KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2026 / Volume: 8 Issue: 1

Marcus Aurelius'un Doğu Seferi'nin Roma İmparatorluğu'nun Sosyo-Politik Durumuna Etkisi

The Impact of Marcus Aurelius' Eastern Campaign on the Socio-Political Situation of the Roman Empire

Alaaddin Kalaycı0000-0003-2887-4773
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-03-25
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma Marcus Aurelius’un doğu seferinin Roma İmparatorluğu’nun sosyo-politik durumuna etkisini anlatmayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İÖ I. yüzyılda Pompeius, Seleukos Krallığını Roma’nın sınırlarına dahil etmesiyle birlikte Parth Krallığı ile sınır komşusu olmuş ve Fırat Nehri doğal sınır olarak belirlenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Böylece Roma-Parth arasında yüzyıllar boyunca sürecek olan doğu hakimiyeti mücadelesi başlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma Marcus Aurelius’un doğu seferinin Roma İmparatorluğu’nun sosyo-politik durumuna etkisini anlatmayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Research Article
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Roman Empire · Eastern Campaign · Marcus Aurelius

Özet

İÖ I. yüzyılda Pompeius, Seleukos Krallığını Roma’nın sınırlarına dahil etmesiyle birlikte Parth Krallığı ile sınır komşusu olmuş ve Fırat Nehri doğal sınır olarak belirlenmiştir. Böylece Roma-Parth arasında yüzyıllar boyunca sürecek olan doğu hakimiyeti mücadelesi başlamıştır. Roma İmparatorluğu’nun ilk dönemlerinde Parth Krallığı ile savaş yaşanmamasına rağmen Nero ve Traianus’un imparatorluklarında Armenia Krallığı üzerinden başlayan siyasi gerilimler savaşların yaşanmasına neden olmuştur. İmparator Traianus’un doğu seferi sonucunda Roma sınırları Basra Körfezine kadar genişlemiştir. Traianus’un ölümü sonrasında imparator olan Hadrianus, selefinin kazanımlarını terk ederek Fırat Nehri’nin batısına çekilmiştir. Antonius Pius’ta selefinin izinden gitmiş ve daha ılımlı bir politika izlemiştir. Bu durum Parth Krallığı tarafından zayıflık olarak algılanmış ve Armenia Krallığını ele geçirerek Roma’nın doğu coğrafyasını işgal etmeye çalışmışlarıdır. Pius’un imparatorluğunun son günlerinde yaşanan işgal girişimi Marcus Aurelius’a miras kamıştır. Marcus Aurelius işgal girişimine karşı Lucius Verus’u doğu coğrafyasına göndermiştir. Roma ordusu Armenia Krallığını ve işgal edilmeye çalışılan doğu sınırlarını kurtarmayı başararak zafer kazanmıştır. Sefer sırasında ortaya çıkan veba salgını ilk olarak doğu sınırlarında devamında ise Roma coğrafyasının büyük çoğunluğunda yayılmıştır. Bu çalışma Marcus Aurelius’un doğu seferinin Roma İmparatorluğu’nun sosyo-politik durumuna etkisini anlatmayı amaçlamaktadır.

Abstract

With Pompey’s incorporation of the Seleucid Kingdom into Rome’s borders in the first century BCE, the Roman Empire became a neighbor of the Parthian Kingdom, and the Euphrates River was established as the natural frontier. Thus began the centuries-long struggle for dominance in the East between Rome and Parthia. Although no war occurred between the Roman Empire and the Parthian Kingdom during the early imperial period, the political tensions that arose over the Kingdom of Armenia during the reigns of Nero and Trajan led to armed conflict. As a result of Emperor Trajan’s eastern campaign, Rome’s borders expanded as far as the Persian Gulf. However, his successor Hadrian abandoned Trajan’s gains and withdrew Roman control to the western bank of the Euphrates. Antoninus Pius likewise followed this more moderate policy. This stance was perceived by the Parthian Kingdom as a sign of weakness, prompting them to seize the Kingdom of Armenia and attempt to occupy Rome’s eastern territories. This attempted occupation at the end of Pius’s reign became a legacy for Marcus Aurelius. In response, Marcus Aurelius dispatched Lucius Verus to the eastern regions. The Roman army succeeded in recovering the Kingdom of Armenia and securing the threatened eastern frontier, achieving victory. During the campaign, however, an outbreak of plague first appeared on the eastern frontier and subsequently spread throughout much of the Roman world. This study aims to examine the impact of Marcus Aurelius’s eastern campaign on the socio-political situation of the Roman Empire.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kalaycı, A. (2026). Marcus Aurelius'un Doğu Seferi'nin Roma İmparatorluğu'nun Sosyo-Politik Durumuna Etkisi. OANNES - Uluslararası Eskiçağ Tarihi Araştırmaları Dergisi, Volume: 8 Issue: 1. https://doi.org/10.33469/oannes.1840457

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (81)

