KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2026 / Sayı: 43

HADİS İLMİNDE CERH-TA‘DÎL MERTEBELERİ

-

Recep Emin GÜL
Sayfa
362–386
Yayın Tarihi
2015-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Adı geçen âlimlerin aynı cerh-ta‘dîl lafızlarını farklı mertebelerde kullanması nedeniyle zihinlerde oluşan karışıklığı gidermek amacıyla bu mertebeler mukayeseli olarak bir tablo ile gösterilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hadisrâvîlerinin güvenilirlik durumlarını incelemesi nedeniylecerh-ta‘dîl hadis ilimleri arasında önemli bir yeresahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Başlangıçta sistematik olmayan cerh-ta‘dîl mertebeler ile birlikte farklı bir boyut kazanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Adı geçen âlimlerin aynı cerh-ta‘dîl lafızlarını farklı mertebelerde kullanması nedeniyle zihinlerde oluşan karışıklığı gidermek amacıyla bu mertebeler mukayeseli olarak bir tablo ile gösterilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Cerh · Ta‘dîl · Cerh-Ta‘dîl İlmi

Özet

Hadisrâvîlerinin güvenilirlik durumlarını incelemesi nedeniylecerh-ta‘dîl hadis ilimleri arasında önemli bir yeresahiptir. Başlangıçta sistematik olmayan cerh-ta‘dîl mertebeler ile birlikte farklı bir boyut kazanmıştır. Cerh-ta‘dîl mertebelerinden ilk kez bahseden ve bunları sistemli olarak veren isim İbn Ebî Hâtim olmuştur. Bu çalışmada önce cerh ve ta‘dîl’in mahiyeti ile cerh ve ta‘dîl hükmüne götüren sebepler ana hatlarıyla açıklanmıştır. Sonra İbn Ebî Hâtim, Zehebî, Irâkî, İbn Hacer ve Sehâvî olmak üzere beş isim üzerinden cerh ve ta‘dîl lafızları ve mertebeleri incelenmiştir. Adı geçen âlimlerin aynı cerh-ta‘dîl lafızlarını farklı mertebelerde kullanması nedeniyle zihinlerde oluşan karışıklığı gidermek amacıyla bu mertebeler mukayeseli olarak bir tablo ile gösterilmiştir.

Abstract

Phases of Cerh-Tadil in Science of HadithCerh-tadil has an important place among sience of Hadith due to it isinvestigate reliability of hadith narrators. Initially nonsystematic cerh-tadilgained a new dimension with phases. The first scholar who mantioned aboutcerh-tadil’s phases and gave them systematically is Ibn Abi Hatim. In thisstudy, at first it was described the outlines the meaning of cerh and ta‘dîl andreasons that leading to the judgment of cerh and tadil. Then, it were investigatedcerh and tadil’s wordings and phases through the agency of these five names IbnAbi Hatim, Zehebi, Iraqi, Ibn Hajar and Sahavi. Because of mentionedscholars has used the same cerh-tadil’s wordings in different phases in order toresolve the confusion that occurs in the mind these phases are shown incomparison with a table

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜL, R. E. (2015). HADİS İLMİNDE CERH-TA‘DÎL MERTEBELERİ. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 43, 362–386. https://ajindex.com/articles/130391

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Aşıkkutlu, Emin, Hadiste Rical Tenkidi, İFAV, İstanbul, 1997 ________, ‘Cerh ve Ta‘dîl’, DİA 7. Cilt, İstanbul, 1993
  2. Çağrıcı, Mustafa, ‘Mürüvvet’, DİA, 32. Cilt, İstanbul, 2006 Hâkim, Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah el-Hâkim en-Nisâbûrî, Ma’rifetü Ulûmi’l-Hadîs, thk.: Seyyid Hüseyin, Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, Beyrut, 1977, Hatîb, Ahmed b. Ali b. Sâbit b. Ahmed Mehdî Ebû Bekr el-Hatîb el- Bağdâdî, el-Kifâye fî İlmi’r-Rivâye, Medine, ty. Hatipoğlu, Mehmet Said, “Hazreti Aişe’nin Hadis Tenkitçiliği”, A.Ü.İ.F.D., no: 117, s.59-74 Irâkî, Zeynüddîn Abdurrahîm b. Hüseyn, et-Takyîd ve’l-îzâh Şerhü Mu- kaddimetü İbni Salâh, Dâru’l-Hadîs, Beyrut, 1984 İbn Ebî Hâtim, Ebu Muhammed Abdurrahman, Kitâbu’l-Cerh ve’t- Ta‘dîl, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Azlî, Beyrut, 1952
  3. İbn Hacer, Ebu’l-Fazl Ahmed b. Ali b. Hacer el-Askalânî, Tehzîbu’t- Tehzîb, Müessesetü’r-Risale, Beyrut ________, Nüzhetü’n-nazar fî tavzihi nuhbeti’l-fiker fî mustalahı ehli’l- eser, thk. Abdullah b. Dayfullah er-Rahîlî, Matbaatu Sefîr, Riyâd, 2001 İbn Hıbbân, Ebû Hatim Muhammed b. Hibbân b. Ahmed el-Büstî, Sahîhu İbn Hıbbân bi Tertîbi İbn Balabân, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 1993
  4. İbn Receb, Ebu’l-Ferec Abdurrahman b. Ahmed el-Bağdadî el-Hanbelî, Şerhu İleli’t-Tirmizi, Daru’l-Maslah li’t-Tab’at ve’n-Nüşr, tarihsiz. İbnü’s-Salâh, Ebû Ömer Osman b. Abdirrahmân eş-Şehrizûrî, Mukaddimetü İbn Salâh fî Ulûmi’l-Hadîs, Mektebetü’l-Fârâbî,Beyrut, 1984
  5. Keskin, Yusuf Ziya, ‘İbn Ebî Hâtim ve el-Cerh ve’Ta‘dîl’indeki Metodu’, H.Ü.İ.F.D., 2001, 7. Cilt, Sayı 1, s.5-29
  6. Koçyiğit, Talat, Hadis Istılahları, A.Ü.İ.F. Yayınları, Ankara, 1980 _______, Hadis Usulü, T.D.V.Y., Ankara, 2011
  7. Mustafa b. İsmail, Ebu’l-Hasen, Şifâu’l-Alîl bi Elfâzi ve Gavâidi’l-Cerh ve’t-Ta‘dîl, Mektebetü İbn Teymiyye, Kahire, 1991
  8. Özpınar, Ömer, ‘Hadis ve Fıkıh Edebiyatında Ortak Bir Kavram: Mürûet’, S.Ü.İ.F.D., 32. Sayı 2011, s.107-142 Râmehurmuzî, Hasan b. Abdirrahmân, el-Muhaddisu’l-Fâsıl Beyne’r-Râvî ve’l-Vâî, Dâru’l-Fikr, Beyrut, 1983 Sehâvî, Şemsüddîn Ebu’l-Hayr Muhammed b. Abdurrahman, Fethu’l- Muğîs bi Şerhi Elfiyyeti’l-Hadîs, Dâru’l-Minhâc, Riyad, 2005
  9. Turhan, Halil İbrahim, “Cerh-Ta‘dîl İlminin Hicrî İlk İki Asırdaki Gelişim Seyri”, Yayımlanmamış Doktora Tezi, M.Ü.S.B.E., İstanbul, 2014
  10. Uğur, Mücteba, Hadis Terimleri Sözlüğü, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara, 1992 Zehebî, Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed, Mîzânü’l-İ’tidâl fî Nakdi’r- Ricâl, Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyye, Beyrut, 1995