KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları / 2023 / Sayı: 44

Atatürk’ün Dış Politika Zaferi: Hatay’ın Türkiye’ye İltihakının Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgeleri Üzerinden Değerlendirilmesi (1936-1939)

Atatürk’s Foreign Policy Victory: Evaluation of Hatay’s Annexation to Türkiye through the Turkish Diplomatic Archive Documents of the Ministry of Foreign Affairs (1936–1939)

Volkan Payaslı(HATAY MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ BÖLÜMÜ)0000-0002-7495-9711
Sayfa
55–100
Yayın Tarihi
2024-01-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca Roma, Berlin Washington, Londra ve Paris Büyükelçilerinin gönderdikleri telgrafların Türk Dışişleri Bakanlığınca nasıl titizlikle takip edildiği ve Bakanlığın Hatay konusunda nasıl meşakkatle çalıştığı analiz edilmiştir Araştırma, Türk Dışişleri Diplomatik Arşivi’nden elde edilen belgeler üzerine temellendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İki dünya savaşı arası dönemde Hatay konusu Atatürk’ün ısrarı üzerine 1936 yılı itibarı ile Türk Dışişleri Bakanlığının önde gelen konuları arasında yer almıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Atatürk, meselenin Cenevre’ye taşınmasını ve sonraki süreci dikkatle takip etmiş, diplomatik ve askeri manevralarla Fransa’yı zor durumda bırakmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca Roma, Berlin Washington, Londra ve Paris Büyükelçilerinin gönderdikleri telgrafların Türk Dışişleri Bakanlığınca nasıl titizlikle takip edildiği ve Bakanlığın Hatay konusunda nasıl meşakkatle çalıştığı analiz edilmiştir Araştırma, Türk Dışişleri Diplomatik Arşivi’nden elde edilen belgeler üzerine temellendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fransa · Hatay Meselesi · İskenderun Sancağı

Özet

İki dünya savaşı arası dönemde Hatay konusu Atatürk’ün ısrarı üzerine 1936 yılı itibarı ile Türk Dışişleri Bakanlığının önde gelen konuları arasında yer almıştır. Atatürk, meselenin Cenevre’ye taşınmasını ve sonraki süreci dikkatle takip etmiş, diplomatik ve askeri manevralarla Fransa’yı zor durumda bırakmıştır. Suriye’de baş gösteren isyanlar ve İngiltere’nin Türkiye'yi kendi yanına çekme isteği Hatay meselesinin çözümlenmesinde önemli bir unsur olmuştur. Çalışmanın temel amacı değişen dünya dengeleri içinde Atatürk'ün izlediği dahiyane dış siyaset sayesinde Hatay meselesinin nasıl çözümlendiğini elde edilen belgeler üzerinden ortaya koymak olmuştur. Ayrıca Roma, Berlin Washington, Londra ve Paris Büyükelçilerinin gönderdikleri telgrafların Türk Dışişleri Bakanlığınca nasıl titizlikle takip edildiği ve Bakanlığın Hatay konusunda nasıl meşakkatle çalıştığı analiz edilmiştir Araştırma, Türk Dışişleri Diplomatik Arşivi’nden elde edilen belgeler üzerine temellendirilmiştir.

Abstract

During the period between the two world wars, Atatürk’s insistence made the Hatay issue one of the leading issues of the Turkish Ministry of Foreign Affairs in 1936. Atatürk carefully followed the transfer of the issue to Geneva and the subsequent process, leaving France in a difficult situation with diplomatic and military maneuvers. The uprisings in Syria and Britain’s desire to take Türkiye to its side were important in resolving the Hatay issue. This study reveals how the Hatay issue was resolved by the ingenious foreign policy pursued by Atatürk in the changing world balances through documentary evidence. Additionally, how meticulously the telegrams sent by the ambassadors of Rome, Berlin, Washington, London, and Paris were followed by the Turkish Ministry of Foreign Affairs and how hard the Ministry worked on the Hatay issue were analyzed. This research is based on documents obtained from the Turkish Foreign Ministry Diplomatic Archive.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Payaslı, V. (2024). Atatürk’ün Dış Politika Zaferi: Hatay’ın Türkiye’ye İltihakının Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşiv Belgeleri Üzerinden Değerlendirilmesi (1936-1939). Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Sayı: 44, 55–100. https://doi.org/10.26650/YTA2023-1245302

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (59)

