KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları / 2024 / Sayı: 46

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün Tarihçesi

İstanbul University Faculty of Literature History of Turkish Language and Literature Department

Ali Şükrü Çoruk(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI PR.)0000-0002-3511-7917
Sayfa
439–472
Yayın Tarihi
2024-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede İstanbul Üniversitesi ve Türkiye’de yükseköğretim ile ilgili olarak daha önce ortaya konulmuş çalışmalar, tezler ve makalelerin yanında, konuyla ilgili pek çok soruya cevap bulunacak talebe rehberleri ve öğretim kılavuzları ana kaynaklar olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Alanında Türkiye’nin ilk bölümü olmakla beraber İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün bu zamana kadar ayrıntılı bir tarihçesi yazılmamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kökleri 1870 yılına kadar inen, zaman içinde her bakımdan gelişerek bugüne ulaşan bir bölüm için bu durum büyük bir eksikliktir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede İstanbul Üniversitesi ve Türkiye’de yükseköğretim ile ilgili olarak daha önce ortaya konulmuş çalışmalar, tezler ve makalelerin yanında, konuyla ilgili pek çok soruya cevap bulunacak talebe rehberleri ve öğretim kılavuzları ana kaynaklar olacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dârülfünûn · Türkoloji · İstanbul Üniversitesi

Özet

Alanında Türkiye’nin ilk bölümü olmakla beraber İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün bu zamana kadar ayrıntılı bir tarihçesi yazılmamıştır. Kökleri 1870 yılına kadar inen, zaman içinde her bakımdan gelişerek bugüne ulaşan bir bölüm için bu durum büyük bir eksikliktir. Bu makalede bu eksikliği bir derece gidermek amacıyla, ilk dönemlere ağırlık vermek üzere, başlangıcından bugüne Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün bir tarihçesi verilecektir. Bölümün çekirdeğini teşkil eden dersler, zaman içinde meydana gelen değişiklikler, isimlendirmeler ve kurucu isimler bu makalenin esasını oluşturacaktır. Bu çerçevede İstanbul Üniversitesi ve Türkiye’de yükseköğretim ile ilgili olarak daha önce ortaya konulmuş çalışmalar, tezler ve makalelerin yanında, konuyla ilgili pek çok soruya cevap bulunacak talebe rehberleri ve öğretim kılavuzları ana kaynaklar olacaktır.

Abstract

Despite being the first department of its kind in Türkiye, the Department of Turkish Language and Literature at Istanbul University Faculty of Letters has yet to receive a comprehensive historical study. This lack of detailed documentation represents a significant gap for a department whose origins date back to 1870 and which has undergone substantial development over time. This article seeks to address this deficiency by providing a historical account of the Department of Turkish Language and Literature, tracing its evolution from its inception to the present, with particular emphasis on its early periods. The study focuses on the foundational courses that formed the department’s core, the changes they underwent over time, the nomenclature of the department, and its pioneering figures. To achieve this, the research draws on a range of primary and secondary sources, including studies, theses, and articles related to Istanbul University and higher education in Türkiye. Additionally, student guides and teaching manuals serve as key resources, offering insights into various aspects of the department’s history and development.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çoruk, A. Ş. (2024). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünün Tarihçesi. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Sayı: 46, 439–472. https://doi.org/10.26650/YTA2024-1580095

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (62)

