Dergiler / Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları / 2024 / Sayı: 46

Savaşın Gölgesinde Eğitim: Birinci Dünya Harbi Sürecinde Bahriye Mektebi

Education in the Shadow of War: Turkish Naval School during the First World War

Mehmet Korkmaz(MİLLİ SAVUNMA ÜNİVERSİTESİ, DENİZ HARP ENSTİTÜSÜ)0000-0002-7988-742X
Sayfa
109–136
Yayın Tarihi
2024-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Savaş döneminde askerî bir eğitim kurumunda yaşanan gelişmelerin ele alındığı bu makalede, konu Türk askerî eğitim tarihi açısından analiz edilerek Bahriye Mektebi üzerindeki tesirleri ağırlıklı olarak arşiv vesikaları ışığında ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük topyekûn ve küresel savaşlardan biri olan Birinci Dünya Harbi, İttifak Devletleri ve İtilaf Devletleri arasında 1914-1918 yılları arasında cereyan etti.
📊
Temel Bulgular & Veri:Savaşın doğal olarak toplumlar üzerinde maddi ve manevi yıkıcı etkileri oldu.
💡
Sonuç & Katkı:Savaş döneminde askerî bir eğitim kurumunda yaşanan gelişmelerin ele alındığı bu makalede, konu Türk askerî eğitim tarihi açısından analiz edilerek Bahriye Mektebi üzerindeki tesirleri ağırlıklı olarak arşiv vesikaları ışığında ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bahriye Mektebi · Birinci Dünya Harbi · Askerî Eğitim

Özet

İnsanlık tarihinin gördüğü en büyük topyekûn ve küresel savaşlardan biri olan Birinci Dünya Harbi, İttifak Devletleri ve İtilaf Devletleri arasında 1914-1918 yılları arasında cereyan etti. Savaşın doğal olarak toplumlar üzerinde maddi ve manevi yıkıcı etkileri oldu. Karmaşa ve kaosun hâkim olduğu ortamda sosyal hayatın yanı sıra eğitim ve öğretim süreçleri de olumsuzluklara maruz kaldı. Osmanlı Devleti’nin de dâhil olduğu bu savaşta, seferberliğin ilanıyla okullardaki bazı eğitimcilerin cepheye sevk edilmesi ve yoksulluk gerekçesiyle çocukların okullara gönderilmemesi gibi faktörler eğitimi olumsuz anlamda etkileyen unsurlar arasında yer aldı. Mülki eğitimin yanı sıra askerî eğitim sahasına da harbin yansımaları oldu. Cephelerde daha fazla subaya ihtiyaç olduğundan askerî okullarda görev yapan subaylardan bazıları cephelere sevk edildi. Askerî okullarda eğitimi devam eden son sınıf öğrencilerinin erken mezun edilerek cepheye gönderilmeleri de söz konusu oldu. Bu makalede Osmanlı Devleti’nde askerî deniz eğitimi veren Heybeliada Bahriye Mektebi’nin (Deniz Harp Okulu) savaş sürecinden nasıl etkilendiği sorusunun cevabı aranmıştır. Osmanlı Devleti’nin Almanya ile yaptığı ittifakın Bahriye Mektebi’ndeki eğitim öğretim süreçlerine yansımaları araştırılmıştır. Savaş döneminde askerî bir eğitim kurumunda yaşanan gelişmelerin ele alındığı bu makalede, konu Türk askerî eğitim tarihi açısından analiz edilerek Bahriye Mektebi üzerindeki tesirleri ağırlıklı olarak arşiv vesikaları ışığında ele alınmıştır.

