Dergiler / Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Sayı: 22

TÜRK SEÇMENİNİN MODERN POLİTİK LİDERLİK STİLLERİNE YÖNELİK DUYGU VE TUTUMLARI: POLİTİK PSİKOLOJİ ODAKLI BİR ANALİZ

EMOTIONS AND ATTITUDES OF THE TURKISH ELECTORATE TOWARDS MODERN POLITICAL LEADERSHIP STYLES: A POLITICAL PSYCHOLOGY-ORIENTED ANALYSIS

Ali Ruhan Çelik(KOCAELİ SAĞLIK VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6147-5793
Sayfa
113–140
Yayın Tarihi
2026-05-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analizler, liderlik algılarının cinsiyet, yaş, politik kimlik ve eğitim gibi değişkenlerle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, liderliğin modern tanımlamalar çerçevesinde nasıl ele alındığını ve Türk seçmenlerin politik liderlere yönelik duygu ve tutumlarını incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada modern liderlik kuramlarından etkileşimci, dönüşümcü, karizmatik, stratejik ve hizmetkâr liderlik stilleri ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Analizler, liderlik algılarının cinsiyet, yaş, politik kimlik ve eğitim gibi değişkenlerle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Liderlik · liderlik stilleri · politik psikoloji

Özet

Bu çalışma, liderliğin modern tanımlamalar çerçevesinde nasıl ele alındığını ve Türk seçmenlerin politik liderlere yönelik duygu ve tutumlarını incelemektedir. Araştırmada modern liderlik kuramlarından etkileşimci, dönüşümcü, karizmatik, stratejik ve hizmetkâr liderlik stilleri ele alınmıştır. Her bir stil için literatürden hareketle söylemler oluşturulmuş, uzman görüşleriyle seçilen söylemler katılımcılara isim ve tanımları belirtilmeden sunulmuştur. Katılımcılar, bu söylemleri Pozitif Negatif Duygu Ölçeği ve Siyasi Lider Değerlendirme Ölçeği üzerinden değerlendirmiş; ayrıca Siyasal Düşüncenin Karmaşıklığı Ölçeği ve demografik bilgi formunu doldurmuştur. Analizler, liderlik algılarının cinsiyet, yaş, politik kimlik ve eğitim gibi değişkenlerle anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Bulgular, seçmenlerin politik liderlik stillerine yönelik değerlendirmelerinde yalnızca ideolojik değil, aynı zamanda psikolojik faktörlerin de belirleyici olduğunu göstermektedir. Çalışma, politik psikoloji alanında Türkiye bağlamında yapılan sınırlı sayıda araştırmaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Abstract

This study examines how leadership is addressed within the framework of modern definitions and investigates the emotions and attitudes of Turkish voters toward political leaders. The research focuses on modern leadership theories, specifically transactional, transformational, charismatic, strategic, and servant leadership styles. For each style, discourses were developed based on the literature, and those selected through expert opinions were presented to participants without revealing the names or definitions of the typologies. Participants evaluated these discourses using the Positive and Negative Affect Schedule and the Political Leader Evaluation Scale; they also completed the Political Thought Complexity Scale and a demographic information form. The analyses revealed that leadership perceptions showed significant relationships with variables such as gender, age, political identity, and education. The findings indicate that voters’ evaluations of political leadership styles are shaped not only by ideological but also by psychological factors. This study aims to contribute to the limited body of research conducted in Turkey within the field of political psychology.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çelik, A. R. (2026). TÜRK SEÇMENİNİN MODERN POLİTİK LİDERLİK STİLLERİNE YÖNELİK DUYGU VE TUTUMLARI: POLİTİK PSİKOLOJİ ODAKLI BİR ANALİZ. Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 22, 113–140. https://doi.org/10.32739/uskudarsbd.12.22.171

