Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2020 / Sayı: 54

Abbasi Sarayında Ümmüveledlerin Yönetime Etkisi: Hayzürân, Şağab ve el-Kahramâniye Örneği

The Influence of the Ummwalads on the Administration in the Abbasid Palace: The Example of al-Khayzuran, Shaghab and al-Qahramaniya

Sayfa
379–402
Yayın Tarihi
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale ve buna benzer bazı sorulara o dönemin ilk dönem kaynaklarından hareketle bir araştırma ile cevap bulma etrafında şekillenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam tarihinde önemli bir yere sahip olan Abbasi Devleti’nin ilk döneminden “Emîrü’l- Ümerâlar” dönemine kadar toplam yirmi bir halife devlete hükmetmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ümmüveledlerin bu sıhriyyet bağları dolayısıyla yönetime etkileri kaçınılmaz olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale ve buna benzer bazı sorulara o dönemin ilk dönem kaynaklarından hareketle bir araştırma ile cevap bulma etrafında şekillenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Abbasi Halifeleri · Câriyeler · Ümmüveled

Özet

İslam tarihinde önemli bir yere sahip olan Abbasi Devleti’nin ilk döneminden “Emîrü’l- Ümerâlar” dönemine kadar toplam yirmi bir halife devlete hükmetmiştir. Bu halifelerin hayatları incelendiğinde üçü hariç diğerlerinin ümmüveled olduğu görülmektedir. Bu câriyelerin bazıları bir halifenin eşi iken daha sonra gelecek halifenin annesi olmaktadır. Ümmüveledlerin bu sıhriyyet bağları dolayısıyla yönetime etkileri kaçınılmaz olmuştur. Abbasi Devleti’nin ilk döneminde ümmüveled olan halifeler kimlerdi? Abbasi Devleti’ni halife yönetirken, bu ümmüveledler halife üzerinde ne kadar etkiliydiler? Halifenin hür eşlerinden olan çocuklarına rağmen niye bu ümmüveledlerin çocukları halifelik makamına oturuyorlardı? el-Kahramâniye gibi kadınlardan oluşan bir yapının Abbasi sarayındaki ağırlığının yanı sıra özellikle öne çıkmış ümmüveled olan Hayzürân ve Şağab’ın devlet üzerindeki etkileri neler olmuştur? Bu makale ve buna benzer bazı sorulara o dönemin ilk dönem kaynaklarından hareketle bir araştırma ile cevap bulma etrafında şekillenmiştir.

Abstract

From the first period of the Abbasid state to the "Amir al-Umaras" period, which has an important place in the history of Islam, a total of twenty caliphs have ruled. When the lives of these caliphs are examined, all but three of them are children of concubines called “ummwalads”. While some of these concubines were the wives of a caliph, they became the mother of the next caliph. Due to these kinship ties of ummwalads their influences on the administration were inevitable. Who were the ummwalad caliphs in the first period of the Abbasid state? How influential were these ummwalads on the caliph when the caliph ruled the Abbasid state? Why did the children of these ummwalads become the caliphate, while the caliph had children born by free wives? In addition to the dominance of a structure consisting of women like al-Qahramaniya in the Abbasid Palace, what were the effects of ummwalad al-Khayzuran and Shaghab khatuns, who were especially prominent, on the state? This article has been formed with the aim of finding answers to these and some similar questions, with a research on the earliest sources of the period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAN, C. (2020). Abbasi Sarayında Ümmüveledlerin Yönetime Etkisi: Hayzürân, Şağab ve el-Kahramâniye Örneği. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 54, 379–402. https://ajindex.com/articles/129997

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abbott, Nabıa. Hayzuran ve Zübeyde Bağdat’ın İki Kraliçesi. çev. Suat Kaya. Ankara: Yurt Kitap Yayın, 2000.
  2. Aktan, Ali. “Mu’tazıd-Billâh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 31/383-384. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
  3. Aktan, Hamza. “Hz. Peygamber Döneminde Kölelik Olgusu ve İnsan Özgürlüğüne Kur’anî Yaklaşım”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16 (2001), 59-79.
  4. Arslan, İhsan. “Abbâsî Devlet Yönetiminde Kadınların Etkisi: Seyyide Şağab Örneği”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/40 (Ekim 2015), 827-840.
  5. Altınay, Ahmet Refik. Kadınlar Saltanatı. İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 2011.
  6. Arslan, İhsan. Muktedir’in Halifeliği ve Şahsiyeti. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2009.
  7. Arslan, İhsan. “Abbâsî Devlet Yönetiminde Kadınların Etkisi: Seyyide Şağab Örneği”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/40 (Ekim 2015), 827-840.
  8. Bozkurt, Nahide. “Hâdî-İlelhak”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/16-17. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.
  9. Bozkurt, Nahide. “Me’mûn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 19/101-104. İstanbul: TDV Yayınları, 2004. Câḥıẓ, Ebû Osmân Amr b. Baḥr b. Maḥbûb el-Leysî. er-Resâil. nşr. Alî Bû Melḥam. Beyrut: Dâru ve Mektebetu'l- Hilâl, 2002. Câhız, Ebû Osmân Amr b. Bahr b. Mahbûb el-Kinânî. Kitâbü’l-Meḥâsin ve’l-azdâd. el-Memleketü’l Müttehide/Birleşik Krallık: Müessesetü’l Hindavî, 2017. Cevâd, Mustafa. Seyyidatu’l-Balati’l Abbasiyye. Beyrut: Daru’l Keşşaf, 1950.
  10. Çelebi, Ahmet. “Abbasiler Devri”. Doğuştan Günümüze Büyük İslam Tarihi. ed. Kenan Seyithanoğlu. 13 Cilt. İstanbul: Çağ Yayınları, 1989.
  11. Demircan, Adnan. İslam Tarihinin İlk Döneminde Arap-Mevali İlişkisi. İstanbul: Beyan Yayınları, 2015.
  12. Demircan, Ali Rıza. Kur’an ve Sünnet Işığında Cariyeler ve Sömürülen Cinsellikler. İstanbul: Ensar Neşriyat, 2014. Ebû'l-Ferec el-İsfahânî, Alî b. el-Ḥuseyn el-Ḳureşî. el-Eğânî. 25 Cilt. Beyrut: Dâru İḥyâʾi't-Ṭurâsi'l-Arabî, 1415/1995. Ebû'l-Fidâʾ, Ebû el-Fidâʾ İsmâʿîl b. Alî. el-Muḫtaṡar fî Aḫbâri'l-Beşer. 4 Cilt. Kahire: el-Maṭbaatu'l-Ḥuseyniyye, ts. ed-Diyârbekrî, Ḥuseyn b. Muḥammed b. el-Ḥasan. Târîḫu'l-Ḫamîs fî Aḥvâli Enfesi'n-Nefîs. 2 Cilt. Beyrut: Dâru Ṡâdır, ts. el-Fesevî, Ebû Yûsuf Yaʿḳûb b. Sufyân el-Fârisî. el-Maʿrife ve't-Târîḫ. nşr. Ekrem Ḍîyâ el-Umerî. 3 Cilt. Beyrut: Muessesetu'r-Risâle, 1401/1981. el-Kalkaşendî, Ebü’l-Abbâs Şihâbüddîn Ahmed b. Alî. Measiru'l-inafe fi mealimi'l-hilafe. Beyrut: y.y., ts. Erkan Taha Abd - Casim Tefâul Abdullatif. “Devru’n-Nisâ fi