Abstract

The First World War, one of the largest global conflicts, was fought between the Central Powers and the Allied Powers from 1914 to 1918. The war significantly disrupted education and training processes across various sectors. In schools, some educators were sent to the war front following the declaration of war, while economic hardship prevented many families from sending their children to school. These challenges extended beyond civilian education to military training institutions. In military schools, several officers were reassigned to active duty on the battlefield. Additionally, senior students nearing graduation were required to complete their studies early and were deployed to the front lines. This article examines the impact of the war on the Turkish Naval School (Bahriye Mektebi), which provided military naval training in the Ottoman Empire. It explores how the Ottoman Empire’s alliance with Germany influenced the education processes at the school. The study situates the Turkish Naval School within the broader context of Turkish military education history and evaluates the effects of the four-year conflict on its operations. The analysis draws primarily on archival documents to provide a detailed account of the challenges faced by the institution during this period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Korkmaz, M. (2024). Savaşın Gölgesinde Eğitim: Birinci Dünya Harbi Sürecinde Bahriye Mektebi. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Sayı: 46, 109–136. https://doi.org/10.26650/YTA2024-1525789

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (42)

  1. Arşiv Belgeleri73 google scholar
  2. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) google scholar
  3. Deniz Tarihi Arşivi (DTA)74 google scholar
  4. Süreli Yayınlar75 google scholar
  5. Ceride-i Bahriye google scholar
  6. Sabah google scholar
  7. Tanin google scholar
  8. Tasvir-i Efkâr google scholar
  9. Araştırma Eserler google scholar
  10. Akyıldız, Ali, “Mekteb-i Mülkiye”, TDV İslâm Ansiklopedisi, 3. Baskı, EK-C. 2, TDV Yayınları, Ankara, 2019, s. 238-240. google scholar
  11. Ali Haydar Emir, “Osmanlı Bahriyesi 10 Temmuz 1330’dan 23 Temmuz 1333’e Kadar”, Mecmua-i Seneviye-i Bahriye, Üçüncü Sene, Bahriye Matbaası, İstanbul, 10 Temmuz 1333, s. 3-96. google scholar
  12. Amiral Vehbi Ziya Dümer’in Anıları, haz.: Osman Alpay Kaynak, Dz.K.K. Yayınları, İstanbul, 2003. google scholar
  13. Bahriye Salnâmesi, 18. Tertip, Matbaa-i Bahriye, İstanbul, 1328. google scholar
  14. Banarlı, Nihad Sami, Yahya Kemal’in Hâtıraları, İstanbul Fetih Cemiyeti Yahya Kemal Enstitüsü Neşriyatı, İstanbul, 1960 google scholar
  15. Besbelli, Saim, “Meşrutiyet Donanması”, Donanma Dergisi, C. 75, S. 437, Nisan 1962, s. 67-113. google scholar
  16. Beydilli, Kemal, “Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 31, TDV Yayınları, Ankara, 2020, s. 513-514. google scholar
  17. Büyüktuğrul, Afif, Cumhuriyet Donanmasının Kuruluşu Sırasında 60 Yıl Hizmet (19181977), C. I, Dz.K.K. Yayınları, İstanbul, 2005. google scholar
  18. Cemal Paşa, Hatıralar: İttihat ve Terakki, I. Dünya Savaşı Anıları, 6. Baskı, haz. Alpay Kabacalı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2012. google scholar
  19. Çankaya, Ali, Yeni Mülkiye Tarihi ve Mülkiyeliler (1859-1968), C. I, Mars Matbaası, Ankara, 1968-1969. google scholar
