KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / SOSYAL GÜVENLİK DERGİSİ / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Mesleki Rehabilitasyon, İşe Dönüş ve Mesleki Sosyal Hizmet

Buğra Yıldırım(CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ, SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ, SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ)0000-0002-2840-3624
Sayfa
41–52
Yayın Tarihi
2024-09-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mesleki rehabilitasyon sonrası işe dönüş programının Türkiye’de önemli bir sosyal politika, planlama ve müdahale rutini olması gerektiği de açıkça bu çalışma sonucunda ifade edilen temel argümandır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mesleki rehabilitasyon sağlık sorunları, iş kazaları veya engellilik nedeniyle iş gücünden uzak kalan bireylere yardımcı olmak amacıyla geliştirilen programlardan biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle de işletmeler, çalışma koşullarını iyileştirirken ve çalışanların psikososyal sorunlarına yönelik çözümler geliştirirken sosyal hizmet mesleğinin önemini fark etmişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Mesleki rehabilitasyon sonrası işe dönüş programının Türkiye’de önemli bir sosyal politika, planlama ve müdahale rutini olması gerektiği de açıkça bu çalışma sonucunda ifade edilen temel argümandır.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mesleki rehabilitasyon · işe dönüş · mesleki sosyal hizmet

Özet

Mesleki rehabilitasyon sağlık sorunları, iş kazaları veya engellilik nedeniyle iş gücünden uzak kalan bireylere yardımcı olmak amacıyla geliştirilen programlardan biridir. Bu programlar, fiziksel, zihinsel veya duygusal yeteneklerinde sorun yaşayan bireylere işe dönüş fırsatı sunmakta ve dünyanın çeşitli ülkelerinde uygulanmaktadır. İşe dönüş programlarının genel hedefi engelli bireylerin bağımsız yaşamalarını sağlayabilmek ve sürdürülebilir istihdama katılımlarını kolaylaştırabilmektir. Endüstrileşen toplumla birlikte pek çok sosyal sorun ortaya çıkmış, mesleki rehabilitasyona ve çalışma yaşamında mesleki sosyal hizmet uygulamalarına duyulan ihtiyaç anlaşılmıştır. Bu nedenle de işletmeler, çalışma koşullarını iyileştirirken ve çalışanların psikososyal sorunlarına yönelik çözümler geliştirirken sosyal hizmet mesleğinin önemini fark etmişlerdir. Gelecekte ise ekonominin küreselleşmesiyle birlikte işe bağlı sorunların çözümlenmesiyle ilgili kullanılan yaklaşımlar büyük değişimler geçirecek, insan kaynakları yönetimiyle ilgili bağlam yeniden şekillenecek, mesleki rehabilitasyon ve çalışma yaşamında mesleki sosyal hizmet müdahalelerinin bambaşka bir karakter geliştirme olasılığı artacaktır. Bu makalenin amacı sosyal hizmetin mesleki rehabilitasyon sürecinde oynayacağı rolü, mesleki rehabilitasyon, işe dönüş ve sosyal hizmet arasındaki bağları tartışmaya açmaktır. Mesleki rehabilitasyon sonrası işe dönüş programının Türkiye’de önemli bir sosyal politika, planlama ve müdahale rutini olması gerektiği de açıkça bu çalışma sonucunda ifade edilen temel argümandır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldırım, B. (2024). Mesleki Rehabilitasyon, İşe Dönüş ve Mesleki Sosyal Hizmet. SOSYAL GÜVENLİK DERGİSİ, Cilt: 14 Sayı: 1, 41–52. https://doi.org/10.32331/sgd.1554633

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Bloom, J., McLennan, V. ve Dorsett, P. (2022). Results from Phase One of an Early Intervention Vocational Rehabilitation Trial for People with Spinal Cord Injury Conducted in Queensland, Australia. Journal of Vocational Rehabilitation. 57(3). 237-247.
  2. Canbaz, S. (2022). Mesleki Rehabilitasyon Örnekleri: Geleneksel Derleme. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi. 7(4). 1260-1270.
  3. Chen, Y. S., Wu, S. C., Wang, S. Y. ve Jaw, B. S. (2003). Depression in Chronic Haemodialysed Patients. Nephrology. 8(3). 121-126.
