Dergiler / İslam Tetkikleri Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Memlükler Dönemi Siyer Yazıcılığına Genel Bir Bakış

An Overview on the Historiography of Sīra during the Mamlūk Era

Sayfa
333–363
Yayın Tarihi
2020-03-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Son olarak gerek âlimler arasında cereyan eden ilmî tartışmalarının bir ürünü olarak kaleme alınan küçük hacimli risalelerin, gerekse bilginin toplumsal düzleme aktarımında yaşanan tartışmaları yansıtan en önemli kaynaklardan fetva mecmualarının, siyer yazıcılığı açısından kaynaklık değeri vurgulanmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İki buçuk asrı aşkın bir zaman dilimi boyunca Mısır, Bilad-ı Şam ve Hicaz bölgelerinde hüküm süren Memlükler dönemi (1250-1517), İslâmî ilimlerin her alanında önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın ikinci bölümünde ise Memlükler döneminde siyer konularına dair yürütülen bazı tartışmalar ve bu tartışmalara bağlı olarak telif edilen eserler söz konusu edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Son olarak gerek âlimler arasında cereyan eden ilmî tartışmalarının bir ürünü olarak kaleme alınan küçük hacimli risalelerin, gerekse bilginin toplumsal düzleme aktarımında yaşanan tartışmaları yansıtan en önemli kaynaklardan fetva mecmualarının, siyer yazıcılığı açısından kaynaklık değeri vurgulanmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Memlükler · İslam ilimleri · tarih yazıcılığı

Özet

İki buçuk asrı aşkın bir zaman dilimi boyunca Mısır, Bilad-ı Şam ve Hicaz bölgelerinde hüküm süren Memlükler dönemi (1250-1517), İslâmî ilimlerin her alanında önemli gelişmelerin yaşandığı bir dönemdir. Siyer yazıcılığı açısından da benzer gelişmelerin yaşandığı tahmin edilmektedir. Ancak bu konuda kapsamlı bir çalışma yapılmadığı için bu yargılar, şimdiye kadar tahminden öteye gitmemiştir. Dolayısıyla dönemin siyer yazıcılığı hakkında dile getirilen tahminlerin âlimler ve eserleri üzerinden test edilmesi ve muhtemel gelişmelerin bütün boyutlarıyla tespit edilmesi bir gerekliliktir. Memlükler Dönemi siyer yazıcılığına bir giriş olma iddiasındaki bu makalede, öncelikle tespit edilebildiği kadarıyla bu dönemde yazılmış siyeri konu alan eserler; muhtevaları, benimsenen usuller ve öne çıkarılan konular bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Memlükler döneminde siyer konularına dair yürütülen bazı tartışmalar ve bu tartışmalara bağlı olarak telif edilen eserler söz konusu edilmektedir. Son olarak gerek âlimler arasında cereyan eden ilmî tartışmalarının bir ürünü olarak kaleme alınan küçük hacimli risalelerin, gerekse bilginin toplumsal düzleme aktarımında yaşanan tartışmaları yansıtan en önemli kaynaklardan fetva mecmualarının, siyer yazıcılığı açısından kaynaklık değeri vurgulanmaya çalışılmıştır.

Abstract

The era of Mamlūk rule that lasted for two and a half centuries (1250-1517) over Egypt, Bilād al-Shām and Hijaz regions represents a new phase in the Islamic scholarly tradition, differentiating from it’s predecessor in various aspects. In regard to the sīra field, it is also estimated that some important developments must have happened. Nevertheless, such claims have remained unattested up until now. Thus, it requires substantiating with a thorough examination of scholars and their texts and developments in all dimensions related to the subjects of sīra. Pretending to be an introduction to the historiography of sīra during the Mamlūk era, this study firstly examines an established list of sīra works written in this period in terms of contents, methods, and subjects put forward by scholars. Secondly, it discusses some controversies on sīra subjects and texts compiled because of these controversies. Finally, it tries to emphasize the source value of treatises and fatwa compilations for the historiography of sīra since treatises were written by scholars to defend their views in the scholarly debates and fatwa compilations depict the transmission of religious knowledge produced within scholarly circles to social practices.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIZ, G. (2020). Memlükler Dönemi Siyer Yazıcılığına Genel Bir Bakış. İslam Tetkikleri Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 333–363. https://ajindex.com/articles/130908

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Abdülbâsıt el-Malatî, Zeynüddîn Abdülbâsıt b. Halîl b. Şâhin. Gayetü’s-sûl fî sîreti’r-Resûl. thk. Muhammed Kemâleddin İzzeddin Ali. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1988.
  2. Ahatlı, Erdinç. “Hasâisü’n-nebî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 16/277-281. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.
  3. Akçay, Mustafa. Hz. Peygamber’in Anne ve Babasının Dinî Konumu. Ankara: Araştırma Yayınları, 2012.
  4. Altıkulaç, Tayyar. “Ebû Şâme el-Makdisî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 10/233-235. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  5. Altıkulaç, Tayyar. “İbnü’l-Cezerî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/551-557. İstanbul: TDV Yayınları, 1999.
  6. Ansari, A. S. Bazmee. “Cezerî, Muhammed b. İsmail”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7/506-507. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  7. Arslan, Abdurrahim. İbn Seyyidinnâs ve Uyûnü’l-Eser. İstanbul: Siyer Yayınları, 2019.
  8. Atik, M. Kemal. “Ca‘berî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 6/527-528. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
  9. Avcı, Casim. “Muhtasar (İslam tarihi ve medeniyeti)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/63-64. İstanbul: TDV Yayınları, 20006 Ayaz, Fatih Yahya. “Memlükler Döneminde (648-923/1250-1517) Siyer Çalışmaları: Safedî’nin (ö. 764/1363) el-Vâfî Adlı Eserinde Hz. Peygamber’in Hayatı”. Siyer Araştırmaları Dergisi 4 (2018), 11-34.
  10. Ayaz, Fatih Yahya. “Memlükler Döneminde Biyografi Yazıcılığı ve İbn Tağriberdî (ö. 874/1469)”. İslam Telif Geleneğinde Biyografi Yazıcılığı. ed. Hidayet Ayan. 187-206. İstanbul: Ensar Neşriyat 2018.
  11. Başaran, Selman. “Alâî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2/331-332. İstanbul: TDV Yayınları, 1989.
  12. Berkey, Jonathan P. Popular Preaching and Religious Authority in the Medieval Islamic Near East. Seattle: Washington University Press, 2001. Bulkînî, Celâlüddîn Abdurrahman b. Ömer b. Reslan el-. el-İbrîzü’l-hâlis ani’l-fidda fi ibrâzi me‘âni hasâisi’l-Mustafa elleti fi’r-ravza. thk. Selim Muhammed Amir. Amman: Ervika li’d-Dirasat ve’n-Neşr, 2015.
  13. Cengiz, Osman. Makrizi’nin İmtâü’l-Esmâ İsimli Eseri. İstanbul:
  14. Marmara Üniversitesi,
  15. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2010.
  16. Conermann, Stefhan. “On the Art of Writing History in Mamluk Times”. Mamluk Historiography Revisited- Narratological Perspectives. ed. Stephan Conermann. 7-25. Göttingen: V&R unipress 2018.
  17. DİA. “Bekrî, Ebü’l-Hasan el-Kasâsî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5/366. İstanbul: TDV Yayınları, 1992. Dimyâtî, Ebû Muhammed Şerefüddîn Abdülmü’min b. Halef ed-. es-Sîretü'n-nebeviyye. thk. Esad