KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2021 / Cilt: 25 - Sayı: 1

Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitaplarının Okunabilirlik Özellikleri

Readability Features of High School Turkish Language and Literature Textbooks

Yaşar ŞİMŞEK
Enes ÇİNPOLAT
Sayfa
233–250
Yayın Tarihi
2021-03-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca bilgilendirici metinlerin okunabilirlik açısından edebî metinlere göre daha zor oldukları ve zorluk düzeyinin sınıf seviyesi ile düzenli artış göstermediği tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı dersi kitaplarını okunabilirlik açısından inceleme amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ders kitaplarında bulunan bilgilendirici ve edebî olarak kategorize edilen toplam 93 metin incelemeye alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca bilgilendirici metinlerin okunabilirlik açısından edebî metinlere göre daha zor oldukları ve zorluk düzeyinin sınıf seviyesi ile düzenli artış göstermediği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Readability · Turkish Language and Literature · high school

Özet

Bu çalışma ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı dersi kitaplarını okunabilirlik açısından inceleme amacıyla yapılmıştır. Bu ders kitaplarında bulunan bilgilendirici ve edebî olarak kategorize edilen toplam 93 metin incelemeye alınmıştır. İncelemeye tiyatro ve şiir metinleri dahil edilmemiştir. Çalışmanın yürütülmesinde temel nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Metinlerin okunabilirlik açısından incelenmesinde Ateşman (1997) ve Çetinkaya-Uzun (2010) okunabilirlik formülleri kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında doküman incelemesinden, analizinde ise betimsel analizden faydalanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre çoğu metnin Ateşman okunabilirlik formülüne ile orta güçlükte; Çetinkaya-Uzun okunabilirlik formülü ile ise eğitsel okuma düzeyinde (8. ve 9. sınıf) olduğuna ulaşılmıştır. Ayrıca bilgilendirici metinlerin okunabilirlik açısından edebî metinlere göre daha zor oldukları ve zorluk düzeyinin sınıf seviyesi ile düzenli artış göstermediği tespit edilmiştir.

Abstract

This study was carried out for the purpose of analyzing high school Turkish Language and Literature course books in terms of readability. A total of 93 texts categorized as informative and literary in these textbooks were included in the study. Theater and poetry texts were not included in the study. Basic qualitative research method was used in carrying out the study. In analyzing the texts in terms of readability, Ateşman (1997) and Çetinkaya-Uzun (2010) readability formulas were used. Document collection was used for data collection, and descriptive analysis was used for analysis. According to the findings obtained from the study, most of the texts are of medium difficulty with Ateşman's readability formula; With the Çetinkaya-Uzun readability formula, it was concluded that the texts were at the educational reading level (8th to 9th grade). In addition, it has been determined that informative texts are more difficult in terms of readability than literary texts and the level of difficulty does not increase regularly with the grade level.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞİMŞEK, Y., ÇİNPOLAT, E. (2021). Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitaplarının Okunabilirlik Özellikleri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 25 - Sayı: 1, 233–250. https://ajindex.com/articles/132436

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akyol, H. (2006). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi (5. Baskı). Ankara:
  2. Pegem Akademi. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi, 58, 71-74.
  3. Bağcı, H. ve Ünal, Y. (2013). İlköğretim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeyi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(3), 12-28.
  4. Baş, B. ve İnan-Yıldız, F. (2015). 2. Sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin okunabilirlik açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(1), 52-61.
  5. Bozlak, Ü. G. (2018). 2016-2017 ve 2017-2018 eğitim ve öğretim yıllarında 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki hikâye edici metinlerin Uzun-Çetinkaya formülü ile okunabilirlik düzeyleri. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 6(14), 209-234.
  6. Chall, J. S. (1988). The beginning years. Beverley L. Zakaluk and S. Jay Samuels (Eds.). Readability: Its past, present, and future içinde ss. 2-13.
  7. Newark, DE: International Reading Association. Çeçen, M. ve Aydemir, F. (2011). Okul öncesi hikâye kitaplarının okunabilirlik açısından incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(16), 185-194.
  8. Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
  9. Çinpolat, E. (2019). Miyase Sertbarut’un kitaplarının okunabilirlik düzeyleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ordu. Demir, M. ve Çeçen, M. A. (2013). İlköğretim I-V. sınıflar Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Milli Eğitim Dergisi, 197, 80- 94. DuBay, W. H. (2004).
  10. The principles of readability. CA, US: Impact Information. Güneş, F. (2003). Okuma-yazma öğretiminde cümlenin önemi. Türklük Bilimi Araştırmaları, XIII, 39-48.
  11. Karatay, H., Bolat, K. K. ve Güngör, H. (2013). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik ve anlaşılabilirliği. International Journal of Social Science, 6(6), 603- 623. Kayabaşı, B., Yılmaz, M. ve Doyumğaç, İ. (2016). Mustafa Ruhi Şirin hikâyelerinin okunabilirlik açısından incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 323-343.
  12. Klare, G. R. (1963).
  13. The measurement of readability. Ames, Iowa: Iowa State University Press.
  14. Klare, G. R. (1984). Readability. Handbook of Reading Research, ed. P. D. Pearson. New York: Longman, 681-744.
  15. Kurnaz, C. ve Erdem, C. (2012). Dil ve anlatım ders kitaplarındaki metinlerin kelimecümle uzunlukları ve okunabilirlik düze