Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2018 / Sayı: 50

Hilafetin Nass ile Tayini Meselesi

The Matter Designation of Caliphate with Nass/Verses

Sayfa
79–103
Yayın Tarihi
2018-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ali’yi tafdil etmeye çalışırken haksız bir şekilde ashabı tahkir ettiği görüşü tahlil edilmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Peygamber’in (a.s) vefatından sonra İslam ümmetinin yüzleştiği en önemli ve etkisi hala devam eden sorunu hilâfettir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarihsel süreçte Şia, hilâfet/imâmeti iman konusu yaparak meseleyi daha girift bir hale sokmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ali’yi tafdil etmeye çalışırken haksız bir şekilde ashabı tahkir ettiği görüşü tahlil edilmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Şia · Fazilet · Hz. Ali

Özet

Hz. Peygamber’in (a.s) vefatından sonra İslam ümmetinin yüzleştiği en önemli ve etkisi hala devam eden sorunu hilâfettir. Tarihsel süreçte Şia, hilâfet/imâmeti iman konusu yaparak meseleyi daha girift bir hale sokmuştur. Şia’ya göre Hz. Ali’nin hilâfeti nass ile tayin edilmiş bir olgudur ve bunu teyit eden onlarca âyet vardır. Hassaten İmamiyye Şia’sı, Hz. Peygamber’den (a.s) sonra hilâfetin Hz. Ali’nin hakkı olduğunu savunmakla yetinmemiş, Kur’ân’ın birçok âyetini hilâfete ve Hz. Ali’ye inhisar ettirmek gibi bir zorlama te’vile girişmiştir. Bu bağlamda Hz. Peygamber’i (a.s) ve ashabı da zan altında bırakacak yorumlar yapmıştır. Sünnî müfessirler ise hilâfetin herhangi bir âyet yahut hadis ile tayin edilmediğini söylemiş ve Hz. Ali’ye münhasır olduğu şeklinde yorumlanan çoğu âyetin Hz. Ali’ye tahsisle tahdit edilmesini eleştirmiştir. Mamafih, tarihsel vakıanın Hz. Ebû Bekir’in hilâfetinin haklılığını gösterdiğini söylemişlerdir. Hz. Ebû Bekir Hz. Peygamber (a.s) hayatta iken ashaba imamlık yapmış, Hz. Ömer de bu hakikat ile istişhad edip onun hilâfete liyakatini vurgulamıştır. Sünnî müfessirler zikredilen hususların yanı sıra Hz. Ebû Bekir’i tafdil eden âyetler olmasına rağmen Şia’nın onu ve ashabı tahkir ve hatta tekfir etmesini tenkit etmişlerdir. Bu makale, mezkûr olguları tavzih etmeyi amaçlamaktadır. Sünnî müfessirlerin söylemlerinin tarihsel vakıa ve sahih rivâyetler ile mutabık olup olmadığı; Şia’nın mezhep taassubu ile bazı âyetleri anlam dünyasının dışına çıkarmaya çalıştığı ve Hz. Ali’yi tafdil etmeye çalışırken haksız bir şekilde ashabı tahkir ettiği görüşü tahlil edilmeye çalışılmıştır.

Abstract

The most important and ever-continuing trouble faced by Islam ummah after the death of Prophet Mohammad is caliphate. In historical process, the Shia complicated the matter by making caliphate a subject of faith. According to the Shia, the caliphate of Ali was determined by nass and there are dozens of verses confirming this fact. Especially Shia of Imamiyyah, doesn’t only advocate that the caliphate Ali’s right after the Prophet Muhammad, they also embark upon constraining glosses which dedicate a lot of verses of Qur’ân to Ali. In this context, they make comments that bring Prophet Mohammad and companions under suspicion. Sunni commentators say that the caliphate wasn’t designated by any verses or hadiths and they criticize the verses glossed as allocated to Ali. Additionally, they say that the historical event righted the caliphate Abu Bakr. Abu Bakr had been the imam of companions when prophet was alive, and Omar proved this event and emphasized Abu Bakr’s merit. Moreover, the sunni commentators criticize the Shia’s discredit for Abu Bakr and companions although there are a lot of verses that aggrandize Abu Bakr. This article aims to analyze mentioned events. The result is tried to be reached whether the Sunni commentators’ interpretation is appropriate to accurate narratives, and that the opinion which Shia infer the verses out of meaning world for bigotry of sect and dicredit for Abu Bakr, and Shia causes companions to seem incorrect when they want to aggrandize to Ali.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYHAN, B. (2018). Hilafetin Nass ile Tayini Meselesi. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 50, 79–103. https://ajindex.com/articles/130364

