Dergiler / Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi / 2026 / Volume: 11 Issue: 3

DSİ 2. ve 21. Bölgelerdeki Devredilen Sulamalarda Sulama Oranları ve Sulanmayan Alanların Sulanmama Nedenleri

Irrigation Rates in Transferred Irrigation in DSI 2nd and 21st Regions and Reasons for Not Irrigating Unirrigated Areas

Melek Yiğen(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA BÖLÜMÜ)0000-0002-0675-8440
Murat Tekiner(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA BÖLÜMÜ)0000-0002-4624-8496
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2024-07-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelenen bölgelerde tarımsal etkinlik göstergelerinden çiftçi sulama oranı, fiilen sulanan alan oranı, sulama oranı, şebeke sulama oranı, bitkisel üretim yapılan alan oranı, sulanmayan alan oranına ait ortalama değerler sırasıyla %19.6-%78.3-%58.7-%66.6-%92.4-%21.7 olarak gerçekleşmiş ve sulanmayan alan oranı dışındaki diğer göstergelerin Türkiye ortalamalarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Devlet Su İşleri (DSİ) İzmir (2.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bölge) Bölge Müdürlüklerinde beş yıllık dönemde (2006-2010) DSİ tarafından inşa edilerek çeşitli su kullanıcı teşkilatlarına devredilen sulama tesislerinde, tarımsal etkinlik açısından sulama sistem performansı değerlendirilmiş ve sulanmayan alanların sulanmama nedenleri incelenmeye çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:İncelenen bölgelerde tarımsal etkinlik göstergelerinden çiftçi sulama oranı, fiilen sulanan alan oranı, sulama oranı, şebeke sulama oranı, bitkisel üretim yapılan alan oranı, sulanmayan alan oranına ait ortalama değerler sırasıyla %19.6-%78.3-%58.7-%66.6-%92.4-%21.7 olarak gerçekleşmiş ve sulanmayan alan oranı dışındaki diğer göstergelerin Türkiye ortalamalarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:2006-2010 Verileri
⚙️Değişkenler:Agricultural efficiency indicators · plant density · unirrigated area ratio

Özet

Devlet Su İşleri (DSİ) İzmir (2. Bölge) ve Aydın (21. Bölge) Bölge Müdürlüklerinde beş yıllık dönemde (2006-2010) DSİ tarafından inşa edilerek çeşitli su kullanıcı teşkilatlarına devredilen sulama tesislerinde, tarımsal etkinlik açısından sulama sistem performansı değerlendirilmiş ve sulanmayan alanların sulanmama nedenleri incelenmeye çalışılmıştır. Seçilen 2 bölgede toplam 6 havzaya yayılmış ve devredilmiş 31 sulama tesisi dikkate alınmıştır. İncelenen bölgelerde tarımsal etkinlik göstergelerinden çiftçi sulama oranı, fiilen sulanan alan oranı, sulama oranı, şebeke sulama oranı, bitkisel üretim yapılan alan oranı, sulanmayan alan oranına ait ortalama değerler sırasıyla %19.6-%78.3-%58.7-%66.6-%92.4-%21.7 olarak gerçekleşmiş ve sulanmayan alan oranı dışındaki diğer göstergelerin Türkiye ortalamalarının üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu iki bölgedeki sulama alanlarının ortalama %14.1’i yağışa dayalı tarım, %1.8’i nadas ve geri kalan %5.8’i ise çeşitli sebeplerle boş bırakıldığı dolayısıyla da sulamaya açılmış alanların ortalama %21.7’sinde sulu tarım yapılmadığı belirlenmiştir. Bu nedenle su kullanıcı örgütlerinin su kullanım hizmet bedeli tarifelerinde indirim uygulaması ve sulu tarımın tercih edilmediği bölgelerde ürün destekleme politikalarının geliştirilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.