  1. Dio Cassius. (1925). Roman History, Volume VIII: Books 61-70. trans. Earnest Cary-Herbert B. Foster. Cambridge: Harvard University Press.
  2. Dio Cassius. (1927). Roman History, Volume IX: Books 71-80. trans. Earnest Cary-Herbert B. Foster. Cambridge: Harvard University Press.
  3. Historia Augusta. (1954). Volume II. trans. David Magie. Cambridge: Harvard University Press.
  4. John Malalas. (1986). The Chronicle of John Malalas, Book 1-13. trans. Elizabeth Jeffreys et al. Sydney: Australian Association for Byzantine Studies Dept. of Modern Greek, University of Sydney.
  5. Pausanias. (1918). Description of Greece, Volume I: Books 1-2. trans. W. H. S. Jones. Cambridge: Harvard University Press.
  6. Tacitus. (1937). Annals: Books 13-16. trans. John Jackson. Cambridge: Harvard University Press.
  7. Akşit, O. (1976). Roma İmparatorluk Tarihi (MÖ 27 – MS 192). İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  8. Bédoyère, de la G. (2007). The Romans For Dummies. John Wiley & Sons.
  9. Bennett, J. (1997). Trajan: Optimus Princeps A Life and Times. Routledge.
  10. Billows, R. A. (2009). Julius Caesar The Colossus of Rome. Routledge.
  11. Birley, A. (1999). Septimius Severus: The African Emperor. Routledge.
  12. Birley, A. R. (2012). A companion to Marcus Aurelius. ed. Marcel Van Ackeren (Ed.) Early Life: Family, Youthy and Education. (p. 139-154). John Wiley & Sons.
  13. Birley, A. R. (2012). A companion to Marcus Aurelius. ed. Marcel Van Ackeren (Ed.). “Marcus‟ Life as Emperor”. (p. 155-170). John Wiley & Sons.
  14. Birley, A. R. (2013). Hadrian: The Restless Emperor. Routledge.
  15. Boak, A. E. R. (1921). History Of Rome To 565 A. D. The Macmillan Company.
  16. Boatwright, M. T. et al., (2004). The Romans: From Village to Empire. Oxford University Press.
  17. Bowersock, G. W. (1983). Roman Arabia. Harvard University Press.
  18. Bradford, A. (2007). Flying The Black Flag: A Brief History of Piracy. Greenwood Publishing Group.
  19. Breeze, D. J. – Jilek, S. (2008). The Frontiers of Imperial Rome. Historic Scotland.
  20. Bunson, M. (2002). Encyclopedia of the Roman Empire. Facts On File Books.
  21. Bury, J. B. (1893). A History Of The Roman Empire From its Foundation to the Death of Marcus Aurelius (27 B.C.-180 A.D.). Harper & Brothers Publishers.
  22. Butcher, K. (2003). Roman Syria And The Near East. The British Museum Press.
  23. Campbell, B. (2002). Warfare and Society in Imperial Rome, C. 31 BC-AD 280. Routledge.
  24. Cary, M. – Scullard, H. H. (1975). A History of Rome down to the Reign of Constantine. St. Martin’s Press.
  25. Chapot, V. (2014). The Roman World. Routledge.
  26. Dabrowa, E. (1998). The Governors of Roman Syria from Augustus to Septimius Severus. Habelt.
  27. Dando – Collins, S. (2007). Mark Antony’s Heroes: How the Third Gallica Legion Saved an Apostle and Created an Emperor. John Wiley & Sons.
  28. Dando-Collins, S. (2010). Legions of Rome: The Definitive History of Every Imperial Roman Legion. Quercus Books.
  29. Drinkwater, J. (2011). A Chronology of the Roman Empire. Continuum International Publishing Group.
  30. Durant, W. (1944). Ceasar and Christ: A History of Roman Civilization and of Christianity from Their Beginnings to AD 325. Simon and Schuster.
  31. Edwell, P. (2008). The Euphrates as a Boundary between Rome and Parthia in the Late Republic and Early Empire. Routledge.
  32. Erskine, A. (2010). Roman Imperialism. Edinburgh University Press.
  33. Ferguson, J. R. (2005). Rome and Parthia: Power Politics and Diplomacy Across Cultural Frontiers. Research PPaper Series: Centre for East-West Cultural & Economic Studies, No. 12, Bond University, 1-40.
  34. Garzetti, A. (2014). From Tiberius to the Antonines (Routledge Revivals): A History of the Roman Empire AD 14-192. Routledge.
  35. Gates, C. (2011). Ancient Cities: The Archaeology of Urban Life in the Ancient Near East and Egypt, Greece and Rome. Routledge.
  36. Gilliam, J. F. (1961). The Plague Under Marcus Aurelius. The American Journal of Philology, 82(3), 225-251.
  37. Goldsworthy, A. (2006). Caesar Life Of A Colossus. Yale University Press.
  38. Goldsworthy, A. (2009). How Rome Fell: Death of a Superpower. Yale University Press.
  39. Goodman, M. (1997). The Roman World 44 BC–AD 180. Routledge.
  40. Gruen, E. S. (1974). The Last Generation of the Roman Republic. University of California Press.
  41. Hall, L. J. (2004). Roman Berytus: Beirut in Late Antiquity. Routledge.
