Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2020 / Sayı: 54

Felsefe ve Tasavvufta Sefer Metaforu: Aklî ve Manevî Yolculuk

The Expedition Metaphor in Philosophy and Sufism: Rational and Spiritual Journey

Sayfa
329–353
Yayın Tarihi
2020-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın kapsamı tasavvuf felsefesinin öncülerinden İbnü’l-Arabî ve İslâm felsefesinin klasik dönem sonrası önemli isimlerinden Molla Sadrâ’nın söz konusu kavrama dair düşünceleriyle sınırlı tutulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın konusu felsefe ve tasavvufta müşterek bir metafor olan “sefer” kavramıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sefer kavramı her iki disiplinde birbirine yakın anlamda hakikate yönelen kişinin derundan bîrûna ve âfâktan enfüse yaptığı aklî ve manevî yolculukları ifade eder.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın kapsamı tasavvuf felsefesinin öncülerinden İbnü’l-Arabî ve İslâm felsefesinin klasik dönem sonrası önemli isimlerinden Molla Sadrâ’nın söz konusu kavrama dair düşünceleriyle sınırlı tutulacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Felsefe · Tasavvuf · Sefer

Özet

Bu çalışmanın konusu felsefe ve tasavvufta müşterek bir metafor olan “sefer” kavramıdır. Sefer kavramı her iki disiplinde birbirine yakın anlamda hakikate yönelen kişinin derundan bîrûna ve âfâktan enfüse yaptığı aklî ve manevî yolculukları ifade eder. Sefer kavramı, felsefede insanın tabiî olarak özlem duyduğu bilgi ve hakikati ararken ortaya koyduğu entelektüel çabalar, yaptığı aklî soruşturmalar, düşünsel yolculuklar ve bitimsiz olan bilgelik yolunda kuşanması gereken “yolda olma” halidir. Tasavvufta ise sefer daha temel ve kurucu bir kavram olarak hem Hakk’a ve hakikate teveccüh eden kalbin/nefsin geçirdiği içsel dönüşümleri hem de asıl vatanından dünyaya gelen insanın ait olduğu yere veya ana vatanına dönüşünü ima eden bir metafordur. Çalışmanın amacı felsefe ve tasavvufta sıklıkla başvurulan sefer metaforunun kavramsal analizini yapmak ve iki disiplinin birleştiği nokta-i nazarından sefer kavramına ışık tutmaktır. Çalışmanın kapsamı tasavvuf felsefesinin öncülerinden İbnü’l-Arabî ve İslâm felsefesinin klasik dönem sonrası önemli isimlerinden Molla Sadrâ’nın söz konusu kavrama dair düşünceleriyle sınırlı tutulacaktır.

Abstract

The subject of this study is the concept of "expedition" which is a common concept in philosophy and sufism. The concept of expedition, in a close sense in both disciplines, expresses the intellectual and spiritual journeys of the person who turns to the truth, from internal to external and from external world (âfâk) to the inwardness (enfus). In philosophy, the concepts of expedition is the intellectual endeavours, mental researches, intellectual journeys and state "be on the way" that must be equipped on the path of eternal wisdom while seeking the knowledge and truth that man naturally longs for. In sufism, as a more basic and founding concept, expedition is a metaphor that implies both the inner transformations of the heart/soul that turn towards God and the truth, and the return of the human who came to the world from his original homeland, to his place or homeland. The aim of the study is to make a conceptual analysis of the metaphor of expedition, which is frequently used in philosophy and sufism, and to shed light on the concept of expedition from point of view where the two disciplines converge. The scope of the study will be limited to the thoughts of Ibn al-Arabi, one of the pioneers of theoretical sufism, and Mulla Sadra, one of the important post-classical period figures of Islamic philosophy, on this concept.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MEÇİN, M. (2020). Felsefe ve Tasavvufta Sefer Metaforu: Aklî ve Manevî Yolculuk. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, Sayı: 54, 329–353. https://ajindex.com/articles/129992