  4. Çimşir, E. (2019). Türkiye’de Mesleki Rehabilitasyon Hizmetleri ve İhmal Edilmiş Bir Alan Olarak Rehabilitasyon Danışmanlığı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 19(1). 114-124.
  5. Désiron, H. A., De Rijk, A., Van Hoof, E. ve Donceel, P. (2011). Occupational Therapy and Return To Work: A Systematic Literature Review. BMC Public Health. 11. 1-14.
  6. Dornonville de la Cour, F. L., Rasmussen, M. A., Foged, E. M., Jensen, L. S. ve Schow, T. (2019). Vocational Rehabilitation in Mild Traumatic Brain Injury: Supporting Return to Work and Daily Life Functioning. Frontiers in Neurology. 10. 103-113.
  7. Duru, H., Sinan, F. N., Söner, O. ve Gültekin, F. (2020). Mesleki Rehabilitasyon Psikolojik Danışmanlığı: Bir Derleme (Rehabilitasyon Psikolojik Danışmanlığı). Turkish Studies-Educational Sciences. 15(6). 4169- 4190.
  8. Eravcı, D. B. (2021). İş Sağlığı ve Güvenliğinde Bir Sosyal Politika Aracı Olarak Mesleki Rehabilitasyon: Ülkelere Göre İyi Uygulamaların İncelenmesi. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. 10(26). 30-45.
  9. Ficke, R. C. (1992). Digest of Data on Persons with Disability. Washington, DC: National Institute on Disability and Rehabilitation Research.
  10. Fure, S. C., Howe, E. I., Andelic, N., Brunborg, C., Sveen, U., Røe, C. ve Løvstad, M. (2021). Cognitive and Vocational Rehabilitation After Mild-To-Moderate Traumatic Brain Injury: A Randomised Controlled Trial. Annals of Physical and Rehabilitation Medicine. 64(5). 101538.
  11. Government of Canada. (2011). The Fundamentals - Return to Work Plan. [https://www.canada.ca/en/ government/publicservice/wellness-inclusion-diversity-public-service/health-wellness-public-servants/ disability-management/fundamentals-return-to-work-plan.html] (Erişim: 6 Mart 2024).
  12. Gruber, S., Titze, N. ve Zapfel, S. (2013). Vocational Rehabilitation of Disabled People in Germany: A Systems-Theoretical Perspective. Disability and Society. 29(2). 224-238.
  13. ILO. (2015). 159 No’lu Mesleki Rehabilitasyon ve İstihdam (Sakatlar) Sözleşmesi. Türkiye: ILO Türkiye- Ankara Çalışma Ofisi
  14. Kayıhan, H. ve Köse B. (2018). Türkiye’de ve Dünyada Mesleki Rehabilitasyon. Turkiye Klinikleri J Psychol-Special Topics. 3(1). 30-41.
  15. Koçak, D. ve Çankaya, N. (2022). İş Kazası ve Meslek Hastalığı Sonrası Mesleki Rehabilitasyon ve Mevzuat Altyapısının Değerlendirilmesi. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi. 4(2). 232-254.
  16. Koçali, K. (2021). Sosyal Güvenlik Kurumunun 2012-2020 Yılları Arası İş Kazaları Göstergelerinin Standardizasyonu. Akademik Yaklaşımlar Dergisi. 12(2). 302-327.
  17. Kutner, N. G., Brogan, D. ve Fielding, B. (1991). Employment Status and Ability to Work Among Working- Age Chronic Dialysis Patients. American Journal of Nephrology. 11(4). 334-340.
  18. Kurt, Ş. (2006). İşsizliğin Psiko-Sosyal Sonuçları ve Türkiye Üzerine Muhtemel Etkileri. Sosyal Siyaset Konferansları. 51. 358-379.
  19. La Torre, G., Lia, L., Francavilla, F., Chiappetta, M. ve De Sio, S. (2022). Factors That Facilitate and Hinder the Return to Work After Stroke: An Overview of Systematic Reviews. La Medicina del Lavoro. 113(3). 1-13.
  20. Libeson, L., Ross, P., Downing, M. ve Ponsford, J. (2022). Factors Associated with Employment Stability Following Traumatic Brain Injury, in A Sample Who Have Received Comprehensive Vocational Rehabilitation. Disability and Rehabilitation. 44(21). 6325-6332.