  42. Hardy, E. G. (1906). Studies in Roman History. Macmillan Publishers.
  43. Harper, K. (2017). The Fate of Rome: Climate, Disease, and the End of an Empire. Princeton University Press.
  44. Harper, K. (2021). Plagues upon the Earth: Disease and the Course of Human History. Blackstone Publishing.
  45. Henderson, B. W. (1969). Five Roman Emperors: Vespasian, Titus, Domitian, Nerva, Trajan. Verlag Nicht Ermittelbar.
  46. Hooper, F. (1979). Roman Realities. Wayne State University Press.
  47. İplikçioğlu, B. (2007). Hellen ve Roma Tarihinin Anahatları. Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
  48. Jones, H. S. (1908). The Roman Empire (B.C. 29 – A.D. 476). Fisher Unwin.
  49. Kalaycı, A. (2024). Roma İmparatoru Traianus’un Doğu Seferleri ve Siyasi Sonuçları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21.1, 240-251.
  50. Littman, R. J., & Littman, M. L. (1973). Galen and the Antonine plague. The American Journal of Philology, 94(3), 243-255.
  51. Mackay, C. S. (2004). Ancient Rome: A Military and Political History. Cambridge University Press.
  52. Magie, D. (1950). Roman Rule In Asia Minor: To The And Of The Third Century After Christ. Princeton University Press.
  53. Mattern, S. P. (2002). Rome and the Enemy: Imperial Strategy in the Principate. California University Press.
  54. Maxifield, V. A. (1981). The Military Decorations of the Roman Army. University of California Press.
  55. Mayor, A. (2010). The Poison King: The Life And Legend Of Mithradates Rome’s Deadliest Enemy. Princeton University Press.
  56. McLynn, F. (2009). Marcus Aurelius: A Life. Da Capo Press.
  57. Mommsen, T. (1901). History of Rome Vol.4. Macmillan Company.
  58. Penrose, J. (2005). Rome and her Enemies: An Empire Created and Destroyed by War. Osprey Publishing.
  59. Potter, D. (2014). The Roman Empire at Bay, AD 180-395. Routledge.
  60. Potter, D. S. (2009). A companion to the Roman Empire (Vol. 32). David S. Potter (Ed.) The Transformation of the Empire: 235-337 CE. (p. 153-173). John Wiley & Sons.
  61. Ross, S. K. (2000). Roman Edessa: Politics and Culture on the Eastern Fringes of the Roman Empire, 114 – 242 C.E. Routledge.
  62. Sartre, M. (2005). The Middle East Under Rome. Harvard University Press.
  63. Sayar, M. H. (2020). Marcus Aurelius ve Lucius Verus Dönemlerinde MS 165-180 Yılları Arasında Görülen Büyük Salgın. Tarih Dergisi, 71, 15-28.
  64. Sheppard, R. et al. (2005). Rome at War - Caesar and his Legacy. Osprey Publishing.
  65. Sheppard, S. (2006). Pharsalus 48 BC: Caesar and Pompey–Clash of the Titans. Taylor & Francis US.
  66. Shotter, D. (2005). Nero Caesar Augustus: Emperor of Rome. Routledge.
  67. Shoup, J. (2018). The History of Syria. Bloomsbury Publishing.
  68. Sicker, M. (2000). The Pre-Islamic Middle East. Praeger Publishers.
  69. Smith, W. (1872). Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology by Various Writers. John Murray.
  70. Southern, P. (2007). The Roman Army: A Social and Institutional History. Oxford University Press.
  71. Stark, F. (2012). Rome on the Euphrates: The Story of a Frontier. Tauris Parke Paperbacks.
  72. Webster, G. (1998). Roman Imperial Army. Oklahoma University Press.
  73. Wheeler, E. L. (2007). A companion to the Roman army (Vol. 122). Paul Erdkamp (Ed.), The Army and the Limes in the East (p. 235-266). John Wiley & Sons.
  74. Yıldırım, E. (2012). Antik Yazarların Eserlerinde Zeugma. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4/8, 93-113.
  75. Yıldırım, E. (2016). Suriye Eyaleti’nin Kuruluşuna Kadar Roma’nın Doğu Akdeniz’de Korsanlıkla Mücadelesi. Cedrus, 4, 91-103.
  76. Yıldırım, E. (2021). Antik Yazarların Eserlerinde Adiabene ile İlgili Anlatımlar. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 485-497.
  77. Yıldırım, E., & Kalaycı, A., (2023). Roma İmparatorlarına Senato Tarafından Verilen Fetih Unvanları ve Yönetim Anlayışına Etkisi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sbe Dergisi, 13.2, 871-887.
  78. Yıldırım, N., & Temizkan, M. (2021). The Wars Of Dominion Between Seleucid and Parthian Kingdoms in Mesopotamia. History Studies, 13(4), 1357-1368.
  79. Young, G. K. (2003). Rome's Eastern Trade: International Commerce and Imperial Policy 31 BC-AD 305. Routledge.
  80. Boak, A. E. R. (1921). History Of Rome To 565 A. D. The Macmillan Company.
  81. Ross, S. K. (2000). Roman Edessa: Politics and Culture on the Eastern Fringes of the Roman Empire, 114 – 242 C.E. Routledge.