  1. a) Talebe Rehberleri ve Öğrenci Kılavuzları (Kronolojik) google scholar
  2. Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Talebe Rehberi 1334 -1335 Sene-i Tedrisiyesi İkinci google scholar
  3. Şuhur-ı Dersiyesi 16 Şubat -16 Haziran 1335, Evkaf Matbaası, İstanbul 1335 [1919] google scholar
  4. Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Talebe Rehberi, 1335-1336 Sene-i Tedrisiyesi İlk Sene-i Dersiyesi, İstanbul, Matbaa-i Âmire, 1335 [1919] google scholar
  5. Dârülfünûn Edebiyat Medresesi Talebe Rehberi, 1335-1336 Sene-i Tedrisiyesi İkinci google scholar
  6. Sene-i Dersiyesi, İstanbul Matbaa-i Âmire, 1336 [1920] google scholar
  7. Dârülfünûn-ı Osmanî Talebe Rehberi, İstanbul 1336 [1920] google scholar
  8. İstanbul Dârülfünûnu Talebe Rehberi 1338/39 Sene-i Dersiyesine Aittir, Evkaf Matbaası 1338 [1922] google scholar
  9. İstanbul Dârülfünûnu Talebe Rehberi, 1339/40 Sene-i Dersiyesine Aittir, İstanbul, Matbaa-i Amire 1339 [1923] google scholar
  10. İstanbul Dârülfünûnu Talebe Rehberi 1341-1342, Yeni Matbaa, İstanbul 1341 [1925] google scholar
  11. İstanbul Dârülfünûnu Talebe Rehberi 1927-1928, Yeni Matbaa, İstanbul 1927 google scholar
  12. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi 1938-1939 Ders Yılı Öğrenci Kılavuzu, İstanbul 1938 google scholar
  13. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi 1937-1938 Ders Yılı Öğrenci Kılavuzu, İstanbul 1937 google scholar
  14. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğrenci Kılavuzu (1947-1948), İstanbul 1948 google scholar
  15. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Kılavuzu 1950-1951 Yılı, İstanbul 1951 google scholar
  16. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Kılavuzu 1951-1952 Yılı, İstanbul 1951 google scholar
  17. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Kılavuzu 1954-1955 Dersyılı, İstanbul 1954 google scholar
  18. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Kılavuzu 1961-1962 Yılı, İstanbul 1961 google scholar
  19. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Kılavuzu 1962-1963 Yılı, İstanbul 1962 google scholar
  20. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Öğretim Kılavuzu 1967-1968 Yılı, İstanbul 1967 google scholar
  21. a) Kitaplar, Makaleler google scholar
  22. Akün, Ömer Faruk, “Ahmet Hamdi Tanpınar”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi (TUDED), C. XII, 1962 google scholar
  23. Ayni, Mehmet Ali, Dârülfünûn Tarihi, Haz. Aykut Kazancıgil, Ketebe Yayınları, İstanbul 2021 google scholar
  24. Baskın, Bahar, “II. Meşrutiyet’te Kadın Eğitimine Yönelik Bir Girişim: İnas Dârülfünûnu”, İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, S. 38, Mart 2008, s. 89-123 google scholar
  25. Cunbur, Müjgan, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan’ın Makalelerinden Seçmeler, Ankara 1990 google scholar
  26. Çeltik, Halil, Ömer Ferit Kam ve Âsâr- Edebiye Tedkikatı, Gazi Üniversitesi SBE Yüksek Lisans Tezi, Ankara 1997 google scholar
  27. Demirtaş, Aydın, Dârülfünûndan Üniversiteye Öğretim Üyeleri, İstanbul 2019 google scholar
  28. Dölen, Emre, Türkiye Üniversite Tarihi, C. I, Osmanlı Döneminde Dârülfünûn, Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul 2009 google scholar
  29. Emre, Ahmet Cevat, Osmanlı Edebiyatına Hazırlık Dersleri, İÜEF Yayınları, İstanbul 1947-48 google scholar
  30. Ergin, Muharrem, Osmanlıca Dersleri -Eski Yazı, Arapça Unsurlar, Farsça Unsurlar, Aruz, Metinler, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1958 google scholar