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Abdurrezzâk b. Hemmâm. Tefsîru’l-Kur’ân. Thk. Mustafa Müslim Muhammed. 3 Cilt. Riyad: Mektebetu’r-Rüşd, 1989. Ahmed b. Hanbel. Musnedu’l-İmam Ahmed bin Hanbel. Thk. Şuayb el-Arnaûd. 6 Cilt. Kahire: Müessesetu Kurtuba, ts. Ahmet Cevdet Paşa. Kısası Enbiyâ ve Tevârîhi Hulefâ. 2 Cilt. İstanbul: Bedir Yayınları, 1966.
  2. Akbulut, Ahmet. Sahabe Devri Siyasi Hadiselerinin Kelâmî Problemlere Etkileri. İstanbul: Birleşik Yayınları, 1992.
  3. Ateş, Süleyman. Yüce Kur’an’ın Çağdaş Tefsiri. 11 Cilt. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat, 1988.
  4. Aycan, İrfan - Söylemez, Mehmet Mahfuz. İdeolojik Tarih Okumaları. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 1998. Ayyâşî, Muhammed b. Mes’ûd b Ali. Kitâbu’t-tefsîr: Tefsîru’l-ayyâşî. Thk. Seyyid Hâşim el-Mahallâtî. 2 Cilt. Tahran: el-Mektebetu’l-İlmiyyetu’l- İslâmiyye, ts. Bağdâdî, el-Kāhir b. Tâhir Muhammed. el-Fark beyne’l-fırak. Thk. Muhammed Muhyiddin Abdulhamid. Kāhire: Matbaatu’l-Medenî, ts. Bahrânî, Seyyid Hâşîm. el-Burhân fî tefsîri’l-Kur’ân. 8 Cilt. Beyrut: Müessesetu’l-A‘lamî li’l-Matbûât, 2006. Bâkıllânî, Kādı Ebû Bekr b. Tayyib. el-İnsâf fîmâ yecibu i‘tikāduhû velâ yecûzu’l-cehlu bih. Thk. Muhammed Zâhid b. Hasan el-Kevserî. Kāhire: el-Mektebetu’l-Ezheriyye li’t-Turâs, 2000. Begavî, Ebû Muhammed Hasan b. Mesûd. Tefsîru’l-Begavî: meâlimu’t-tenzîl. Thk. Muhammed Abdullah en-Nemr. 8 Cilt. Riyad: Dâru Tayyibe li’n-Neşr, 1989. Belâzûrî, Ahmed b. Yahya. Ensâbu’l-eşrâf. Thk. Muhammed Hamidullah. 13 Cilt. Lübnan, Dâru’l-Fikr, 1996. Beyzâvî, Nâsıruddîn Ebü’l-Hayr Abdullah b. Ömer. Tefsîru’l-Beyzâvî: envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl. 2 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2003.
  5. Bozan, Metin. İmamiyye Şiasının İmamet Tasavvuru. Ankara: İlahiyat Yayınları 2007. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil. Sahîhu’l-Buhârî. Riyad: Mektebetu’r-Rüşd, 2006. Cüveynî, İmâmu’l-Harameyn Ebü’l-Meâlî Abdulmelik. Kitâbu’l-irşâd ilâ kavâidi’l-edilleti fî usûli’l-i‘tikād. Thk. Es’âd Temîm. Beyrut: Dâru’l- Maârif, 1992.
  6. Çağatay Neşet - Çubukçu, İbrahim Âgâh. İslam Mezhepleri Tarihi. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1985.
  7. Demircan, Adnan. Hz. Ali’nin Hilâfet Hakkı Meselesinde Gadîr-i Hum Olayı. İstanbul: Beyan Yayınları, 1996. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yusuf. Tefsîru’l-bahri’l-muhît. Thk. Adil Ahmed Abdulmevcud. 8 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-‘İlmiyye, 1993. Eş’ârî, Ebü’l-Hasan Ali b. İsmail. Makalâtu’l-islâmiyyîn ve ihtilâfu musallin. Thk. Muhyiddîn Abdulhamîd. 2 Cilt. Beyrut: el-Mektebetu’l- Asriyye, 1990.
  8. Fığlalı, Ethem Ruhi. Çağımı