Dergiler / İslam Tetkikleri Dergisi / 2020 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Memlükler Dönemi (648-923/1250-1517) Tarih ve Tabakât Eserlerine Dair

On the Chronicles and Biographical Works (Tabaqat) of Mamluk Times (648-923/1250-1517)

Sayfa
147–179
Yayın Tarihi
2020-03-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diğer bir deyişle bu çalışmada, bir Memlük tarihçisinin meselelere yaklaşım biçimi, tarafgirliği veya tarafsızlığı, eserinde karşılaşılabilecek sorunlar veya o eserin nasıl kullanılması gerektiği gibi konular mümkün mertebe örneklendirerek izah edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Moğol istilası ile beraber yaşadıkları coğrafyaları terk etmek zorunda kalan ulemanın Mısır ve Şam bölgelerini kendilerine melce olarak belirlemeleri, özellikle de sultan ve devlet adamlarının teşvikleri gibi etkenler Memlükler’in hüküm sürdükleri topraklarda kültürel bakımdan zengin bir muhitin ortaya çıkmasını sağlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Böylece Memlükler döneminde farklı alanlarda birçok âlim yetişmiş ve çok sayıda eser kaleme alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Diğer bir deyişle bu çalışmada, bir Memlük tarihçisinin meselelere yaklaşım biçimi, tarafgirliği veya tarafsızlığı, eserinde karşılaşılabilecek sorunlar veya o eserin nasıl kullanılması gerektiği gibi konular mümkün mertebe örneklendirerek izah edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarih eserleri · vefeyât · tabakat

Özet

Moğol istilası ile beraber yaşadıkları coğrafyaları terk etmek zorunda kalan ulemanın Mısır ve Şam bölgelerini kendilerine melce olarak belirlemeleri, özellikle de sultan ve devlet adamlarının teşvikleri gibi etkenler Memlükler’in hüküm sürdükleri topraklarda kültürel bakımdan zengin bir muhitin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Böylece Memlükler döneminde farklı alanlarda birçok âlim yetişmiş ve çok sayıda eser kaleme alınmıştır. Bilhassa tarih alanında mebzul miktarda tarihçi ve biyografi âliminin yetişmesi ve bu kişilerin hacimli eserler yazması bu dönemin İslâm tarihçiliğinin altın çağı olarak addedilmesini sağlamıştır. Bu eserlerde aynı zamanda Osmanlı ve civardaki birçok devletin tarihleriyle ilgili önemli bilgilerle önde gelen şahsiyetlerin hayatları hakkında bilgi ve ayrıntıları bulmak da mümkündür. Tespit edebildiğimiz kadarıyla ülkemizde bağımsız olarak Memlük tarihçilerini ve biyografi eserlerini ele alan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bakımdan böyle bir çalışma yapılması zaruri bir durum halini almıştır. Çalışmamızda giriş kısmının ardından Memlük tarihçilerinin önde gelenleri ve eserleri Bahrî ve Burcî şeklinde iki temel devreye ayrılarak tanıtılmıştır. Çalışmamız, Memlük tarihçiliği ve tarihçilerinin tasvirinin yapıldığı bir genel çalışma olmaktan çok bu alanda uzun yıllar çalışmış bir ilim adamının tecrübelerini yansıtma amacındadır. Diğer bir deyişle bu çalışmada, bir Memlük tarihçisinin meselelere yaklaşım biçimi, tarafgirliği veya tarafsızlığı, eserinde karşılaşılabilecek sorunlar veya o eserin nasıl kullanılması gerektiği gibi konular mümkün mertebe örneklendirerek izah edilmiştir.