Abstract

In the irrigation facilities built by the State Hydraulic Works (DSI) and transferred to various water user organizations in the five-year period (2006-2010) in DSI İzmir (2. Region) and Aydın (21. Region) Regional Directorates, the irrigation system performance was evaluated in terms of agricultural efficiency and the reasons for not irrigating the unirrigated areas were tried to be examined. A total of 31 irrigation facilities, spread over a total of 6 basins in 2 selected regions and transferred, were taken into account. Among the agricultural efficiency indicators in the examined regions, the average values of farmer irrigation rate, actually irrigated area rate, irrigation rate, network irrigation rate, crop production area rate, and unirrigated area rate were 19.6%, 78.3%, 58.7%, 66.6%, 92.4%, %21.7 respectively. Therefore, it has been determined that other indicators, except the ratio of unirrigated area, are above Turkey's averages. It has been determined that an average of 14.1% of the irrigated areas in these two regions are rain-fed agriculture, 1.8% are fallow and the remaining 5.8% are left empty for various reasons, and therefore irrigated agriculture is not carried out in an average of 21.7% of the areas opened to irrigation. For this reason, it has been revealed that water user organizations need to apply discounts on water usage service fee tariffs and develop policies that support products in regions where irrigated agriculture is not preferred.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yiğen, M., Tekiner, M. (2024). DSİ 2. ve 21. Bölgelerdeki Devredilen Sulamalarda Sulama Oranları ve Sulanmayan Alanların Sulanmama Nedenleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, Volume: 11 Issue: 3. https://doi.org/10.30910/turkjans.1486240

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Anonim, 2007. 2006 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Bşk. Ankara.
  2. Anonim, 2008. 2007 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Bşk. Ankara.
  3. Anonim, 2009. 2008 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Bşk. Ankara.
  4. Anonim, 2010. 2009 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Bşk. Ankara.
  5. Anonim, 2011. 2010 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Bşk. Ankara.
  6. Anonim, 2018. 2017 Yılı DSİ’ce İşletilen ve Devredilen Sulama Tesisleri Değerlendirme Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Bşk. Ankara.
  7. Anonim, 2021. Tarımsal Sulama Grubu Çalışma Belgesi 1. Su Şurası. Tarım ve Orman Bakanlığı. Ankara.
  8. Anonim, 2023. DSİ 2023 Yılı Faaliyet Raporu. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Strateji Geliştirme Daire Bşk. Ankara.
  9. Bos, M.G., Burton, M. A., Molden, D. J. 2005. Irrıgatıon and Draınage Performance Assessment. Practical Guidelines. CABI.
  10. Çimenci, F., Değirmenci, H., 2016. DSİ Tarafından devredilen sulama projelerinde sulanmayan alanlar ve nedenleri. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi. 30(2): 11-22.
  11. DSİ. 2024a. Görev Alanı ve Tarihçe. DSİ 2. Bölge Müdürlüğü. Erişim adresi: https://bolge02.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/858 (24.04.2024).
  12. DSİ. 2024b. Görev Alanı ve Tarihçe. DSİ 21. Bölge Müdürlüğü. Erişim adres: https://bolge21.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/1135 (24.04.2024).
  13. DSİ. 2024c. Bölgelerimiz. DSİ Genel Müdürlüğü. Erişim adres: https://www.dsi.gov.tr/Sayfa/Detay/717 (30.06.2024).
  14. FAO, 2020. Aquastat. Percentage Area Irrigation Actually İrrigated http://www.fao.org/nr/water/aquastat /data/query/results.html., (24.07.2020).
  15. Gümüş, M. İ., Tekiner, M. 2023. Bazı DSİ bölgelerindeki sulama oranları ve sulanmayan alanların sulanmama nedenleri. ÇOMÜ Zir. Fak. Derg. (COMU J. Agric. Fac.). 11(1): 87-95.
  16. Tekiner, M. 2020. Pompajla su temin eden bazı sulama birliklerinin sulama sistem performansının değerlendirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi.7(4): 1087-1097.
  17. Tekiner, M. 2023. Türkiye’de Uygulanan Tarımsal Su Kullanım Hizmet Bedeli Algoritmaları ve Tarifelerinin Değerlendirilmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 10(3), 681-691.
  18. Tekiner, M. ve Aktürk, D. 2023. Sulamaya başlayan bitkilerin sulu tarım faaliyetleri sonucunda bitkisel üretim kazancı elde edilen kayıpların değerlendirilmesi: DSİ 25. Bölge Müdürlüğü Örneği. Türk Tarım-Gıda Bil. ve Tek. D., 11 (1), 65-73.