  31. Ergin, Muharrem Ergin, “R. Rahmeti Arat’ın Eserleri”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C. XI, 1961 google scholar
  32. Gunergun, Feza-Kadıoğlu, Sevtap, “İstanbul Üniversitesi’nin Yerleşim Tarihçesi Üzerine Notlar”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları, C. 8, S. 1, İstanbul 2006, s. 135-163 google scholar
  33. İhsanoğlu, Ekmeleddin, “Dârülfünûn Tarihçesine Giriş”, Belleten, C. LIV, S. 210, Ağustos 1990, s. 699-738 google scholar
  34. İhsanoğlu, Ekmeleddin, “Dârulfünûn Tarihçesine Giriş-II Üçüncü Teşebbüs: Dârulfünûn-ı Sultanî”, Belleten, C. LVII, sayı 208, Nisan 1993, s. 201-240 google scholar
  35. İhsanoğlu, Ekmeleddin, Dârülfünûn -Osmanlı’da Kültürel Modernleşmenin Odağı-, İRCİCA Yayınları, C. II, İstanbul 2010 google scholar
  36. Konrapa, Mehmet Zekai, Osmanlı Edebiyatı Ders Notları, Haz. Ömer Hakan Özalp, Bağcılar Belediyesi Yayınları, İstanbul 2014 google scholar
  37. Okay, Orhan, Bir Hülya Adamının Romanı, Gözden Geçirilmiş III. Baskı, Dergâh Yayınları, İstanbul 2012 google scholar
  38. Ömer Faruk Akün’ün Hizmet Belgesi, Edebiyat Fakültesi Özlük Dosyası google scholar
  39. Özkan, Mustafa, Faruk Kadri Timurtaş -Hayatı, Eserleri, Eserlerinden Seçmeler, Ankara 2000, s. XIII google scholar
  40. Öztürkçü, İbrahim, Ben Giderim Adım Kalır -Yeni Türk Edebiyatında İhtifaller-, İstanbul 2023 google scholar
  41. Sarıay, Erciment, Osmanlıdan Cumhuriyet’e Geçiş Sürecinde Bir Mütefekkir Olarak Necip Asım: Hayatı ve Eserleri, Nevşehir Üniversitesi SBE Yüksek Lisans Tezi, Nevşehir 2012 google scholar
  42. Sertkaya, Osman Fikri, “Ahmet Caferoğlu”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi (TUDED), C. XVII, 1969, s. 1-28 google scholar
  43. Sertkaya, Osman Fikri, “Muharrem Ergin”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C. XXVIII google scholar
  44. Tanpınar, Ahmet Hamdi, Yahya Kemal, Dergâh Yayınları, III. Baskı, İstanbul 1995 google scholar
  45. Tanpınar, Ahmet Hamdi, Hüsrev ü Şirin (Dârülfünûn Mezuniyet Tezi 1923), Haz. Mustafa google scholar
  46. Koç-Şaban Özdemir, Dergâh Yayınları, İstanbul 2017 google scholar
  47. Tarlan, Ali Nihat Tarlan, Mehmet Akif, İstanbul 1939 google scholar
  48. Timurtaş, Faruk Kadri, Osmanlıca I -Eski Yazı, Gramer, Metinler, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1962 google scholar
  49. Yazır, Mahmud Bedreddin, Siyakat Yazısı, Cumhuriyet Matbaası, İstanbul 1941 google scholar
  50. Yazır, Mahmud Bedreddin, Eski Yazıları Okuma Anahtarı, Vakıflar Umum Müdürlüğü Yayınları, İstanbul 1942 google scholar
  51. b) Ansiklopedi Maddeleri google scholar
  52. Aksoy, Hasan, “Karahan, Abdülkadir”, DİA, c. XXIV google scholar
  53. Aktaş, Şerif, “Yöntem, Ali Canip”, DİA, C. XLIII google scholar
  54. Akün, Ömer Faruk, “Mehmed Fuad Köprülü”, DİA, C. XXVIII google scholar
  55. Gövsa, İbrahim Alaaddin, “Özdem, Ragıp Hulusi”, Türk Meşhurları Ansiklopedisi, Yedigün Neşriyatı, İstanbul 1946 google scholar
  56. Kut, Günay, “İz, Fahir”, DİA, c. EK-1 google scholar
  57. Öztürk, Cemil, Selim Sabit Efendi, DİA, C. XXXVI google scholar
  58. Tarhan, Taner-Akün, Ömer Faruk, “Edebiyat Fakültesi”, DİA, C. X google scholar
  59. c) Gazete Haberleri google scholar
  60. “Edebiyat Doktoru-Ali Nihad Bey’e İlk Defa Bu Ünvan Tevcih Edildi”, Vakit, 12 Aralık 1922, s. 3 google scholar
  61. “Mehmet Akif’in Cenazesi Merasimle Kaldırıldı”, Cumhuriyet, nr. 4536, 29 Aralık 1936, s. 8. google scholar
  62. “Mehmet Akif İhtifali”, Kurun, nr. 7532-1632, 29 Aralık 1938, s. 5. google scholar