Abstract

Factors such as the fact that the ulema (scholars), who had to leave their regions upon the Mongol invasion and take the Regions of Egypt and Damascus as a shelter for themselves, especially the incentives of sultans and statesmen, enabled a culturally rich neighborhood in the land dominated by Mamluks. Thus, many scholars existed in different fields during the Mamluks period and many works were written. In particular, the existence of many historians and biography writers in the field of history and the writing of voluminous works, caused this period to be considered the golden age of Islamic Historiography. In these works, it is also possible to find important information about the history of the Ottomans and many surrounding states, and information and details about the lives of leading figures. As far as we can identify, there is no separate work in our country that studies Mamluk historians and biographies. In this respect, such a study has become a necessity. After the introduction of our study, the leading historians of the Mamluk and their works were introduced in two basic periods as Bahrî and Burcî. Our study aims to reflect the experiences of a scholar who worked in this field for many years, rather than a general study depicting Mamluk historiography and historians. In other words, in this study, subjects such as the way a Mamluk historian approaches matters, his/her partiality or impartiality, problems that may be encountered in his/her work, or how that work should be used are explained with examples as far as possible. Keywords

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYAZ, F. (2020). Memlükler Dönemi (648-923/1250-1517) Tarih ve Tabakât Eserlerine Dair. İslam Tetkikleri Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 1, 147–179. https://ajindex.com/articles/130903

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Abdullah, Yüsrî Abdülganî. Mu‘cemü’l-müerrihîne’l-Müslimîn hatta’l-karni’s-sânî ‘aşer el-Hicrî. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1991. Abdürrâzık, Ahmed. “el-‘Alâkâtü’l-üseriyye fi’l-mustalahi’l-Memlûkî”. el-Mecelletü’t-Târîhiyyetü’l-Mısriyye 23 (1976), 155 vd. Ağır, Abdullah Mesut. “Memlûklarda Asabiyye”. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İlke) 21 (2008), 1-14. Anân, Muhammed Abdullah, Müerrihû Mısri’l-İslâmiyye ve Mesâdiru’t-târîhi’l-Mısrî. Kahire: Mektebetü’l-Üsra, 1999.
  2. Ayaz, Fatih Yahya. Türk Memlükler Döneminde Saray Ağalığı Üstâdârlık (1250-1382). İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı (İFAV) Yayınları, 2008. Aynî, Ebû Muhammed Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed.‘İkdü’l-cümân fî târîhi ehli’z-zamân. nşr. Muhammed M. Emin. 4 cilt. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyetü’l-Âmme li’l-Kitâb, 1987-1992. Baybars el-Mansûrî, Rükneddin en-Nâsırî ed-Devâdâr el-Hıtâî. Zübdetü’l-fikre fî târîhi’l-hicre. nşr. Donald S. Richards. Beirut-Berlin: Das Arabische Buch, 1998. Frédéric Bauden. “Maqriziana I: Discovery of an Autograph Manuscript of al-Maqrizi: Towards a Better Understanding of His Working Method (Description: Section 2)”, Mamlûk Studies Review 10/2 (2006), 81-139. Frédéric Bauden. “Maqriziana II: Discovery of an Autograph Manuscript of al-Maqrizi: Towards a Better Understanding of His Working Method: Analysis”. Mamlûk Studies Review” 12/1 (2008), 51-118. Cevherî, Hatîb, İnbâü’l-hesr bi-ebnâi’l-‘asr, nşr. Hasan Habeşî. Kahire: Darü’l-Fikri’l-Arabî, 1970.
  3. Çetin, Altan. “Memlûkler Devleti Tarihi Kaynakları”. Ortaçağ Türk Tarihi Ana Kaynakları, ed. Altan Çetin. 117-141. İstanbul: Paradigma Akademi Yayınları, 2014.
  4. Çubukçu, Asri. “ed-Dav’ü’l-Lâmi‘”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 9/56. Ankara: TDV Yayınları, 1994.
  5. Çubukçu, Asri. “İbnü’s-Sukâî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 21/211. Ankara: TDV Yayınları, 2000.
  6. Çubukçu, Asri. “Baybars”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 5/220-221. Ankara: TDV Yayınları, 1992.
  7. Çuhadar, Mustafa. Abu’l-Mahasin Camal Al-Din Yusuf Bin Tağribirdi Hayatı, Eserleri, Şahsiyeti ve Eserlerinin İstanbul Kütüphanelerinde Bulunan Yazmalarının Tavsifi (813-874/1410-1470). Kayseri: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi 1991. Çuhadar Mustafa & Yiğit İsmail. “İbn Tağrîberdî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 20/387. Ankara: TDV Yayınları, 1999.
  8. Durmuş, İsmail. “Safedî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 35/447-450. Ankara: TDV Yayınları, 2008. Düzenl