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Açıkgenç, Alparslan. “el-Esfârü’l-erbaa”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 11/374-376. İstanbul: TDV Yayınları, 1995.
  2. Açıkgenç, Alparslan. “İran İrfanı Geleneği Molla Sadrâ (Sadrüddin Şirâzî)”. İslâm Felsefesi Tarihi. ed. Bayram Ali Çetinkaya. 2/299-318. Ankara: Grafiker Yayınları, 2012.
  3. Algar, Hamid. “Hâcegân”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. C. 14. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1996. Alî Behçet Efendi. Âdâb-ı Nakşibendiyye. İstanbul: Hacegân Yayınları, 2012.
  4. Aydın, İbrahim Hakkı. “Bir Felsefî Metafor ‘Yolda Olmak’”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 6/1 (2006), 9-22. Bursevî, İsmail Hakkı. Ferâhu’r-Rûh. Kahire: Bosnevî el-Hac Muharrem Efendi Matbaası, 1877. Camus, Albert. Başkaldıran İnsan. çev. Tahsin Yücel. İstanbul: Can Yayınları, 2004.
  5. Cevizci, Ahmet. Felsefeye Giriş. Ankara: Nobel Yayınları, 2015.
  6. Chodkiewicz, Michel. “Sonsuz Yolculuk: İbnü’l-Arabî’ni̇n Ki̇tâb el-İsfâr ‘an Netâi̇ci’l-Esfâr Adlı Eseri̇”. çev. Vahit Göktaş. Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi (İbnü’l-Arabî Özel Sayısı-2) 10/23 (2009), 657-667. Cürcânî, Seyyid Ali b. Muhammed. Kitâbu’t-Ta’rîfât. Tahran: Nâsır Hüsrev, 1370. Deleuze, Guattari, Gilles, Felix. Felsefe Nedir? çev. Turhan Ilgaz. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2001.
  7. Deleuze, Guattari, Gilles, Felix. Kapitalizm ve Şizofreni 1 Göçebebilimi İncelemesi/Savaş Makinası. çev. Ali Akay. İstanbul: Bağlam Yayıncılık, 1990. Ebû Zeyd, Nasr Hâmid. Sufi Hermenötik: İbn Arabî’nin Yorum Felsefesi. çev. Semih Ceyhan. İstanbul: Mana Yayınları, 2018. Fârâbî. "Risâle fimâ yenbağî en yukaddeme kable te‘allümi’l-felsefe". İslâm Filozoflarından Felsefe Metinleri. çev. Mahmut Kaya. İstanbul: Klasik Yayınları, 2003. Gazzâlî, Ebu Hamid Muhammed. Kimyâ-yı Saâdet. thk. Ahmed Aram. Tahran: İntişârât-i İlmî ve Ferhengî, 4. Basım, 1372. Gazzizade Abdüllatif. Nakşbend Yolunun Esasları. İstanbul: İnsan Yayınları, 2018.
  8. Gökberk, Macit. Felsefe Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1990. Herevî, Hâce Abdullah Ensârî. Tasavvufta Yüz Basamak: Menâzilü’s-Sâirîn. çev. Abdurrezzak Tek. Bursa: Emin Yayınları, 2017. İbnü’l-Arabî, Muhyiddin. el-Fütûhâtü’l-Mekkiye. ed. Osman Yahya. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, 2. Basım, 1994. İbnü’l-Arabî, Muhyiddin. Seferler: el-İsfâr ’an Netâici’l-Esfâr. çev. Muhammed Bedirhan. İstanbul: Nefes Yayınları, 4. Basım, 2016. İsfahânî, Râgıb. Müfredâtu Elfazi’l-Kur’ân. thk. Safvan Adnân Dâvûdî. Beyrut: Daru’ş-Şamiyye, 1992. İsfahanî, Râğıb-. el-Müfredât fî ğarîbi’l-Kur’ân. thk. Muhammed