  1. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA) google scholar
  2. Cumhurbaşkanlığı Arşivi google scholar
  3. Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi google scholar
  4. Koç Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Arşivi google scholar
  5. TBMM Zabıt Ceridesi google scholar
  6. Hatay Devleti Resmî Gazetesi google scholar
  7. Açık Söz google scholar
  8. Akşam google scholar
  9. Anadolu google scholar
  10. Cumhuriyet google scholar
  11. Hâkimiyet-i Milliye google scholar
  12. Tan google scholar
  13. Yeni Adana google scholar
  14. Yeni Mersin google scholar
  15. Yenigün google scholar
  16. Akşin, Abdülhalat: Atatürk’ün Dış Politika İlkeleri ve Diplomasisi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1991. google scholar
  17. Armaoğlu, Fahir: 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Alkım Yayınevi, İstanbul, 2004. google scholar
  18. Atatürk’ün Bütün Eserleri, C. 28, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2015. google scholar
  19. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, ATAM, Ankara, 2006. google scholar
  20. Çelenk, Selim: Hatay’ın Kurtuluş Mücadelesi Anıları, Antakya, 1997. google scholar
  21. Dağıstan, Adil-Sofuoğlu, Adnan: İşgalden Katılıma Hatay, Phoenix Yayınları, Ankara, 2008. google scholar
  22. Dinamo, Hasan İzzettin: Kutsal Barış 4, Tekin Yayınevi, İstanbul, 2010 google scholar
  23. Fırat, Melek-Kürkçüoğlu, Ömer: “Sancak (Hatay) Sorunu”, Türk Dış Politikası, (1919- 1980), C. 1, ed. Baskın Oran, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009. google scholar
  24. Gündüz, Asım: Hatıralarım, Kervan Yayınları, İstanbul, 1973. google scholar
  25. Gürer, Turgut: Atatürk’ün Yaveri Cevat Abbas Gürer, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2018. google scholar
  26. Hale, William: Türk Dış Politikası 1774-2000, Mozaik Yayınları, İstanbul, 2003. google scholar
  27. İnan, Afet: Atatürk’ten Mektuplar, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1989. google scholar
  28. İnan, Afet: Tarihe Tanıklık Edenler, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2011. google scholar
  29. inan, Afet: Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Devrimi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1998. google scholar
  30. İnönü, İsmet: Günlükler, YKY, İstanbul, 2017. google scholar
  31. İskenderun-Antakya Meselesi, Ankara, 1936. google scholar
  32. Kocatürk, Utkan: “Prof. Dr. Afet İnan’la Bir Konuşma”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C.I, S.3, Temmuz 1985, s. 711-740. google scholar
  33. Kocatürk, Utkan: Atatürk Çizgisinden Geçmişten Geleceğe, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 2005. google scholar
  34. Konuralp, Nuri Aydın: Hatay’ın Kurtuluş ve Kurtarış Mücadelesi Tarihi, İskenderun, 1970. google scholar
  35. Kurat, Yuluğ Tekin: Osmanlı İmparatorluğu’nun Paylaşılması, Kalite Matbaa, Ankara, 1976. google scholar
  36. Le Sandjak Lutte Pour Son Independance-1936, Bağımsız Hatay Topluluğu, Antakya, 1936, s. 9. google scholar
  37. Mayakon, İsmail Müştak: “Hata-Hatay ve Oronte-Uratube, Harita Üzerinde Mukayeseli Bir Etüd”, Cumhuriyet, 22 Ekim 1936, s. 1. google scholar
  38. Mazıcı, Nurşen: Celal Bayar Başbakanlık Dönemi 1937-1939, Der Yayınları, İstanbul, 1996. google scholar
  39. Melek, Abdurrahman: Hatay Nasıl Kurtuldu, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1991. google scholar
  40. Mikusch Dogobert Van: Avrupa ile Asya Arasındaki Adam, Örgün Yayınevi, İstanbul, 2009. google scholar
  41. Öcal, Hulki: Hatay Savaşı, Desen Matbaa, Ankara, 1953. google scholar
  42. Özkaya Duman, Olcay: Bağımsızlığa Giden Yolda Sancak’tan Hatay Devleti’ne Yerel Basın ve Faaliyetleri, ATAM, Ankara, 2019. google scholar
  43. Payaslı, Volkan: “Bir Entelektüelin Gazeteci ve Siyasetçi Kimliği Üzerine Değerlendirmeler: Asım Us ve Kurun Gazetesi (1935-1939)”, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, S. 42, 2022, s. 107-167. google scholar
  44. Payaslı, Volkan: Sancak’tan Vilayete Hatay (1921-1960), Atatürk Araştırma Merkezi, 2017. google scholar
  45. Pehlivanlı, Hamit vd.: Türk Dış Politikasında Hatay (1918-1939), ASAM, Ankara, 2002. google scholar
  46. Sarınay, Yusuf: “Atatürk’ün Hatay Politikası I (1936-1938)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C. 12, S. 34, 1996, s. 3-65. google scholar
  47. Satloff, Robert B: “Prelude to Conflict: Communal Interdependence in the Sanjak of Alexandretta 1920-1936”, Middle Eastern Studies, Vol. 22, No. 2, April 1986, p. 147-180. google scholar
  48. Selçuk, Hamdi: Bütün Yönleriyle Hatay’ın O Eski Günleri, Sucuoğlu Matbaa, İstanbul, 1972. google scholar
  49. Serhan Ada, Türk–Fransız ilişkilerinde Hatay Sorunu (1918-1939), İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2005. google scholar
  50. Sevük, İsmail Habib: Atatürk’le Beraber, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2017. google scholar
  51. Soyak, Hasan Rıza: Atatürk’ten Hatıralar, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2016. google scholar
  52. Soysal, İsmail: “Türk-Fransız Siyasal İlişkileri (1921-1984)”, Belleten, C. XVII, S. 185- 188, 1983, s. 959-1044. google scholar
  53. Sökmen, Tayfur: Hatay’ın Kurtuluşu İçin Harcanan Çabalar, Ankara, Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1992. google scholar
  54. Tansel, Selahattin: Mondros’tan Mudanya’ya Kadar, C. I, MEB, İstanbul, 1991. google scholar
  55. Tellal, Erel: “SSCB’yle İlişkiler”, Türk Dış Politikası (1919-1980), C.I, ed. Baskın Oran, İletişim Yayınları, İstanbul, 2009. google scholar
  56. Turgut, Hulusi: Kılıç Ali’nin Hatıraları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2015. google scholar
  57. Us, Asım: Gördüklerim, Duyduklarım, Duygularım, Kitabevi, İstanbul, 2012. google scholar
  58. Yavuz, Bige: “1921 Tarihli Türk-Fransız Anlaşması’nın Hazırlık Aşamaları”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C. 8, S. 23, 1992, s. 273-308. google scholar
  59. Yavuz, Bige: Kurtuluş Savaşı Döneminde Türk-Fransız İlişkileri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 1994. google scholar