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Adorno, Theodor W., Else Frenkel-Brunswik, Daniel Levinson, ve Nevitt Sanford. The Authoritarian Personality. New York: Harper & Brothers, 1950.
  2. Akyüz, Mahmut. “Stratejik liderlik,” Stratejik Yönetim Araştırmaları Dergisi 1, (Mart 2018): 45-66.
  3. Arıboğan, Deniz Ülke. “Politik karar, tutum ve davranışlarımızı bireyselden toplumsala uzanan bir yelpazede anlama ve açıklama kılavuzu olarak politik psikoloji,” Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 2, (Mayıs 2020): 37-62.
  4. Arnhart, Larry. Platon’dan Rawls’a siyasi düşünce tarihi. İstanbul: Adres Yayınları, 2008.
  5. Baker, Ulus. Kanaatlerden imajlara: Duygular sosyolojisine doğru. İstanbul: İletişim Yayınları, 2016.
  6. Balay, Refik., Ahmet Kaya ve Reyhan Geçdoğan Yılmaz. “Eğitim yöneticilerinin hizmetkâr liderlik yeterlikleri ile farklılıkları yönetme becerileri arasındaki ilişki,” Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi 4, (Nisan 2014): 229-249.
  7. Bass, Bernard. Leadership and Performance Beyond Expectations. New York: Free Press, 1985.
  8. Bektaş, Çetin. “Liderlik yaklaşımları ve modern liderden beklentiler,” Selçuk Üniversitesi Akşehir Meslek Yüksekokulu Sosyal Bilimler Dergisi 2, (Haziran 2016): 43-53.
  9. Breuilly, John. “Max Weber, Charisma and Nationalist Leadership,” Nations and Nationalism 17, (Mayıs 2011): 477-499.
  10. Burns, James MacGregor. Leadership. New York: Harper & Row, 1978.
  11. Caner, Cantürk, Bakko Mehmet Bozaslan ve Merve Serbest. “Rusya lideri Vladamir Putin’i politik psikoloji penceresinden okumak,” Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 65 (Temmuz 2020): 245-264.
  12. Conger, Jay A., Rabindra N. Kanungo, ve Sanjay T. Menon. “Charismatic Leadership and Follower Effects,” Journal of Organizational Behavior 21, (Kasım 2000): 747-767.
  13. Cottam, Martha L., Elena Mastors ve Thomas Preston. Introduction to Political Psychology. New York: Routledge, 2015.
  14. Çetin, Halis ve Levent Görüşük. Siyaset psikolojisi. Ankara: Orion Yayınevi, 2015.
  15. Dadi, Mehmet. “Sokrates yönteminin kullanılarak Mol kavramı ve Avagadro sayısının öğretilmesi,” Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, 2013.
  16. Dal, Lokman ve Sıtkı Çorbacıoğlu. “Hizmetkar liderlik davranışları ve lider-üye etkileşimi ilişkisi: Bir devlet üniversitesi üzerine araştırma,” Süleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences 19, (Aralık 2014): 287-310.
  17. Dikmen, Bahar. “Liderlik kuramları ve dönüştürücü liderlik kuramının çalışanların örgütsel bağlılık algıları üzerindeki etkisine yönelik uygulamalı bir araştırma,” Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, 2012.
  18. Erhan, Çağrı ve Ersin Embel. “Türk dış politikasında karar vericileri yönlendiren yapısal faktörler,” Bilig 72, (Kış 2015): 145-170.
  19. Erişen, Cengiz. “The Political Psychology of Turkish Political Behavior: Introduction by the Special Issue Editor.” Turkish Studies 14 (2013): 1–12. https://doi.org/10.1080/14683849.2013.7 66978
  20. Erişen, Cengiz. Political Behavior and the Emotional Citizen: Participation and Reaction in Turkey. New York: Palgrave Macmillan. 2018.
  21. Ertürk, Ebru ve Şükran Gökçe. “Türkiye’de stratejik liderlik alanında hazırlanmış lisansüstü tezlerin incelenmesi,” Business & Management Studies: An International Journal 7, (Ağustos 2019): 165–82.
  22. Fiedler, E. F., ve M. M. Chemers. Improving Leadership Effectiveness. New York: John Wiley & Sons, 1984.
  23. Fiedler, J. H. “Organizational Loyalty,” Business & Professional Ethics Journal 11, (1992): 71-90.
  24. Fromm, Erich. Escape from Freedom. New York: Farrar & Rinehart, 1941.
  25. Genau, Hanna A., Gerhard Blickle, Nora Schütte ve James A. Meurs. “Machiavellian Leader Effectiveness,” Journal of Personnel Psychology (2021): 1-10.
  26. Goleman, Daniel. Working with Emotional Intelligence. New York: Bantam Books, 1998.
  27. Hassabis, Demis, ve Eleanor. A. Maguire. “The Construction System of the Brain,” Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 364, (Mayıs 2009): 1263-1271.
  28. İdeis, A. E. “Siyasal iletişimde liderlerin retorik stratejileri: Yeni Zelanda Başbakanı’nın, camilerde ibadet edenlerin teröristler tarafından öldürülmesinden sonraki konuşmasının üç ikna kanıtına göre analizi,” İletişim ve Medya Bilimleri 50 (2021).
  29. Kirel, Çiğdem. “Liderlik davranış biçimleri konusuna yeni bir yaklaşım: Karizmatik liderlikten dönüşümsel liderliğe,” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 1, (2001).
  30. Kılıç, Recep, Belma Keklik ve Harun Yıldız. “Dönüştürücü, etkileşimci ve tam serbesti tanıyan liderlik tarzlarının örgütsel sessizlik üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma,” Yönetim ve Ekonomi Dergisi 21, (2014): 249-268.
  31. Klaussner, Sonja. “Trust and Leadership: Toward an Interactive Perspective,” Journal of Change Management 12, (Kasım 2012): 417-439.
  32. Körösényi, András. “The Theory and Practice of Plebiscitary Leadership: Weber and the Orbán Regime,” East European Politics and Societies 33, (Eylül 2019): 280-301.
  33. Lewin, Kurt, Ronald Lippitt ve Ralph K. White. “Patterns of Aggressive Behavior in Experimentally Created ‘Social Climates.’” Journal of Social Psychology 10 (2), (1939): 271–299.
  34. Machiavelli, Niccolò. Discourses on the First Decade of Titus Livius. Bowland Classics Publication, 2009. Martinich, Aloysius. The Two Gods of Leviathan: Thomas Hobbes on Religion and Politics. Cambridge: Cambridge University Press, 2003.
  35. Özkılıççı, Gözde., ve Nihal Mamatoğlu. “Siyasi Lider Değerlendirme Ölçeğinin Türkçeye Uyarlanması Çalışması,” Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi 2, (Aralık 2020): 163-170.
  36. Post, Jerrold M. “Narcissism and the Charismatic Leader-Follower Relationship.” Political Psychology 7 (4), (1986): 675–688.
  37. Solak, Nihan., ve Nebi Sümer. “Politik sistem algısı ve duygular,” Siyaset Psikolojisi içinde, 201-218. Ankara: Nobel Yayınları, 2015.