Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightMakalede Sezgin’in tercüme faaliyetleri ile ilgili görüşlerini belirttiği eserleri, bilim tarihi üzerine konuşmaları ve mülakatları nitel bir yöntem takip edilerek içerik analizi metoduyla değerlendirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Tercüme faaliyetleri ile yakından ilgilenen bilim adamlarının başında gelen ve tüm dünyada kendine münhasır bir bilim tarihçisi olarak tanınan Fuat Sezgin, ömrünün neredeyse tamamını İslâm bilim tarihi literatürüne ayırarak, İslâm bilimlerinin biyo-bibliyografik kataloglarını hazırlamıştır. Sezgin'in üzerinde durduğu en önemli hususun başında Emevîler ve Abbâsîler dönemindeki tercüme faaliyetleri gelmesine rağmen bu konudaki görüşleri ve tespitleri güncel literatürde gözden kaçırılmıştır. Onun tercüme faaliyetleri bağlamında ileri sürdüğü İslâm bilim tarihi dönemlendirmesiyle ilgili neredeyse hiçbir çalışmaya rastlanmamaktadır. Halbuki Sezgin, tercüme faaliyetleri üzerinden özgün bir dönemlendirme denemesi yaparak süreci kavramsallaştırmış ve Müslümanların bilime katkılarına yeni bir bakış açısı getirmiştir. Bu çalışmada, Sezgin’in on dokuzuncu yüzyıldan itibaren İslâm medeniyetinin zengin bilim ve düşünce hayatına yönelik indirgemeci bir misyon yüklenen oryantalist iddialara karşı tercüme faaliyetleri bağlamında geliştirdiği kavramsallaştırma ve dönemlendirme teklifleri ele alınmıştır. Makalede Sezgin’in tercüme faaliyetleri ile ilgili görüşlerini belirttiği eserleri, bilim tarihi üzerine konuşmaları ve mülakatları nitel bir yöntem takip edilerek içerik analizi metoduyla değerlendirilmiştir.
Abstract
Fuat Sezgin, a distinguished historian of science recognized globally for his unique contributions, was among the foremost scholars devoted to the study of translation activities. He dedicated nearly his entire life to the literature of Islamic science history, compiling extensive bio-bibliographical catalogs of Islamic scientific works. Although Sezgin emphasized the translation movements during the Umayyad and Abbasid periods as a key area of focus, his perspectives and findings on this subject have largely been overlooked in contemporary scholarship. Notably, there is a lack of studies addressing Sezgin’s periodization of the history of Islamic science within the framework of translation activities. However, through an original attempt at periodization based on translation movements, Sezgin conceptualized the process and introduced a novel perspective on Muslim contributions to science. This study examines Sezgin’s conceptual and chronological proposals developed in response to reductionist orientalist claims about Islamic scientific heritage, using qualitative content analysis of his works, lectures, and interviews.