıştır. Videoların popülerliğini ölçmek için Video Power Index (VPI) değeri, sağlık konusunda kalitesini değerlendirmek amacıyla modifiye DISCERN ölçeği, videoların güvenilirliğini değerlendirmek için Global Quality Scale (GQS) kullanılmıştır. 2017 ile 2024 yılları arasında yüklenmiş videolar çalışmaya dahil edilmiştir. İstatistiksel analiz için IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0 kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda YouTube’da İngilizce dilinde yayınlanan toplam 170 video incelendi. Videoların, VPI ortalaması 12,83 olarak, GQS puanı ortalaması 2,91±0,94, M-DISCERN puanı ortalaması 3,16±1,41 olarak saptanmıştır. GQS’e göre videoların %30,6’ının düşük, %45,3’ünün orta, %24,1’inin yüksek kalitede olduğu belirlenmiştir. Videolar içerik üreticilerine göre analiz edildiğinde, doktor kullanıcılar tarafınca hazırlanan videoların %51,6’sının, doktor dışı sağlık profesyonelleri tarafınca hazırlanan videoların %40’ının yüksek kalitede olduğu bağımsız İnternet kullanıcıları tarafınca hazırlanan videoların %5,7’sinin yüksek kalitede olduğu belirlenmiştir. Doktorlar ve bağımsız kullanıcılar ile sağlık profesyonelleri ve bağımsız kullanıcılar arasında anlamlı fark saptanırken (p < 0,001), doktorlar ile diğer sağlık profesyonelleri arasında fark bulunmamıştır (p > 0,05). Sonuç: Çalışmamızda bağımsız kullanıcılar tarafınca üretilen videoların daha yüksek oranda olduğu; ancak sağlık profesyonelleri tarafınca üretilen videoların daha yüksek kaliteye sahip olduğu belirlenmiştir. Aşı ile bağışıklama, toplum sağlığı için önemli bir konu olup bu alanda daha güvenilir video içeriklerinin bulunması gerektiğini savunmaktayız.

Abstract

Objective: This study aims to evaluate the reliability and accuracy of YouTube videos as an informational source regarding herpes zoster vaccination. Methods: A search was conducted on YouTube using the keywords “herpes zoster vaccine,” “zoster vaccine brand name,” and “shingles vaccine” in English. The Video Power Index (VPI) was used to measure video popularity, the modified DISCERN scale was applied to assess video quality, and the Global Quality Scale (GQS) was utilized to evaluate reliability. Videos uploaded between 2017 and 2024 were included. Statistical analysis was performed by using IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0. Results: A total of 170 English-language videos related to herpes zoster vaccination on YouTube were analyzed. The mean VPI was 12.83, the mean GQS score was 2.91±0.94, and the mean M-DISCERN score was 3.16±1.41. According to the GQS, 30.6% of the videos were classified as low quality, 45.3% as moderate, and 24.1% as high quality. High-quality content was found in 51.6% of physician-produced videos, compared to 40% by non-physician professionals, and 5.7% by independent users. Statistically significant differences were observed between professionals and independent users (p < 0.001), but not between physicians and other health professionals (p > 0.05). Conclusion: Although the majority of videos were produced by independent users, those created by healthcare professionals were of significantly higher quality. Immunization through vaccination is a crucial public health issue, and we advocate for more reliable video content in this domain.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alagöz, M. N., Özkaya, Y. (2025). Herpes Zoster Aşılaması Hakkında Doğru Bilgiye Ulaşmak: YouTube Videoları Yeterli mi?. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, Cilt: 19 Sayı: 3, 245–249. https://ajindex.com/articles/1325597

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Cohen, J. I. Herpes zoster. New England Journal of Medicine, 2013.369(3), 255-263.
  2. Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği. Klimik Aşı Platformu, Zona aşısı.Erişim adresi:https://asi.klimik.org.tr/asi/zona. Accessed January 2, 2024.
  3. Fox S, Purcell K. Chronic disease and the internet. Pew Internet & American Life Project,Washington, DC, March 2010, 2-4.
  4. Madathil KC, Rivera-Rodriguez AJ, Greenstein JS, Gramopadhye AK. Healthcare information on YouTube: a systematic review. Health informatics journal, 2015; 21(3): 173- 94.
  5. Singh AG, Singh S, Singh PP. YouTube for information on rheumatoid arthritis—a wakeup call? J Rheumatol. 2012;39(5):899–903
  6. Yücel DL, Genç DH. Evaluation of Efficiency and Reliability of Youtube Videos on Cerebrospinal Fluid Leakage and Surgery. KBB-Forum Elektron Kulak Burun Boğaz Ve Baş Boyun Cerrahisi Derg. 2023;22(3).
  7. Bernard A, Langille M, Hughes S, et al. A systematic review of patient inflammatory bowel disease information resources on the World Wide Web. Am J Gastroenterol. 2007;102:2070-7.
  8. Nestor PJ, Scheltens P, Hodges JR. Advances in the early detection of Alzheimer's disease. Nat Med. 2004;10:34-41.
  9. Uz C, Umay E. YouTube as a Source of Information on Polymyalgia Rheumatica. Fiz Tıp Ve Rehabil Bilim Derg. 2023;26(2):174-181.
  10. Friedman DB, Laditka JN, Hunter R, et al. Getting the message out about cognitive health: a cross-cultural comparison of older adults' media awareness and communication needs on how to maintaina healthy brain.Gerontologist. 2009;49(1):50-60.
  11. Demirtas MS, Alici N. The reliability and quality of YouTube videos as a source of breath holding spell. Ital J Pediatr. 2024;50:8.
  12. Kilinç Kamaci G, Örücü Atar M. YouTube as a Source of Education and Information About Microprocessor Knee Prostheses. Fiz Tıp Ve Rehabil Bilim Derg. 2024;27(3):185-91.
  13. Erdoğan A, Beyoğlu MM, Çevik L, Beyoğlu E. Dijital Kaynak Youtube; Covid-19 Aşı Reddi Videolarının Değerlendirilmesi. GEVHER NESIBE J Med Health Sci. 02 Temmuz 2022;7(17):1-6.
  14. Friedman DB, Laditka JN, Hunter R, et al. Getting the message out about cognitive health: a cross-cultural comparison of older adults' media awareness and communication needs on how to maintain a healthy brain.Gerontologist. 2009;49(1):50-60.
  15. Kaşikci MT, Yildirim S. Alzheimer Hastalığı Bilgilendirmesinde Kaynak Olarak YouTube Videolarının İncelenmesi. Muğ Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Derg. 28 Aralık 2021;8(3):215-9.