Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightElde edilen bulgular, bu tür ileri dönüşüm modellerinin, tarımsal ve endüstriyel atık miktarını en aza indirmeyi, âtıl bir malzemeden sanatsal ve ekonomik bir katma değer yaratmayı hedeflemektedir
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Hayvansal üretim sürecinin stratejik bir yan ürünü olan deri, tarıma dayalı sanayinin en temel hammadde kaynaklarından biridir. Ancak günümüzde deri sektörü; hayvan yetiştirme koşullarından kaynaklanan kalite kayıpları ve tabaklama işlemlerinin yarattığı çevresel kirlilik gibi sorunlarla karşı karşıyadır. Bu çalışma, Türkiye’deki hayvancılık potansiyelinden yola çıkarak, deri sanayisinde üretim aşamasında ortaya çıkan atıkların, döngüsel ekonomi prensipleri çerçevesinde katma değeri yüksek giyilebilir sanat (yelek) ürünlerine dönüştürülmesini incelemektedir. Çalışma kapsamında öncelikle, Türkiye’deki büyük ve küçük baş hayan varlığı, sürdürülebilir hayvancılık bağlamında barınak koşulları, parazit mücadelesi ve kesim sonrası deri hammadde kalitesi üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Deri işleme tesislerinde (tabakhane) uygulanan kimyasal yöntemlerin su kaynakları ve ekosistem üzerindeki tahribatı vurgulanarak, üretim bandından çıkan deri atıklarının yönetimi tartışılmıştır. Mevcut durumda düşük ekonomik değerli süreçlere ayrılan veya imha edilen sanayi atığı deriler, bu çalışmada temel tasarım materyali olarak kabul edilmiştir. Nitel ve nicel araştırma yönteminin bir arada kullanıldığı çalışmada eylem araştırması ve ağırlık (yüzde) belirlenme değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma kapsamında atık deri parçalarından sıfır atık teknikleri kullanılarak 9 adet yelek tasarlanarak, estetik ve işlevsel değeri yüksek giyilebilir ürünlere dönüştürülmüştür. Yelek yapımında 1,5 mm ile 2 mm arasında değişen renkli atık napa deriler kullanılmıştır. Üretilen yeleklerin tasarım sürecini ve giyilebilirliğini ölçmek için 7 alan uzmanına “Tasarım Değerlendirme Ölçeği” uygulanmış ve ağırlık belirlenmesine dayanarak değerlendirilmiştir. Ayrıca yelekler ve değerlendirme kriterleri için iç tutarlılık Cronbach’s Alpha katsayısı ile analiz edilmiş, sonuç % 80,9 çıkarak genel başarının iyi seviyede olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, bu tür ileri dönüşüm modellerinin, tarımsal ve endüstriyel atık miktarını en aza indirmeyi, âtıl bir malzemeden sanatsal ve ekonomik bir katma değer yaratmayı hedeflemektedir
Abstract
Leather, a strategic by-product of the livestock production process, is one of the most fundamental raw material sources for the agricultural-based industry. However, today the leather sector faces problems such as quality losses stemming from animal husbandry conditions and environmental pollution caused by tanning processes. This study examines the transformation of waste generated during the production phase in the leather industry into high value-added wearable art (vest) products within the framework of circular economy principles. The study first addresses the large and small livestock population in Turkey, housing conditions and their effects on the quality of leather raw materials after slaughter. The study highlights the damage caused by chemical methods applied in leather tanning to water resources and ecosystems and discusses the management of leather waste generated from the production line. Industrial waste leathers are considered as the primary design material in this study. This study, a mixed-methods action research approach was employed, combining qualitative and quantitative techniques. Within the scope of the study, 9 vests were designed from waste leather pieces using zero-waste techniques, transforming them into wearable products with high aesthetic and functional value. Colored waste nappa leather ranging from 1.5 mm to 2 mm in thickness was used in the production of the vests. To assess the design process and wearability of the produced vests, the "Design Evaluation Scale" was administered to 7 field experts and the evaluations were made based on weighting. Additionally, internal consistency of the vests and evaluation criteria was analyzed using Cronbach's Alpha coefficient, resulting in a score of 80.9%, which indicates a good overall success rate. The findings reveal that such upcycling models aim to minimize the volume of agricultural and industrial waste and create artistic and economic added value from discarded materials.