  21. Mudrick, N. R. (1991). An Underdeveloped Role for Occupational Social Work: Facilitating the Employment of People with Disabilities. Social Work. 36(6). 490-495.
  22. NSW Government (2010). Guidelines for Workplace Return to Work Programs. NSW: Work Cover. Øyeflaten, I., M Gabriele, J., B Fisher, E. ve R Eriksen, H. (2013). Social Support and Subjective Health Complaints in Occupational Rehabilitation. International Journal of Therapy and Rehabilitation. 17(8). 424-435.
  23. Powell, M. A. G. (2001). Occupational Social Work in Ireland. Employee Assistance Quarterly. 17(1-2). 65-79.
  24. Pruett, S. R., Swett, E. A., Chan, F., Rosenthal, D. A. ve Lee, G. K. (2008). Empirical Evidence Supporting the Effectiveness of Vocational Rehabilitation. Journal of Rehabilitation. 74(1). 56-63.
  25. Rasgon, S., James-Rogers, A., Chemleski, B., Ledezma, M., Mercado, L., Besario, M.,. ve Yeoh, H. (1997). Maintenance of Employment on Dialysis. Advances in Renal Replacement Therapy. 4(2). 152-159.
  26. Rauch, A. ve Dornette, J. (2009). Equal Rights and Equal Duties? Activating Labour Market Policy and the Participation of Long-Term Unemployed People with Disabilities After the Reform of The German Welfare State. Journal of Social Policy. 39(1). 53-70.
  27. Schian, H. M. (2006). Vocational Rehabilitation and Participation in Working Life: The German model. In: C. Gobelet, ve F. Franchingnoni (Eds.). Vocational Rehabilitation. (309-327). France: Springer.
  28. Siddiqui, H. Y. ve Sukhramani, N. (2001). Occupational Social Work in India. Employee Assistance Quarterly. 17(1-2), 43-64.
  29. Turner, J. B. (1995). Economic Context and the Health Effects of Unemployment, Journal of Health and Social Behavior, 36(3). 213-229.
  30. USA Department of Education. (2017). Vocational Rehabilitation Services and Supported Employment Services Programs. USA: Federal FY 2017 Monitoring and Technical Assistance Guide.
  31. Wadsworth, M. E., Montgomery, S. M. ve Bartley, M. J. (1999). The Persisting Effect of Unemployment on Health and Social Well-Being in Men Early in Working Life. Social Science and Medicine. 48(10). 1491- 1499.
  32. Watkins, S. J. (1992). Unemployment and Health. World Health. 1(Nov-Dec). 18-19.
  33. Weich, S. ve Lewis, G. (1998). Poverty, Unemployment, and Common Mental Disorders: Population Based Cohort Study. British Medical Journal (BMJ). 317(7151). 115-119.
  34. WHO. (2024). Rehabilitation. [http://www.who.int/topics/rehabilitation/en/] (Erişim: 6 Mart 2024).
  35. Wickizer, T. M., Franklin, G. M. ve Fulton-Kehoe, D. (2018). Innovations in Occupational Health Care Delivery Can Prevent Entry into Permanent Disability: 8-Year Follow-Up of The Washington State Centers for Occupational Health and Education. Medical Care. 56(12). 1018.
  36. WorkplaceNL. (2016). Early and Safe Return to Work: Facilitating Recovery at Work. Canada: WorkplaceNL.
  37. Yıldırım, B., Aydoğan, F. N. ve Esen, İ. (2023). İş Yerinde Sosyal Hizmet Uygulamaları: Amerika, Çin ve Fransa Örnekleri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 20(3). 1129-1143.
  38. Yıldırım, B. ve Kılıç, C. (2021). Post-Endüstriyel Çağda Endüstriyel Sosyal Hizmet Uygulamaları. Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi. 66. 201-220.
  39. Yılmaz, T., Fidan, F. ve Karataş, V. (2004). İşsizliğin Sosyo-Psikolojik Sonuçları. İstanbul Üniversitesi Sosyal Siyaset Konferansları. 48.163-183.
  40. Rasgon, S., James-Rogers, A., Chemleski, B., Ledezma, M., Mercado, L., Besario, M.,. ve Yeoh, H. (1997). Maintenance of Employment on Dialysis. Advances in Renal Replacement Therapy. 4(2). 152-159.