Diocaesarea’nın Antik Dönem Kent Planına İlişkin Değerlendirme

Özet

Diocaesarea, Mersin ili Silifke ilçesinin yaklaşık 25 km kuzeyindeki Uzuncaburç Mahallesi içerisindedir. Hellenistik Dönem’de bölgenin idari ve dini merkezi olan yerleşim, Roma İmparatorluğu Dönemi’nde Zeus Olbios Kutsal Alanı çevresinde anıtsal karakterine kavuşmuştur. Günümüzde, antik kent içerisinde Nymphaion, Tyche Tapınağı, Podyumlu Tapınak, Zeus Olbios Kutsal Alanı ve Tapınağı, iki Sütunlu Cadde, bir Propylon ve bir anıtsal kent kapısına ait iyi korunmuş önemli yapı izleri görülebilmektedir. Diocaesarea gibi çok katmanlı antik kentlerde kent planlarının morfolojik izleri günümüzde takip edilebilmektedir. Antik Dönem’den itibaren yerleşimlerin sürekli kullanımı nedeniyle doğal yapının değiştirilmesi ve düzenlenmesiyle oluşturulan sokaklar ve yapı adaları daha sonraki dönemlerde sokak ve hatta mülkiyet dokusunun oluşmasında belirleyici olmuştur. Bu yazı kapsamında, yerleşimin kuruluşundan günümüze izleri takip edilebilen ızgara plan şemasının ve yapıların mekânsal organizasyonunun gelişimi değerlendirilmiştir. Araştırma yöntemi olarak, Coğrafi Bilgi Sisteminde oluşturulan altlık üzerinde arkeolojik verilere dayanılarak Hellenistik, Roma İmparatorluk, Geç Roma İmparatorluk, Bizans Dönemleri ve güncel izlere dair dönemsel katman haritaları oluşturulmuştur. Antik Dönem kent planının günümüzdeki arkeolojik izlerinin yanı sıra, morfolojik izlerinin takip edilebilmesi içinse güncel kadastral sınırlar ve geleneksel nitelikteki kırsal yapılar değerlendirilmiştir