KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2026 / Sayı: 43

TASAVVUF PERSPEKTİFİNDE FÜTÜVVETİN ANLAM BOYUTU

-

Bekir KÖLE
Sayfa
330–361
Yayın Tarihi
2015-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bunun sonucu olarak da bu anlamlardan öne çıkanlar, belli bir tasnif içerisinde değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fütüvvet, kavramsal çerçevede tasavvufla sürekli etkileşim halinde olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kur’ân’da, “fetâ” ve türevleriyle geçen fütüvvet kelimesi, peygamberler ve bazı marifet ehli kişileriçin bir unvan olarak kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bunun sonucu olarak da bu anlamlardan öne çıkanlar, belli bir tasnif içerisinde değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Peygamber · Fütüvvet · Fetâ

Özet

Fütüvvet, kavramsal çerçevede tasavvufla sürekli etkileşim halinde olmuştur. Kur’ân’da, “fetâ” ve türevleriyle geçen fütüvvet kelimesi, peygamberler ve bazı marifet ehli kişileriçin bir unvan olarak kullanılmıştır. Sûfîler de bu sebeple fütüvvet kavramının kökünü, onların örnek hayatlarında aramışlardır. Bundan dolayı makalede öncelikle, söz konusu şahsiyetlerin hangi davranışlarına binaen fetâ/ fitye şeklinde anıldığı hususu üzerinde durulmuştur. Ardından da fütüvvet nebevi bir miras olarak ele alınarak, bu konuda yapılan tarif ve yorumlar çerçevesinde, fütüvvet kavramına yüklenen anlamlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Bunun sonucu olarak da bu anlamlardan öne çıkanlar, belli bir tasnif içerisinde değerlendirilmiştir.

Abstract

The Meaning Attributed to Futuwwa in The Perspective of SufismFutuwwa, within the conceptual framework, has been in continuous interaction with Sufism. The word of Futuwwa is mentioned as Fata and itsderivates in Quran is also used as a title for the prophets and some people ofgnosis. For this reason Sufis have looked for the root of the concept of Futuwwa in their examplary lives. So which behaviours of these people madethem known as feta/fitye was focused in this article. Then the drew meaningof concept ‘Futuwwa’ was attempted to determine, according to its propheticheritage concept within the framework of comments and definitions on it.As a result of that, the highlights of these meanings have been evaluated incertain classification

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÖLE, B. (2015). TASAVVUF PERSPEKTİFİNDE FÜTÜVVETİN ANLAM BOYUTU. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 43, 330–361. https://ajindex.com/articles/130337

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Abduh, Muhammed, Tefsîru’l-Menâr, Kâhire: Dâru’l-Menâr, 1947, c. IXII. Abdulmevlâ, Muhammed Ahmed, el-Ayyârun ve’ş-Şuttâru’l-Bağâdide fî’tTârîhi’l-Abbâs, İskenderiye: Müessesetü Şebâbi’l-Câmia, 1990. Aclûnî, Ebü’l-Fida İsmail b. Muhammed, Keşfü’l-Hafâ ve Muzîlu’l-İlbâs, Beyrut: Müessesetü Menâhili’l-İrfân, ts.; Dımaşk: Mektebetü’l-Gazalî, ts., c. I. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah eş-Şeybânî, el-Müsned, şerh. Hamza Ahmed ez-Zeyn, Kâhire: Dâru’l-Hadîs, 1994, c. IX, XVI. Ankaravî, İsmail Rusuhî, Minhâcu’l-Fukarâ, Kahire: Bulak Matbaası, 1256. Anadol, Cemal, Ahîlik Kültürü ve Fütüvvetnâmeler, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay., 2001.
  2. Ateş, Süleyman, Sülemî ve Tasavvufî Tefsîri, İstanbul: Sönmez Neşriyat, 1969. Attâr, Ferîdüddîn, Tezkiretü’l-Evliyâ, trc. Süleyman Uludağ, Bursa: İlim ve Kültür Yay., 1984.
  3. Bayram, Mikail, Ahi Evren Tasavvufî Düşüncenin Esasları, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yay., 1995.
  4. Bolat, Ali, Bir Tasavvuf Okulu Olarak Melâmetîlik, İstanbul: İnsan Yay., 2003. Buharî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil, Sahîhu’l-Buharî, Riyad: Beytü’l-Efkâri’d-Devliyye, 1998.
  5. Cevdet, Muallim, “İslam-Türk Teşkilat-ı Medeniyesinden Ahiler Müessesesi”, Büyük Mecmua, İstanbul 1919, sayı: 5-10. Cevherî, İsmail b. Hammâd, es-Sıhâh Tâcü’l-Lügati ve Sıhâhü’l-Arabiyye, tahk. Ahmed Abdulgafûr, Attâr, Dâru’l-İlmi li’l-Melâyîn, Beyrut 1984, c. V, VI. el-Cevziyye, İbn Kayyım, Medâricü’s-Sâlikîn, tahk. Rıdvan Câmi’ Rıdvân, Kâhire: Müessesetü’l-Muhtâr, 2001, c. II. Çağatay, Neş’et, “Fütüvvet-Ahi Müessesesi’nin Menşei Meselesi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Ankara 1952, sayı:1-3. _______________, Bir Türk Kurumu Olan Ahilik, Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yay., 1974.
  6. Demirtaş, Funda, “Fütüvvet Kavramının/Kurumunun Askerî ve Siyasî Mahiyeti”, Uluslararası Ahilik Sempozyumu (Kalite Merkezli Bir Yaşam), edit. Ali Çavuşoğlu, Kayseri 2011.
  7. Doğrul, Ömer Rıza, İslâm Tarihinde İlk Melâmet (Melâmete Ait En Eski Vesikanın Tercümesi), İstanbul: İnkılâp Kitabevi, 1950. Ebû Dâvud, Süleyman b. el-Eş’as es-Sicistânî, Sünenü Ebî Dâvud, (Kitâ- bu’l-Edeb), Riyâd: Mektebetü’l-Meârif, 1424. Ebû Ya’lâ el-Mevsılî, el-Müsned, tahk. Hüseyin Selim Esed, Beyrut: Dâ- ru’l-Me’mûn li’t-Turâs, 1986, c. VII. Gazalî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed, Riyâzu’t-Tâlibîn ve Umdetü’s-Sâlikîn (Mecmûatü Resâil içerisinde bir bölüm), tahk. İbrahim Emin Muhammed, Kahire: el-Mektebetü’t-Tevfîkiyye, ts. Gölpınarlı, Abdülbaki, İslam ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkilâtı, İstanbul: İstanbul Ticar