  20. Çoker, Fahri, Bahriye Mektebimiz (Deniz Harp Okulu ve Lisesi), Dz.K.K. Yayınları, Ankara, 1973. google scholar
  21. Deniz Mektepleri Tarihçesi, İkinci Kitap, Genelkurmay Başkanlığı IX. Deniz Şubesi Yayınları, İstanbul, 1941. google scholar
  22. E.Gv.Albay Abdurrahman Benlioğlu’nun Hatıraları, haz. Nurcan Bal, Dz.K.K.lığı Yayınları, İstanbul, 2004. google scholar
  23. Ergin, Osman, Türkiye Maarif Tarihi, C. 3-4, Eser Matbaası, İstanbul, 1977. google scholar
  24. Eroğlu, Osman, Falih Rıfkı Atay’ın Fikir ve Sanat Dünyası, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara, 2023. google scholar
  25. Ertuğrul, Deniz Okulumuz, (Yayınlayan kurum, yayın yeri ve tarihi mevcut değil). google scholar
  26. Güverte Mektebi Bahriye-i Şahanesi’nin Teşkilat ve İdare-i Umumiye Talimatnâmesi, Bahriye Matbaası, İstanbul, 1918. google scholar
  27. Güverte Mekteb-i Bahriye-i Şahanesi Talebesinin Suret-i Kabul ve Talim ve Terbiyesi Hakkında Talimatname, Bahriye Matbaası, İstanbul, 1918. google scholar
  28. Hanioğlu, M. Şükrü, “Cemal Paşa”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 7, İstanbul, 1993, s. 306-307. google scholar
  29. Heybeli’deki Mekteb-i Bahriye-i Şahane’ye Mahsus Nizâmât-ı Dâhiliyeden (Şerâit-i Kabûliye), Matbaa-i Bahriye, İstanbul, 1330. google scholar
  30. Kaçar, Mustafa, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Askerî Teknik Eğitimde Modernleşme Çalışmaları ve Mühendishanelerin Kuruluşu (1808’e Kadar)”, Osmanlı Bilim Araştırmaları, C. II, yay.haz. Feza Günergun, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1998, s. 69-137. google scholar
  31. Kara, İsmail, Rabia K. Gündoğdu, Diyanet İşleri Başkanı Ahmet Hamdi Akseki Hayatı Mücadelesi ve Eserleri, C. 1, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara, 2019. google scholar
  32. Korkmaz, Mehmet, “Ali Haydar Emir Alpagut: Hayatı ve Eserleri”, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, S. 35, 2019, s. 57-77. google scholar
  33. Korkmaz, Mehmet, “Türk Bahriyesinde Modernleşme Çabaları: Kurmay Sınıfının Teşkili ve Gelişimi”, Deniz Kuvvetleri Dergisi, S. 642, Nisan 2021, s. 59-63. google scholar
  34. Kurtoğlu, Fevzi, “Hendesehane-i Bahrî, Mühendiahane-i Bahrî”, Deniz Mektepleri Tarihçesi (1928-1939), İkinci Kitap, Genelkurmay Başkanlığı IX. Deniz Şubesi Yayınları, İstanbul, 1941, 1-35. google scholar
  35. Noyan, Bahri S., “Bahriye Mektebi’ne Dair”, Hayat Tarih Mecmuası, S. 9, Ekim 1970, s. 82-87. google scholar
  36. Panzac, Daniel, Osmanlı Donanması (1572-1923), çev. A. Maden, S. Canpolat, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2018. google scholar
  37. Chris B. Rooney, “Osmanlı İmparatorluğu’na Gelen İngiliz Deniz Misyonları’nın Uluslararası Önemi, 1908-1914”, çev. Önder Kocatürk, Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları Dergisi, S. 13-14, (2008), s. 73-105. google scholar
  38. Sayacı, Kenan, Deniz Harp Okulu Tarihçesi, Dz.K.K. Yayınları, [tarih ve yayın yeri mevcut değil]. google scholar
  39. Şirin, Funda Selçuk, Falih Rıfkı Atay (1893-1950), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2009. google scholar
  40. Uras, Niyazi, “Mekteb-i Bahriye-i Şahane 1876-1918”, Deniz Kuvvetleri Dergisi, C. 79, S. 482, Ağustos 1973, s. 44-56. google scholar
  41. İnternet Kaynakları google scholar
  42. https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/orhan-midhat-barbaros (Çevrimiçi), Erişim Tarihi: 15 Temmuz 2024. google scholar